VDL Citeas SLFA Electric - Hermes Eindhoven

‘Chinese bussen gaan ten koste van Nederlandse werkgelegenheid’

Onlangs is bekend geworden dat vervoerders honderden bussen hebben gekocht van Chinese makelij.  Dit draagt bij aan een verdere verduurzaming van de OV-sector, maar door bussen uit China te bestellen komt de werkgelegenheid in Nederland op de tocht komt te staan. Dat betoogt in ieder geval Wim van der Leegte, eigenaar van het Eindhovense VDL. 

OPINIE – De 259 elektrische bussen die gaan rijden in de buitengebieden van Overijssel, Flevoland en Gelderland worden besteld in China bij BYD. De eerder aangekondigde 156 eveneens Chinese elektrische bussen die gaan rijden in de vervoersgebieden Amstelland-Meerlanden en Haarlem-IJmond worden geleverd door Ebusco, een importeur van Chinese bussen.

Thuismarkt

Uiteraard had VDL Bus & Coach, Nederlands enige busproducent en onderdeel van ons familiebedrijf VDL Groep, deze 415 elektrische bussen graag willen leveren. Voor de goede orde, wij konden vóór definitieve gunning voldoen aan alle gevraagde condities: concept en tijdige levering waarvoor uitgebreide garanties zijn verstrekt. Het aantal stadsbussen in Nederland bedraagt ongeveer 6.500. Rekening houdend met een afschrijving van 10 tot 15 jaar, is de markt voor 2020 grotendeels ingevuld. Dus voor volgend jaar is er weinig ruimte voor onze Nederlandse bussen, terwijl als Europees koploper op het gebied van de elektrificatie van zwaar vervoer onze thuismarkt cruciaal is.

Het ontwikkelen van elektrische bussen is innovatie van de bovenste plank. Door significante investeringen in onderzoek en ontwikkeling heeft VDL zich verder gespecialiseerd van busproducent naar systeemintegrator inclusief de levering van laadinfrastructuur, elektriciteit, onderhoud, connectiviteit en trainingen. Als specialist in de energietransitie juichen wij de welkome vooruitzichten van het volledig verduurzamen van het openbaar vervoer van harte toe.

Werkgelegenheid

Natuurlijk hebben wij een zakelijk belang bij het leveren van bussen. Maar als voorvechter van het behoud van werkgelegenheid in de hoogwaardige Nederlandse maakindustrie maken wij ons oprecht grote zorgen door de gunningen van de genoemde concessies. Het bestellen van Chinese bussen zal leiden tot structurele consequenties voor de werkgelegenheid in Nederland. Onze divisie Bussen telt 2.600 medewerkers in Nederland en België en verkoopondersteunende activiteiten in 20 Europese landen. De 415 nieuwe Chinese bussen die in ons land gaan rijden, vertegenwoordigen ongeveer 800 manjaren werk, exclusief uitbesteed werk en onderzoek en ontwikkeling bij toeleveranciers en kennisinstellingen.

China levert voor 35 miljard euro goederen aan Nederland en Nederland voor 10 miljard euro aan China. De handelsbalans is dus uit het lood en China trekt onze werkgelegenheid weg. Produceren wij niet meer in Nederland, dan verliezen we de kennis en volgt het kapitaal en daarmee onze welvaart. Een kwart van alle banen in Nederland is industrieel, of daaraan gerelateerd. Maar liefst 70 procent van onze export is afhankelijk van de industrie. Wie de Nederlandse industrie wegdenkt, kan de rampzalige gevolgen voor de BV Nederland wel uittekenen.

Ongelijk speelveld

Vooropgesteld: wij zijn voorstander van zo weinig mogelijk handelsbarrières in de wereld, maar ook van een gelijk speelveld. Los van de schaalvoordelen, goedkopere lonen en veelal toegepaste overheidssteun is het ook nog makkelijker voor Chinese bedrijven om naar Europa te exporteren in plaats van de route andersom te bewandelen. Chinezen betalen in Europa nauwelijks importheffingen voor hun producten, terwijl Europa met stevige importheffingen wordt geconfronteerd. Daarnaast beperkt China de concurrentie op de thuismarkt en dwingt bedrijven in China te laten produceren en hun kennis te delen. Het ongelijke speelveld is daarmee wel geschetst.

Door de deur wagenwijd open te zetten voor de import van Chinese producten zet Europa eigenhandig onze welvaart op het spel. Nadat eerder de opkomende markt en productie rond zonne-energie in Europa is overspoeld door aanbod en goedkope productie vanuit China dreigt voor elektrisch busvervoer hetzelfde. Laten we niet in dezelfde val lopen en ons kabinet oproepen zich in Brussel sterk te maken voor een gemeenschappelijk Europees industriebeleid.

Rol opdrachtgever

In het geval van de 259 Chinese bussen hebben wij helaas niet kunnen rekenen op ondersteuning van de penvoerder van de concessie, provincie Overijssel. Terwijl wij precies een jaar geleden met de overname van Siemens Hengelo ongeveer 450 banen voor de Nederlandse hoogwaardige industrie hebben weten te behouden. Bij onze bedrijven in Overijssel werken ongeveer duizend medewerkers en wij investeren de komende twee jaar voor zeker zeventig miljoen euro in deze regio. In totaal telt VDL Groep 104 werkmaatschappijen met 17.110 medewerkers, waarvan 85 procent (14.421 medewerkers) in Nederland werkt.

Wat uitgebreide discussie behoeft, is dat vervoerders deelnemen aan tenders en vervolgens een busleverancier kiezen. De busleverancier is dus afhankelijk van de keuze van de vervoerder die zich moet richten op de aanbestedingsvoorwaarden van de concessieverlener. Maar als die stelt: ‘wij gaan daar niet over’, dan houdt alles op.

Het behalen van een eventueel betere inkoopprijs door bussen van Chinese makelij aan te schaffen, valt in het niet bij het effect dat een order bijdraagt aan de BV Nederland. Orders voor Nederlandse bussen stromen terug in de Nederlandse economie via duurzame werkgelegenheid, vennootschaps- en loonbelasting, in innovatieve ecosystemen door samenwerking met hightech-partners en kennisinstellingen en door middel van lokale maatschappelijke bijdragen.

Chinese praktijken

In de dit jaar gepresenteerde China-strategie stelt het kabinet dat ‘China zich schuldig maakt aan handelspraktijken die het gelijke speelveld verstoren en markttoegang beperken, zoals ongewenste staatssteun en gedwongen en oneigenlijke toegang tot technologie’. Ook bestaan zorgen over de manier waarop China omgaat met milieu, mensenrechten, arbeidsrechten en privacy. In de nieuwe strategie gaat het kabinet verkennen in hoeverre aanpassingen van onderdelen van het EU-mededingings- en staatssteunkader kunnen leiden tot een gelijker speelveld.

Ondertussen worden in hetzelfde jaar van de China-strategie met daarin het pleidooi voor een gelijker speelveld én het versterken van de interne markt 415 elektrische bussen aangekondigd die op onze nationale wegen gaan rijden. Wie het nog begrijpt, mag het zeggen. Bij ons rest emotie. Die gaat niet over het verlies van de orders, maar over de toekomst van onze medewerkers.

Dit is een ingezonden artikel van Wim van der Leegte, eigenaar en commissaris van de VDL Group.

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van VerkeersNet.nl en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group, waaronder OVPro.nl.

16 reacties op “‘Chinese bussen gaan ten koste van Nederlandse werkgelegenheid’”

Pat Rick|19.12.19|13:32

De inkopers van Keolis zullen waarschijnlijk wel een goede kerstbonus hebben. En dit is natuurlijk het gevolg van het beleid om industriën over te nemen (zoals in het verleden zonnepanelen, telecom, consumenten electronica en in de toekomst autoindustrie en halfgeleiderindustrie). Bedenk dat bedrijven eigenlijk een verlengstuk van de staat zijn, die wereldmacht wil zijn

De VPRO had 2 jaar geleden een mooie reeks: Kopen we ons arm?
https://www.vpro.nl/programmas/prijsvechter/aflevering-2.html

Paul Lamote|21.12.19|14:58

Zolang VDL technisch geen concurrerende producten kan leveren moet het niet zeuren. VDL heeft te lang zitten slapen.

Paul Lamote|21.12.19|15:00

Die 450 banen in Overijssel worden door VDL verplaatst naar een locatie die met OV onbereikbaar is.

Pat Rick|23.12.19|11:38

@Paul: VLD heeft de Nederlandse Innovatie Prijs 2019 gewonnen en wordt erkend als koploper wbt electrificatie van zwaarder vervoer zoals bussen. Ze zijn dus zeer succesvol en concurrerend. Het is onzin dat ze hebben zitten slapen, maar kunnen niet structureel onder de kostprijs leveren (als anderen geen Nederlandse lonen hoeven te betalen).

De nieuwe locatie is een bedrijventerrein in ontwikkeling en vooral nog leeg. Dus is het logisch dat er weinig OV is (trouwens wel bereikbaar met lijn 66)

Pat Rick|23.12.19|11:55

@Paul: Wim pompt nog eens 70 miljoen in een nieuwe locatie waardoor het bedrijf verder kan groeien (want het centrum van Hengelo zat het in industrieel erfgoed en ze zitten al in Almelo met VDL ETG), nadat hij het had behoed van sluiting door Siemens. Honderden banen gered en uitzicht op nieuwe banen. Dus een geweldige bijdrage van Wim! Wat is eigenlijk jouw bijdrage behalve negatieve opmerkingen?

Wiebe Goossen|24.12.19|11:36

We zijn hier slachtoffer geworden van de veel te ver doorgetrokken ‘open aanbestedingsregels’, die toch tenminste innoverende Europese bedrijven ten goede zouden moeten komen, waarmee ook eigen werkgelegenheid gestimuleerd zou moeten worden. Het doet in dat licht dan toch wel vreemd dat gekozen wordt voor producten van buiten het ‘eigen gebied’….

J.W. Rat|24.12.19|12:53

Het VDL concept is gebaseerd op opportunity charging en traditionele planning van bus inzet. Het BYD concept is gebaseerd op overnight charging en battery management.Total cost of operation is doorslaggevend; de busprijs is slechts een , niet eens zo belangrijk, onderdeel daarvan.

Nee Maar|24.12.19|15:24

Regering knijpt provincies af.
Provincies knijpen OV-exploitanten af.
OV-exploitanten knijpen leveranciers af.
Leveranciers krijgen te maken met negatieve gevolgen globalisering.

Ald meneer v.d. Leegte een echte strateeg is, dan gaat hij gratis openbaar vervoer in heel Nederland voor elke Nederlander (ook al woont hij/zij in Muggenbeet) propageren.

Afzet van tienduizenden, misschien wel honderdduizenden bussen, gegarandeerd.
En daarmee de werkgelegenheid bij v.d. Leegte.

Iedereen blij.

Nee Maar|24.12.19|15:26

Regering knijpt provincies af.
Provincies knijpen OV-exploitanten af.
OV-exploitanten knijpen leveranciers af.
Leveranciers krijgen te maken met negatieve gevolgen globalisering.

Als meneer v.d. Leegte strateeg is, dan gaat hij gratis openbaar vervoer in heel Nederland voor elke Nederlander (ook al woont hij/zij in Muggenbeet) propageren.

Afzet van tienduizenden, misschien wel honderdduizenden bussen, gegarandeerd.
En daarmee de werkgelegenheid bij v.d. Leegte.

Iedereen blij.

Nee Maar|24.12.19|15:27

Oeps

Pat Rick|02.01.20|15:32

@J.W. Rat: men moet ook duurzame en economische aspecten in de aanbesteding meenemen. Provincies kunnen het wel:
https://www.fluxenergie.nl/acht-provincies-over-op-duurzame-energie/

Overigens heeft VDL wel andere aanbestedingen gewonnen in NL, dus is er nu iets anders gebeurd

Pat Rick|02.01.20|15:34

@Nee Maar: Van der Leegte is een industrieel en geen vervoerder. Hij weet hoe hij dingen maken moet en niet hoe hij mensen moet vervoeren. Daarvoor zijn vervoerders.

De provincies hadden meer kien moeten zijn en dit in hun aanbestedingscriteria mee moeten nemen, want zoiets kunnen ze wel:
https://www.fluxenergie.nl/acht-provincies-over-op-duurzame-energie/
En dan de vervoerder hiervoor een extra bedrag moeten geven. Als we allemaal voor een dubbeltje op de 1ste rang willen zitten zijn we zo arm

wijnand van heerde|04.01.20|21:39

Als men goed zoekt, zie je gauw dat VDL fabrieken buiten Nederland en Europa laat bouwen om goedkoper te fabriceren. Ze hebben zelfs 2 fabrieken in hun zo gehate China. In 2025 willen ze de gehele divisie voor zero emissie afdeling overhevelen naar België. Het zet je wel aan het denken. De pot verwijt de ketel zodat hij zwart ziet.

Pat Rick|06.01.20|12:01

@wijnand: de 2 fabrieken in China zijn toeleveringsbedrijven voor de metaalindustrie. VDL verkoopt dus halffabrikaten in China en moet dicht bij hun klant zitten anders worden hun transportkosten te hoog. Het is onzin om halffabrikaten in NL te produceren en dan naar China te verschepen.

Verder heeft VDL vroeger in Belgie een busbouwer overgenomen en die moeten ze ook iets laten doen. De Lijn gaat in de toekomst veel ZE-bussen kopen en dan is het handig als ze daar ook geproduceerd worden

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.