InterActie, 9292, Translink

‘OV-sector mist marktmeester die de regie neemt’

De OV-sector mist momenteel één partij met een duidelijke regierol die bijvoorbeeld de markt ordent, ontwikkelingen faciliteert en als zodanig in de gehele sector innovaties stimuleert. Deze mening kwam naar voren tijdens het debat op de relatiedag InterActie van 9292 en Translink. Maar welke partij hoort de regie te hebben op het OV: de overheid die het geld in handen heeft, de vervoerder die verantwoordelijk is voor de uitvoering of toch de reiziger? 

Gedeputeerde Floor Vermeulen van de provincie Zuid-Holland, bijzonder hoogleraar Openbaar Vervoer Optimalisatie Dennis Huisman en Martijn Aslander, stand-up filosoof en spreker op deze relatiedag, waar hij een lezing gaf op de relatiedag over de impact van technologie, gingen mede over dit onderwerp in debat. Volgens Vermeulen is de regierol voor de overheid onder meer lastig dat de verschillende overheidsinstanties een ander belang kunnen hebben. In Zuid-Holland hebben vervoerders te maken met de provincie, de lokale gemeenten en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. “De overheden stralen te veel verschillende boodschappen uit.”

Kennis

De sprekers konden het wel eens worden dat kennis het belangrijkste is om de regie te hebben over het openbaar vervoer. Maar wie deze kennis nu bezit en dus de regierol behoort te vervullen, leverde genoeg voer voor discussie op. Vermeulen dacht dat de overheid deze rol wel kon vervullen, mits de overheid maar voldoende kennis inwint. “De provincie sprak in Zuid-Holland te weinig met de vervoerder”, zo meent Vermeulen. “Er is veel kennis, maar die moeten overheden wel binnenhalen. Het is slecht als je beslissingen neemt zonder geïnformeerd te zijn.”

Deze mening werd gedeeld door hoogleraar Huisman. “De overheid zelf heeft veel te weinig kennis, die zit bij de vervoerder en ook bij de reiziger.” Aslander daarentegen is de mening toegedaan dat de regierol gemakkelijk volledig bij de reiziger gelegd kan worden. “De reiziger weet het beste wat hij wil”, zo meent hij.

Reiziger

De andere twee vreesden dat de kennis bij de vervoerders verloren zou gaan als die regierol bij de reiziger werd gelegd, maar dit geloofde Aslander niet. “De reiziger is ook deels de werknemer in het OV.” Dat leken ook veel bezoekers – vervoerders, overheden, leveranciers en reizigersorganisaties – van de relatiedag zich te realiseren. In een poll koos ruim de helft voor de reiziger. Zowel de overheid als de vervoerder kreeg 24 procent van de stemmen.

Er waren ook in het publiek echter verscheidene personen die hoopten dat de overheid de regierol op zich zou nemen. “De overheid moet gewoon goed ordenen. Nu mogen vervoerders over elk klein onderwerp soebatten. De Nederlandse overheid moet een marktmeester zijn die de sector ondersteunt”, aldus een toeschouwer.

Vermeulen was het daar mee eens en meldde wel iets te zien in het Zwitserse model. “In de Zwitserse model worden alle betrokken in een concessiegebied bij elkaar gebracht – dus niet alleen overheid en vervoerders – maar ook reizigers en omwonenden. Dan wordt de vraag gesteld: dit is een zak geld, wat wil je ermee doen? Het gaat dan veel meer om interactie.”

Innovatie

Die interactie is nodig, mede om innovaties te stimuleren. “Als ieder OV-bedrijf de reiziger blijft beschouwen als zijn ‘reiziger’, komt het niet tot innovaties voor de gehele OV-sector”, zo denkt Vermeulen. Die innovaties zijn namelijk wel nodig, omdat daar de gehele sector baat bij zou hebben. Ook Huisman is van mening dat innovaties gedeeld moeten worden. “Je kunt met alle vervoerders innoveren, maar het is ook prima om een innovatie binnen het eigen bedrijf ontwikkelen. Zolang je die innovatie uiteindelijk maar generiek gebruikt.”

Dit gebeurt nu nog veel te weinig. “De standaard moet steeds weer opnieuw ontwikkeld worden”, zo beschuldigt Aslander zijn toeschouwers. Vermeulens verdediging – de ontwikkeling van een toeristenkaart in Zuid-Holland – wordt door hem terzijde geschoven. “Zover ik weet ligt Amsterdam in Noord-Holland en zijn er ook in andere delen van Nederland interessante dingen te zien.” Ook Huisman vult aan: ”Dit kaartje is vanuit de zender bedacht, niet vanuit de reiziger. Overheden zijn te erg verdeeld om goede algemene innovaties in het OV te stimuleren.”

Inge Jacobs

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van OVPro en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.