Mobiliteitsdebat 2021

Bij vlagen felle discussie over toekomst OV in Mobiliteitsdebat

“Op puinhopen kun je niet bouwen.” Met die uitspraak kreeg de discussie over investeren in het openbaar vervoer plots een andere wending tijdens het Mobiliteitsdebat, dat er bij vlagen fel aan toe ging. Want terwijl het ene na het andere toekomstplan de revue passeerde, moeten de vervoerders op dit moment bezuinigen, stelde Barbara Kathmann (PvdA) geïrriteerd. “Zorg ervoor dat je nu de boel overeind houdt.”

Kandidaat-Kamerleden van CDA, ChristenUnie, D66, GroenLinks, PvdA, PVV, SGP en VVD gingen donderdag met elkaar in debat over de toekomst van de mobiliteit. ‘Het grote mobiliteitsdebat’ werd georganiseerd door de Mobiliteitsalliantie, dat eerder op de dag met een conceptparagraaf over mobiliteit alvast een voorschot nam op het nieuwe Regeerakkoord. Daarin werd de regering, niet voor het eerst, gevraagd om jaarlijks 3 miljard euro extra te investeren in mobiliteit.

Extra investeren

Dat er extra investeringen nodig zijn – en dan met name in het OV – was nauwelijks een punt van discussie tijdens het debat, gezien de woningbouw- en klimaatopgave waar Nederland voor staat. Over de mate waarin en de manier waarop dat moet gebeuren, bestonden wel de nodige meningsverschillen. Zo benadrukten ChristenUnie, D66, GroenLinks en PvdA dat zij zich inzetten voor forse investeringen in het OV. De oplossing ligt met name in lightrail en de metro, bepleitte Suzanne Kröger (GL), en dat kost nu eenmaal veel geld.

“Geen woning zonder rails”, was het credo van PvdA’er Kathmann. Daar valt ook de bus onder, vond Frank Visser (CU), die het busnetwerk in Groningen prees. Wytske Postma (CDA) noemde bussen “een hele mooie tussenoplossing” om er – tijdens het aanleggen van rails – voor te zorgen dat er een OV-verbinding ligt voordat iemand de sleutel van zijn nieuwe woning krijgt. Voor D66 is belangrijk dat de route naar het station per bus of fiets niet langer dan tien minuten duurt vanuit een nieuwbouwwijk, aldus Raoul Boucke.

Kritisch naar kosten kijken

Chris Stoffer (SGP) stelde daar tegenover dat bepaalde investeringen nodig zijn, maar dat “ook heel streng naar de staatsschuld” moet worden gekeken. Bestaande infrastructuur kan volgens hem beter en slimmer worden benut. Ook CDA wil “absoluut” investeren in het OV, vertelde Postma, maar kijkt eveneens met een kritische blik naar de kosten. “Kinderen die gratis met het OV mogen, moeten later zelf de kosten daarvan dragen”, zo verwees ze het SGP-plan van gratis vervoer voor kinderen naar de prullenbak.

Roy van Aalst (PVV) en Mark Harbers (VVD) vroegen als enige twee partijen ook nadrukkelijk aandacht voor de auto. “Voor heel veel mensen is de auto het meest ideale vervoermiddel. Laten we de auto niet iedere keer in het verdomhoekje zetten”, aldus Harbers. Dat laat niet onverlet dat ook deze twee politici erkenden dat investeringen in het OV nodig zijn. Zo pleit ook VVD voor meer lightrailnetwerken.

‘Nu bezuinigen is doodzonde’

Harbers bracht met die uitspraak de discussie weer terug naar de oorspronkelijke vraag hoe een schaalsprong kan worden gerealiseerd. Het debat sloeg een zijweg in door de felle woorden van Kathmann (PvdA). “We moeten eerst zorgen dat we van de huidige OV-structuur geen puinhoop maken, want dat is de regering nu wel aan het doen”, zo verwees ze naar de noodzaak binnen de sector om te bezuinigen. “Zorg ervoor dat je de boel nu overeind houdt. Dat heeft de grootste urgentie. Schrap geen lijnen, ook al zijn die nu onrendabel, en houd de werkgelegenheid overeind.”

In het verlengde daarvan zei Kröger (GL) “echt geschrokken” te zijn van de uitspraak van demissionair minister van Financiën Wopke Hoekstra. Hij stelde vorige week dat het aan NS om op termijn weer financieel gezond te worden en dat een besluit moet worden genomen over het aantal treinen. “Nu bezuinigen, nu mensen de deur uitsturen en lijnen schrappen, is doodzonde”, aldus Kröger.

Met die kritiek richtte ze zich met name tot CDA’er Postma, partijgenoot van Hoekstra. Zij beargumenteerde dat, net als andere bedrijven nu aan het doen zijn, naar oplossingen moet worden gezocht om nu “goed overeind” te blijven en waarbij in de toekomst weer snel stappen kunnen worden gezet. “Maar het is wel zo dat je nu soms intercity’s achter elkaar ziet rijden die bijna leeg zijn. Dat is zonde.”

Flexibel reizen

In het debat was ook aandacht voor flexibel reizen, zowel verspreid over de dag als over modaliteiten. D66 en VVD stipten onder andere de kansen van Mobility as a Service aan, maar raakten vooral verwikkeld in een discussie over kilometerheffing voor de auto. Postma (CDA) benadrukte dat er niet vroeg genoeg kan worden begonnen met het maken van duidelijke spreidingsafspraken met werkgevers. Als het aan haar ligt, wordt dit zelfs in cao’s vastgelegd.

Visser (CU) ging bij dit thema als enige expliciet in op het OV, dat volgens zijn partij aantrekkelijker kan worden gemaakt ten koste van de auto door te focussen op tarieven. NS moet volgens Visser in de nieuwe hoofdrailnetconcessie worden verplicht om samen te werken met regionale vervoerders, en andersom, om tot gezamenlijke aantrekkelijke abonnementen te komen.

Lees ook:

Auteur: Dylan Metselaar

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.