Trein R-NET Dordrecht

Wie treft blaam voor de misère in de concessie DMG?

Gebrekkig materieel, elektrische bussen die stilvallen en te krappe rijtijden. Chauffeurs die dusdanig veel klachten over zich heen krijgen, dat het ziekteverzuim enorm stijgt. Te weinig stewards en een forse toename van het aantal zwartrijders op de MerwedeLingeLijn. Lange tijd leken de problemen bij het openbaar vervoer in de concessie Drechtsteden-Molenlanden-Gorinchem (DMG) nauwelijks bij te benen. 

Hoewel er ook klachten kwamen voordat Qbuzz het OV overnam van Arriva, was het hek pas echt van de dam na de concessiewisseling in december 2018. De politiek Zuid-Holland legde eerder een aanzienlijke boete op en de vervoerder moest zich al eens verdedigen tijdens een hoorzitting. De situatie is iets verbeterd. Maar nog niet voldoende, waardoor de Provinciale Staten zich deze week tijdens een hoorzitting over de kwaliteit van de dienstverlening bogen.

Daar gaven verschillende sprekers hun mening over de oorzaak van de problemen. Heeft de nieuwe vervoerder de overgang onderschat of ligt het probleem bij de provincie? Is dit het gevolg van een gebrekkig systeem met marktwerking of gaat het OV hier ten onder aan zijn eigen succes?

Slechtste concessiewisseling

Wethouders van gemeenten in de regio, de vakbonden VVMC, FNV en CNV, de ondernemingsraad in DMG en Rover kwamen aan bod en praatten de leden van de Provinciale Staten bij over de problemen en de mogelijke oorzaken. En de meeste woordvoerders namen geen blad voor de mond. Want er is dan wel consensus over het bestaan van de problemen, maar de partijen zaten niet bepaald op één lijn over de oorzaak.

De vakbonden CNV en VVMC deelden de mening dat het probleem nu met name bij Qbuzz ligt. De vakbond voor reizend personeel adviseerde Qbuzz om beter te luisteren naar klachten van het personeel. Tegelijkertijd staken ze hun hun twijfels over het vermogen om dit snel op te lossen niet onder stoelen of banken. “Qbuzz heeft het gewoon niet onder controle”, vertelde Evert Jan van de Mheen van CNV. “Nagenoeg iedereen verlangt terug naar hoe het onder Arriva was en toen was het ook niet fantastisch. Dit is by far de slechtste concessiewisseling die ik ooit heb meegemaakt.”

Ondernemingsraad

Voorzitter Tijs de Vries van de Ondernemingsraad van Qbuzz in DMG  sprak over een ‘aanbestedingsdrama’. Hij legde uit dat het personeel zelf voor de wisseling contact had opgenomen opgenomen met de nieuwe vervoerder om die te wijzen op mogelijke problemen, maar nog steeds is de situatie onderschat. Bovendien hekelt hij het besluit van Qbuzz om de nieuwe concessie in eerste instantie te koppelen aan U-OV in Utrecht. Dit is inmiddels losgekoppeld.

De Vries meent dat de controle op het bestek erg slecht is. Want aan een aantal eisen uit het bestek wordt in de praktijk niet voldaan. “Ik zou u Qbuzz én u als politiek willen vragen om uw verantwoordelijkheid te pakken en sneller besluiten te nemen. Daar waar investeringen nodig zijn – doe die ook. Wacht niet nog eens zes maanden, want bij ons is de maat echt vol.”

Opdrachtgever

Vakbond FNV besloot de schuld niet bij de vervoerder leggen. Marktwerking in het openbaar vervoer zorgt volgens vakbondsbestuurder Brigitte Paas van FNV voor de grote problemen bij concessiewisselingen. “De provincie had moeten vragen: is de markt klaar om te leveren wat wij vragen? Heeft de vervoersdeskundige voor deze aanbesteding zich wel voldoende georiënteerd op de markt”, vroeg Paas zich af.

Het huidige systeem werkt een goeie concessie-overgang niet in de hand, omdat een verliezende partij volgens Paas geen prikkel heeft om de nieuwe vervoerder te helpen. Sterker nog, soms doet de verliezende partij er alles aan om een goede overgang juist tegen te werken. De FNV’er adviseert provincies daarom om de definitieve eisen, zoals voor elektrische bussen, pas op een later moment in de concessie in te voeren. “De overgang van de ene op de andere dag levert nu continu, overal in Nederland, problemen op.”

Doorstroming

Reizigersvereniging Rover stimuleerde de provincie Zuid-Holland om samen met Qbuzz aan de slag te gaan met het opstellen van een actieplan. Want niet alleen wordt de vervoerder geconfronteerd met een chauffeurstekort en niet-werkende apparatuur; tegelijkertijd loopt Qbuzz het risico aan het eigen succes ten onder te gaan. Door reizigersgroei komt de doorstroming en de betrouwbaarheid in gevaar, betoogde Rover-directeur Freek Bos.

Daarom moeten de concessieverlener en -houder samen anticiperen op de te verwachten reizigersgroei. Bijvoorbeeld door de aanleg van busbanen en vrije rijstroken voor bussen op snelwegen, om vertraging door files te voorkomen. Ook voor de trein moet de infrastructuur worden uitgebreid. Op dit moment hinderen enkelspoor en korte perrons verdere groei nog.

Qbuzz

De vervoerder zelf kwam ook aan het woord en erkende volmondig dat de start van de concessie niet goed is verlopen. “We zijn met een 10-0 achterstand begonnen en de twijfels zijn dus terecht. Onze medewerkers verdienen complimenten voor hun werkzaamheden en het is onze verplichting als bedrijf om te bewijzen dat we op de goede plek zitten”, vertelde directeur Annemarie Zuidberg. 2020 wordt gezien als een ‘tussenjaar’, om zaken op orde te stellen.

Ze gaf ook advies aan de Statenleden om in de toekomst problemen bij concessiewisselingen te voorkomen. Ten eerste zou het voor een minder geplaagde start beter zijn om een nieuwe concessie te laten ingaan aan het begin van de zomervakantie. Ten tweede meent ze dat er in het eerste jaar van een nieuwe concessie beter zou zijn om zo min mogelijk wijzigingen door te voeren worden in de dienstregeling. In DMG zorgden vooral de vele aanpassingen voor verwarring bij chauffeurs en klachten van reizigers. Met chaos tot gevolg.

Lees ook:

Miljoenenverlies voor Qbuzz in concessie DMG

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van VerkeersNet.nl en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group, waaronder OVPro.nl.

1 reactie op “Wie treft blaam voor de misère in de concessie DMG?”

Antoine Berben|04.02.20|11:18

Er kan ook gedacht worden aan oplossingen zoals die op plaatsen in Duitsland bestaan: het materieel is eigendom van de concessieverlener en heeft een eigen kleurstelling die niet behoeft te worden gewijzigd. De concessienemer huurt dit materieel en neemt het personeel over van de vorige concessienemer waardoor er al veel plooien zijn gladgestreken. Ook raakt het dan minder voor de hand liggend om vervolgens ook nog eens de hele inrichting van de concessie te gaan wijzigen. Dat scheelt ook weer!

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.