Tribus, Civitas Economy, Lagevloer minibus, Mercedes-Benz, rolstoelbus

‘Speciaal openbaar vervoer ontwikkelen voor senioren’

De OV-sector zou er verstandig aan doen om openbaar vervoer te ontwikkelen dat zich specifiek op senioren richt. Nu bestaat twintig procent van de reizigers uit senioren en dat percentage zal door de vergrijzing in 2040 gestegen zijn naar 25 procent. Dat blijkt uit onderzoek dat werd gepresenteerd tijdens het Nationaal Verkeerskundecongres 2015. Het openbaar vervoer in Nederland wordt steeds grofmazig en dit is voordelig voor de haastige reizigers. Maar het sluit senioren uit die niet meer goed ter been zijn.

Dit advies werd beschreven in het rapport ‘Moet het OV zich meer richten op senioren?’. In het rapport is te lezen dat er twee typen reizigers gebruik maken van het openbaar vervoer. Die twee typen hebben echter volstrekt tegenstrijdige belangen. De eerste groep reizigers heeft haast en wil zo snel mogelijk op zijn bestemming komen. Maar de tweede groep bestaat uit senioren en minder mobiele reizigers. Zij willen juist minder ver hoeven te lopen naar de bushalte en meer dienstverlening krijgen. Omdat de laatste groep in de komende jaren zal gaan groeien, moeten vervoerders hierop inspringen.

Senioren

Het wordt het voor ouderen en reizigers die slecht ter been zijn steeds moeilijker om nog gebruik te maken van het OV. Deze groep betreft volgens het rapport nu 20 procent van alle reizigers. Deze reizigers zijn vaak niet goed ter been en zijn bereid om uiterlijk 200 tot 300 meter te lopen tot een halte. Zij zijn bovendien nauwelijks gebonden aan tijd, maar wensen wel een ruime overstap en meer dienstverlening van de chauffeur. De chauffeur moet bijvoorbeeld uit kunnen leggen hoe de dienstregeling werkt of helpen om een rolstoel vast te zetten.

De groep 65-plussers zal in 2040 gegroeid zijn naar 25 procent van alle gebruikers van het OV. Daar komen ook nog mensen bij die tijdelijk of definitief minder mobiel zijn vanwege een handicap. Daarom zouden OV-bedrijven speciale vormen van openbaar moeten aanbieden die zich richten op senioren.

Grofmazig openbaar vervoer

Mede door de bezuinigen is het openbaar vervoer in Nederland steeds meer grofmazig geworden. Daardoor liggen de haltes verder uit elkaar of komen bussen minder vaak. Reizigers kunnen dus wel 600 tot 900 meter moeten lopen naar een halte. Dit is voor de meeste reizigers geen probleem, want het betekent ook dat bussen minder vaak hoeven te stoppen en dat reizigers gemakkelijker aansluitingen halen. Maar volgens het rapport zullen senioren steeds minder gebruikmaken van het OV als ze 600 meter moeten lopen naar een bushalte.

Het rapport erkent dat het lastig is om alleen voor senioren openbaar vervoer aan te bieden. Met name in dunbevolkte gebieden zijn lijnen en haltes verdwenen door bezuinigingen. Volgens het rapport kan het in de grote steden nog rendabel zijn om reguliere lijndiensten aan te bieden aan senioren, maar in kleine plaatsen is dit niet meer zo. Het rapport biedt daarom alvast drie mogelijke oplossingen waarmee vervoerders ook senioren kunnen bedienen.

Servicetaxi’s en buurtbussen

Een eerste mogelijke oplossing is de inzet van servicetaxi’s, die senioren telefonisch kunnen bestellen. Op verschillende plekken rijden vrijwillige chauffeurs op deze voertuigen. Deze servicetaxi’s worden al langer gezien als de oplossing voor het traditionele openbaar vervoer op plekken waar regionale openbaar vervoerslijnen niet langer rijden omdat ze niet rendabel zijn. Problematisch aan deze taxi’s zijn de hoge kosten.

De buurtbus zou daarom een betere optie zijn. Senioren reizen nauwelijks frequent en zeker niet dagelijks. Een grote lijnbus lijkt daarom niet nodig. Een buurtbus kan acht personen tegelijkertijd vervoeren, waardoor het voertuig veel sneller rendabel is dan een grote lijnbus. Bovendien zijn de afgelopen tijd veel buurtbussen ontwikkeld met een lage vloer, waardoor ze heel goed toegankelijk zijn voor reizigers die slecht ter been zijn.

Servicelijn

De laatste optie is de servicelijn. Deze lijndienst is speciaal gericht op openbaar vervoer voor een doelgroep, zoals senioren. Op deze servicelijnen wordt een speciaal voertuig ingezet en heeft de buschauffeur een speciale opleiding genoten, waardoor hij erg servicegericht met de reizigers bezig kan zijn.

Er zijn echter enkele problemen met de inzet van deze servicelijn. Ten eerste zou dit heel duur zijn en daarom is het hoogstwaarschijnlijk alleen rendabel in grootstedelijke gebieden. Juist in minder bevolkte gebieden verdwijnen er veel lijnen en worden senioren de dupe, zo is het rapport te lezen. Ten tweede is er nog geen geschikt voertuig beschikbaar voor deze lijn.

Speciale voertuigen

Het rapport stimuleert OV-bedrijven om na te denken over de ontwikkeling van een voertuig dat passend openbaar vervoer kan bieden aan ouderen. Die bus moet aan een paar eisen voldoen. Ten eerste moet het voertuig smaller en korter zijn dan een normale lijnbus, zodat de bus wel op alle bestemmingen kan komen. Tevens moeten alle reizigers moeten kunnen zitten, want lang staan is voor deze reizigers geen optie.

Vanwege de slechte mobiliteit van haar reizigers, zou de bus een lage vloer moeten hebben. Tenslotte moet de chauffeur op een plek zitten waarbij hij reizigers kan helpen en advies kan geven. Deze servicelijn is weliswaar duurder dan de gewone buslijnen, maar het is mogelijk dat de lijn taxiritten vervangt. Die taxiritten zijn vaak nog duurder en daarom nauwelijks rendabel voor vervoerders.

Inge Jacobs

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van VerkeersNet.nl en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group, waaronder OVPro.nl.

4 reacties op “‘Speciaal openbaar vervoer ontwikkelen voor senioren’”

Tsipora Pereira|17.11.15|10:19

Sorry plannenmakers en bureaucraten, veel ouderen zijn kerngezond en zitten het liefst in een gemêleerd openbaar vervoer. Bemoeienissen met de bus op Texel hebben mij geleerd dat senioren met de lijnbus willen reizen. En niet als ‘senioren’ willen worden weggezet door het vadsige volkje dat achter de schermen het dagelijks leven van hun medeburgers zit te ontwrichten.
Voor vetzuchtige jongeren is de afstand naar de halte een groter probleem dan voor krasse zestigers, zeventigers en tachtigers.

kees boer|17.11.15|15:59

Ik blijf het diep betreurenswaardig vinden dat de roze strippenkaart is afgeschaft,toen kon elke senior hoe dan ook voor half geld in het stad/streekvervoer ;in België is voor deze nog steeds een betere regeling

Werner Olde Kalter|17.11.15|17:22

Jammer dat dit verhaal niets nieuws bevat.

Er zitten elementen in die al lang achterhaald is

En de foto van de bus ,

Zo top is deze helemaal niet.

Hij is oude wijn in een nieu jasje .

Jammer maar echte inovatie zit echt in een ander hoekje.
b

Evert Bouws|18.11.15|16:04

Ervaringen in de praktijk in de regio Utrecht geven mij de indruk, dat het idee van fijnmazigheid met kleine busjes niet werkt, omdat meestal sprake is van extra overstappen en dus minder comfort. In de meeste gevallen is het aantal reizigers veel te klein om een voortzetting van lijnen met taxibusjes te rechtvaardigen. Bevat genoemd rapport ook voorbeelden waar seniorenbusjes het wel goed doen? Hier lijkt sprake van aanbodgericht redeneren.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.