VDL Citea voor Connexxion in AML

Vervoerregio: geen onnodig risico bij uitvraag OV-concessie AML

Voor de concessie Amstelland-Meerlanden (AML) vroeg de concessieverlener Vervoerregio Amsterdam een aantal nieuwe concepten en technieken, die de vervoerder in slechts een jaar van de grond moest krijgen. Dit bleek lastig, zorgde voor een gespannen relatie tussen de concessieverlener en de concessiehouder en het project met de elektrische bussen liep vertraging op. Maar toch heeft de Vervoerregio Amsterdam geen overmatig risico genomen met de uitvraag, schrijft het Dagelijkse Bestuur van de Vervoerregio Amsterdam op basis van een evaluatie van het aanbestedingsproces.

De onderzoekers erkennen dat er risico’s waren voor een probleemloze implementatie, omdat de vervoerder slechts een jaar lang de tijd kreeg om alle vernieuwingen te realiseren. Toch bestempelen de onderzoekers de uitvraag van de Vervoerregio als ‘risicovol, maar niet te risicovol’. De conclusies en aanbevelingen van de procesevaluatie zijn gedeeld door het dagelijkse Bestuur van de Vervoerregio. Het evaluatierapport zelf wordt geheim gehouden, maar de lessen worden wel meegenomen in de aanbesteding voor de concessie Zaanstreek-Waterland.

Ambitie

Een van de onderzoeksvragen was of de ambitieuze uitvraag te risicovol was. Een van de eisen was namelijk dat er op Schiphol met elektrische bussen moest worden gereden en de ervaring met elektrisch busvervoer was op dat moment nog beperkt. Connexxion beloofde in zijn bod direct vanaf 10 december 2017 met honderd elektrische bussen te willen gaan rijden. Halverwege oktober bleek die startdatum niet haalbaar en het duurde enkele maanden voordat de nieuwe voertuigen konden instromen.

“Gegeven de relatief korte implementatieperiode is het naar mening van de onderzoekers aanvaardbaar dat zich vertragingen voordeden bij de implementatie van het ZE-project op Schiphol”, schrijft de Vervoerregio. “Door Connexxion hiervoor enkele maanden uitstel te verlenen, is voorkomen dat de reiziger hiervan bij start van de concessie overlast zou hebben ondervonden.” Connexxion verzorgde het vervoer in dit gebied ook al in de periode voor 2017.

Spanning op relatie

Uit onderzoek blijkt ook dat de Vervoerregio en vervoerder Connexxion een ander gevoel hebben bij de wijze waarop de implementatie van de concessie verliep. De relatie tussen de twee kwam nogal onder druk te staan door de korte periode waarin Connexxion alle ambities en vernieuwingen van de grond moest krijgen en omdat het zo lang duurde voordat het vervoerplan definitief werd. De vervoerder heeft aangegeven juist overvraagd te worden, terwijl de aanbestedende partij juist van mening is niet voldoende ‘bediend’ te zijn.

Dit zou gezorgd hebben voor een slechte chemie tussen de twee partijen. Dit had verbeterd kunnen worden als Connexxion aan de ene kant meer transparant was geweest over de complexiteit van het project. Daardoor hadden beide partijen dit project meer als een ‘gezamenlijke uitdaging’ gezien. De aanbestedende overheid had zich juist uitnodigender moeten opstellen. De onderzoekers benadrukken hoe belangrijk het is om nu in de relatie te investeren voor een goed partnerschap.

Bovendien wordt bij toekomstige aanbestedingen geadviseerd om voldoende tijd in te ruimen voor de implementatiefase. Dit is nog meer van belang als er in een concessie sprake is van nieuwe technieken of nieuwe concepten waarvoor doorontwikkeling nodig is. Het aanbestedingsproces in AML heeft uitgewezen dat een jaar niet lang genoeg is om deze vernieuwingen succesvol van de grond te krijgen. De Vervoerregio zegt deze lessen mee te nemen in de komende aanbesteding voor de concessie Zaanstreek-Waterland 2022.

Hoofddoel

Overigens concluderen de onderzoekers dat het aanbestedingsproces over het algemeen goed is verlopen en het hoofddoel is gehaald, namelijk een goed aanbestedingsresultaat zonder beroep of bezwaar. Verbeterpunten zijn vooral te vinden binnen de interne organisatie.

Door noodzakelijke tussentijdse aanpassingen in het Programma van Eisen raakte het projectteam namelijk bovenmatig belast. Die aanpassingen waren nodig omdat tussentijds het Bestuursakkoord Zero Emissie Bussen werd ondertekend en omdat Schiphol wilde dat al het busvervoer op Schiphol zero emissie werd uitgevoerd. Dit zorgde echter voor tijdsdruk en kwetsbaarheid. Dit is niet op tijd gesignaleerd, waardoor er ook nauwelijks actie op werd ondernomen.

Extra stap

Dit heeft geen gevolgen gehad voor het succes van het aanbestedingsproces, terwijl de Vervoerregio wel degelijk veel vroeg van vervoerders. Vervoerders moesten namelijk voldoen aan een groot aantal eisen, zoals extra openbaar vervoer, een vraaggerichte invulling van basismobiliteit en en een groot aantal zero emissie-bussen. Maar uiteindelijk deden naast winnaar Connexxion ook Arriva, EBS en Qbuzz een bod op deze concessie.

Dit waren ambitieuze biedingen, maar volgens de onderzoekers niet onrealistisch. “Naar opvatting van de onderzoekers was het voorzienbaar dat vervoerders voor deze grote en interessante concessie bereid waren om een stap extra te zetten. De Vervoerregio heeft naar hun mening slim gebruikgemaakt van de marktspanning en is erin geslaagd een maximaal resultaat te bereiken met deze aanbesteding. Dat blijkt ook uit het feit dat meerdere inschrijvers een goede aanbieding hebben gedaan”, aldus het Dagelijkse Bestuur.

Lees ook:

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van OVPro en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.