buurtbussen, Arriva, Tribus

KiM: reiziger blijft thuis als dunne buslijn verdwijnt

Een op de vijf reizigers die gebruikmaken van een dunne buslijn, heeft geen alternatief beschikbaar. Als wordt besloten om zo’n buslijn op te heffen, kan 20 procent van de busreizigers die reis dus helemaal niet meer maken. Dit blijkt uit onderzoek naar busvervoer in de ‘haarvaten’ van de samenleving, uitgevoerd door het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM).

In veel dunbevolkte gebieden in Nederland staat het OV onder druk, omdat het niet rendabel is. Omdat de mogelijkheden voor hogere opbrengsten of betere efficiëntiemaatregelen beperkt zijn, wordt hier nu vaak gediscussieerd over de inzet van materieel en personeel. Op bepaalde plekken worden zelfs buslijnen opgeheven of samengevoegd.

Effecten reizigers

Maar hoewel de meeste reizigers slechts beperkt gebruikmaken van de bussen op deze dunne lijnen, is die bus voor hen wel erg belangrijk. Het KiM benadrukt in het onderzoek ‘Busgebruikers door dik en dun’ dat er bij een eventueel besluit over een buslijn in de dunbevolkte gebieden altijd rekening moet worden gehouden met de effecten voor reizigers. “De resultaten van dit onderzoek impliceren dat busdiensten in het algemeen en ook de busdiensten in de haarvaten een zekere sociaal-maatschappelijke rol vervullen.”

Zo wordt de bus in deze gebieden relatief vaak gebruikt voor vrijwilligerswerk, mantelzorg of verzorging. Om die reden hechten deze sporadische reizigers dus ook erg veel waarde aan hun laatst gemaakte busrit; beduidend meer dan reizigers die in de stad de bus pakken richting school of voor woon-werk-verkeer. “De bus draagt bij aan de robuustheid van het vervoerssysteem in Nederland”, concluderen de onderzoekers van het KiM.

Autogebruik

Er zijn meerdere redenen waarom deze gebruikers niet langer de mogelijkheid hebben hun reis af te leggen als de traditionele bus verdwijnt. Over het algemeen hebben buspassagiers in de haarvaten minder vaak een rijbewijs, minder gemakkelijk toegang tot een auto en gemiddeld vaker een mobiliteitsbeperking dan buspassagiers in de steden en andere drukbevolkte gebieden.

Als daar een bus niet rijdt, maakt slechts één op de negen reizigers de reis niet. Dat is dus een beduidend lager aandeel. Zij hebben echter vaak een alternatief voorhanden en ervaren minder drempels om die andere vervoersmethodes ook te gebruiken. De onderzoekers wijzen erop dat de busgebruikers in de periferie vaak tot sociaal-economische kwetsbare groepen behoren.

Vervoer op maat

Dit is daarom iets om mee te nemen bij het besluit om de traditionele bus te vervangen door vervoer op maat. Hoewel busreizigers in de dunbevolkte gebieden vaak positiever over deze mogelijkheden zijn dan reizigers in de grote steden, blijkt in de praktijk dat vervoer op maat vaak prijziger is en dat hebben niet alle reizigers beschikbaar. Soms kiezen buspassagiers al niet voor een maatoplossing, omdat ze alleen al vrezen voor te hoge kosten. Voor bijna 30 procent is dat een reden om niet te kiezen voor zulke opties.

Het KiM-onderzoek ziet echter wel degelijk mogelijkheden voor alternatief vervoer voor de bus, maar alleen als dit goed aansluiten op de mogelijkheden van de gebruikers. Dat betekent dus dat alternatieven betaalbaar en betrouwbaar moeten zijn. Snelheid is voor deze reizigers van ondergeschikt belang, al plaatsen de onderzoekers hierbij wel de kanttekening dat snelheid juist meer reizigers kan trekken.

“Daarmee blijft het een balanceren tussen het aantrekken van zoveel mogelijk reizigers en het bedienen van die groepen die het meest afhankelijk zijn van de dienst, ofwel het inzetten op de dikke stromen versus een volledige oppervlaktedekking. Die doelstellingen zijn lang niet altijd verenigbaar.”

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor OVPro en voor Zelfrijdendvervoer.nl, het vakblad over autonome voertuigen

2 reacties op “KiM: reiziger blijft thuis als dunne buslijn verdwijnt”

Teko Salverda|12.06.18|11:31

<> Vijf reizigers MAAKT gebruik???? (‘die’ slaat op ‘vijf reizigers’!)

Bob Kranenburg|13.06.18|06:18

Voor alternatief openbaar vervoer zie http://www.iyyo.nl
Huis tot huis vervoer met elektrische shuttles.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.