Nieuwe directeur Qbuzz moet imago herstellen

Het heeft nogal wat reuring veroorzaakt in de media: de rol die de voormalige directieleden van Qbuzz speelden bij de fraude die is gepleegd tijdens de aanbesteding bij de OV-concessie in Limburg dit jaar. Twee directieleden moesten opstappen. Jan Kouwenhoven heeft als nieuwe directeur de taak om het beschadigde imago van Qbuzz te herstellen. “Er was een hele tijd onrust in het bedrijf, maar nu kunnen we weer bouwen aan de toekomst.” 

Kouwenhoven werkt al sinds de oprichting van Qbuzz in 2008 bij het bedrijf en was onder meer concessiedirecteur in Utrecht. Sinds 1 september heeft hij de functie van algemeen directeur van Qbuzz. “Het heeft voordelen om uit het bedrijf te komen en iedereen in het bedrijf te kennen”, vertelt Kouwenhoven.

Berichtgeving

Kouwenhoven wist bij zijn aantreden als algemeen directeur dat hij stappen zou moeten nemen om op de juiste manier om te gaan met de berichtgeving over Qbuzz. Het bedrijf had in 2015 een bewogen jaar en ervoer daar hinder van. Kouwenhoven: “We hebben een tijdje met onze rug tegen de muur gestaan, maar onze medewerkers zijn zich altijd betrokken blijven voelen bij het bedrijf. Daar hebben we nu profijt van.”

Kouwenhoven verwijst hiermee naar de berichtgeving over over de fraude van Qbuzz/Abellio bij de aanbesteding van een OV-concessie in Limburg. Twee directieleden van Qbuzz werden op non-actief gesteld vanwege onregelmatigheden bij de aanbesteding in Limburg. “De tenderactiviteit in Limburg staat ver van het bedrijf en haar medewerkers af, maar het is een feit dat het wel terugslaat op de medewerkers”, verklaart de directeur. “Onze medewerkers vinden die berichtgeving vervelend.”

Buitenlandse partner

Qbuzz kwam enkele maanden later opnieuw in het nieuws nadat er gesproken werd over een eventuele verkoop van Qbuzz aan de Franse spoorwegmaatschappij SNCF. De OR van Qbuzz meldde destijds in haar personeelsblad naar de ondernemingskamer te stappen wanneer Qbuzz verkocht zou worden aan een buitenlandse partner.

Minister Dijsselbloem van het ministerie van Financiën wil een verkoop niet in overweging nemen totdat er meer duidelijk zou worden over deze heroriëntatie van NS van haar rol op de regionale vervoersmarkt. Het ministerie van Financiën is aandeelhouder van NS en heeft daarom zeggenschap over de verkoop van onderdelen van de spoorwegmaatschappij.

Open en transparant

Na die berichtgeving heeft Kouwenhoven de afgelopen tijd zijn best gedaan om het vertrouwen van medewerkers in Qbuzz terug te winnen en de zaken weer op orde te stellen. “Door heel veel overleg te voeren, zijn we na een vervelende periode in rustiger vaarwater aangekomen en kunnen we werken aan een stabielere toekomst.”

“We zijn de moeilijke fase voorbij”, aldus Kouwenhoven. “Het is van belang om open en transparant te werken. We houden niets achter en benoemen de feiten. Dit wordt door de Ondernemingsraad, de aandeelhouders en het personeel gewaardeerd.”

Aanbesteding

Kouwenhoven kijkt met vertrouwen en zin uit naar de toekomst. De directeur wil geen uitspraken doen over de eventuele concessies waar Qbuzz naar gaat meedingen de komende jaren, maar vertelt dat Qbuzz geleidelijk een toekomstplan ontwikkelt. “We kunnen beter de tijd nemen voor een goed en zorgvuldig besluit over Qbuzz, dan een snel besluit.”

Na alle negatieve aandacht, vindt Kouwenhoven het belangrijk om ook een succesverhaal van Qbuzz te vermelden. Tijdens een recentelijk onderzoek van de mystery guest in Utrecht kwam de vervoerder heel goed uit de bus. “Het bedrijf draait al prima.”

Zero emissie

Vanuit de overheid komt de eis om in 2026 alleen nog met zero emissie-bussen te rijden. Daar gaat Qbuzz de komende tijd mee aan de slag. Kouwenhoven: “We rijden zelf op één lijn in Utrecht met elektrische bussen en daar hebben we enorm veel van geleerd. Onder andere hoe veel inspanning het kostte om deze drie bussen in Utrecht op gang te brengen.”

Ook provincies en gemeenten willen graag zo snel mogelijk gaan rijden met emissievrije bussen. Dit zijn de partijen die Qbuzz tevreden moet houden. “Opdrachtgevers willen inderdaad snel naar zero emissie”, geeft Kouwenhoven toe. “Maar er zitten echt nog te grote knelpunten verbonden aan zero emissie-bussen om snel grote stappen te nemen.”

Knelpunten

De directeur gelooft dat de omslag naar emissievrij busvervoer daarom in kleine stappen moet gebeuren. Nu is de betrouwbaarheid van elektrische bussen en de oplaadsystemen volgens hem nog niet van een dusdanig niveau dat in heel Nederland louter met elektrische bussen gereden kan worden. Ook moet eerst goed onderzocht worden hoeveel vermogen een bus nodig heeft, voordat een elektrische bus ingekocht kan worden.

“De accupakketten vormen de helft van de kosten van een elektrische bus, dus voordat een bus met accupakket gekocht kan worden, moeten we weten welke omlopen er zijn”, aldus Kouwenhoven. “Je hoeft geen bus te kopen met veel te veel capaciteit.” Dit zijn uitdagingen die volgens Kouwenhoven overwonnen moeten worden, voordat het hele busvervoer emissievrij kan worden.

Investeringen OV

Daarnaast denkt Kouwenhoven dat emissievrije bussen met name zullen worden ingezet bij nieuwe concessies. “De concessies die net zijn uitgegeven voor tien jaar, rijden allemaal op Euro-6 bussen.” Dat zal volgens de directeur waarschijnlijk pas veranderen op het moment dat de kosten breder gedragen gaan worden.

Om de omslag te maken naar emissievrije bussen verwacht Kouwenhoven dat er veel aanvullende investeringen gedaan moeten worden in de infrastructuur. “We hebben het niet alleen over de bussen, maar ook over oplaadpunten die aangelegd moeten worden. Dat doe je niet op een namiddag.”

Speelruimte

Tijdens het gesprek blijkt de betrokkenheid van Kouwenhoven bij Qbuzz en zijn wens om het bedrijf te verbeteren. “Dat mogen de mensen van Qbuzz ook wel van mij verwachten”, zegt Kouwenhoven. “De medewerkers hebben mij speelruimte gegeven om het bedrijf te leiden, dus nu moet ik hun verwachtingen waarmaken.”

Qbuzz exploiteert busvervoer in Zuid-Oost Friesland en in Groningen en Drenthe en regelt het bus- en tramvervoer in de regio Utrecht. Qbuzz bezit 500 bussen, heeft 1700 medewerkers en vervoert dagelijks 350.000 reizigers.

Concessiedirecteur

Kouwenhoven werkte eerder als operationeel directeur bij Qbuzz en is ook betrokken geweest bij diverse aanbestedingen. Hij was al concessiedirecteur in Rotterdam, Utrecht, bij HTMbuzz en in het noorden van het land. “Het is voor mij dus geen hele grote verandering”, zegt hij over zijn nieuwe functie.

De nieuwe directeur wil niet zeggen dat mensen hem sneller vertrouwen omdat hij al zo lang bij Qbuzz werkt, maar ontkent evenmin dat het voordelig is om de meeste mensen in het bedrijf te kennen. “Qbuzz is echt het bedrijf van de korte lijnen.”

Inge Jacobs

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van OVPro en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.