‘Gebruik OV-chipkaartdata door Belastingdienst is schending privacy’

Gepubliceerd op 15-03-2017 om 11:28

Het is een onevenredige aantasting van de privacy dat de Belastingdienst de reisgegevens op de OV-chipkaart kan gebruiken om belastingplichtigen te controleren. De Maatschappij voor Beter OV heeft hierover aan de bel getrokken. Gebleken is dat de fiscus bij Translink of bij vervoerders OV-chipkaartdata kan opvragen om belastingfraude te ontdekken, bijvoorbeeld als belastingbetalers liegen over gemaakte reiskosten of er een dubbele boekhouding op nahouden. 

De reizigersorganisatie heeft staatssecretaris Wiebes van Financiën in een brief gemaand de Belastingdienst op te dragen alle OV-reisgegevens te verwijderen uit dossiers van belastingbetalers. Eerder besloot de Hoge Raad al dat het de Belastingdienst niet was toegestaan om kentekengegevens van verkeerscamera’s te gebruiken en de reizigersorganisatie wil nu ook graag dat het gaat gelden voor de reisgegevens op een chipkaart. Translink en de vervoerders laten in een reactie weten dat de Belastingdienst deze gegevens alleen krijgt met een juridische vordering van de Officier van Justitie.

Ov-chipkaartgegevens

De Maatschappij voor Beter OV vroeg begin februari aan de staatssecretaris via een wob-verzoek inzicht in de mate waarop de Belastingdienst die gegevens opvroeg en hoe vaak er ook werkelijk sprake was van fraude. Dit omdat de organisatie vindt dat hiermee de privacy van de OV-chipkaartgebruikers geschonden wordt. Ook wilde de organisatie weten wat de criteria zijn voor het opvragen van reisgegevens.

De bewindsman gaf echter nul op het rekest van de reizigersorganisatie. Een groot deel van die informatie is volgens de staatssecretaris helemaal niet bekend en hij kan die dus niet delen. Wiebes zei ook dat hij op basis van het wob-verzoek niet vereist is die informatie alsnog uit te zoeken en benadrukt dat dit bovendien niet kan, omdat die informatie alleen is opgenomen in de ‘individuele belastingplichtigen’.

Dit tot onvrede van de Maatschappij voor Beter OV. “Uw antwoord maakt duidelijk dat de Belastingdienst lukraak OV-chipkaartgegevens van reizigers opvraagt, terwijl gegevens als aantallen, vermoede fraudebedragen en opbrengsten niet generiek worden bijgehouden”, schrijft voorzitter Rikus Spithorst aan de bewindsman. “Ook het antwoord op onze vraag over welke criteria gelden voor het opvragen van reisgegevens bij vervoerders blijft steken in algemeenheden, waardoor de proportionaliteit van dit zware middel niet valt te toetsen.”

Kentekenregistraties

Vorig jaar spande een Nederlandse advocaat een zaak aan bij de Hoge Raad omdat de Belastingdienst volgens de advocaat geen gebruik mag maken van snelwegcamera’s om zo ritten te controleren. Dit gebeurde nadat de Belastingdienst naheffingsaanslagen had opgelegd, omdat auto’s met automatische snelwegcamera’s waren gesignaleerd op locaties die niet overeenkwamen met ritregistraties. De Hoge Raad was het eens met de advocaat.

De reizigersorganisatie hoopt dat dit nu ook wordt vastgesteld voor het gebruik van gegevens van de OV-chipkaart. Verkeerscamera’s mogen niet wordt gebruikt omdat dit een onevenredige aantasting van de privacy is en dat geldt volgens Voor Beter OV net zo goed voor reisgegevens van de OV-chipkaart. Dit zijn de zes vragen die de reizigersorganisatie heeft gesteld aan staatssecretaris Wiebes:

I. Hoe vaak heeft de Belastingdienst, uitgesplitst over de jaren 2013, 2014, 2015 en 2016, bij Translink, vervoerbedrijven of andere organisaties chipkaartgegevens opgevraagd, ook uitgesplitst naar bevraagde instantie of vervoerder?
II. Om hoeveel reizigers gaat het, eveneens uitgesplitst over de jaren 2013, 2014, 2015 en 2016 daarbij?
III. In hoeveel gevallen, eveneens uitgesplitst over de jaren 2013, 2014, 2015 en 2016, hebben Translink en/of vervoerders geweigerd, gegevens te vertrekken?
IV. In hoeveel gevallen, eveneens uitgesplitst over de jaren 2013, 2014, 2015 en 2016, bleek mede op basis van de door de Belastingdienst opgevraagde reisgegevens als bedoeld in vraag I dat er inderdaad fiscale fraude was gepleegd?
V. Wat was per jaar het gemiddelde fraudebedrag per belastingplichtige, zoals bedoeld in vraag IV?
VI. Welke zijn de criteria voor het door de Belastingdienst opvragen van reisgegevens van OV-gebruikers?

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor OVPro en voor SDC360, het vakblad over de zelfrijdende auto

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.