Reizigers op Amsterdam CS (foto: NS)

Dit effect hebben de plannen van politieke partijen op het OV-gebruik

De verkiezingsplannen van in elk geval zes politieke partijen leiden tot meer gebruik van het openbaar vervoer en minder kilometers met de auto. Het OV-gebruik kan in 2030 zelfs tot 16 procent hoger liggen vergeleken met het huidige en voorgenomen kabinetsbeleid. Dat blijkt uit de doorrekening van zes verkiezingsprogramma’s door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Het PBL keek naar de plannen van CDA, D66, GroenLinks, SP en ChristenUnie. Andere partijen lieten hun verkiezingsprogramma niet doorrekenen. Het PBL maakte op basis van de voorgestelde maatregelen een schatting van de effecten in 2030 ten opzichte van het huidige beleid. De doorrekening geeft geen exacte voorspelling, omdat ze zijn omgeven met onzekerheid.

Combinatie van maatregelen

Nagenoeg alle politieke partijen zijn het erover eens dat er de komende jaren behoorlijk moet worden geïnvesteerd in het OV, bleek al uit dit overzicht waarin de belangrijkste plannen op een rijtje werden gezet. Voor zes van deze partijen zijn nu dus ook de geschatte effecten bekend. Die kunnen niet los worden gezien van andere plannen op het gebied van mobiliteit, zoals kilometerbeprijzing voor auto’s, bezuinigingen op nieuwe wegen en een verlaging van de maximumsnelheid.

Van de zes partijen die hun programma’s lieten doorrekenen, willen GroenLinks en de PvdA het budget voor OV-infrastructuur tot en met 2030 het meest verhogen (plus 18,3 en 18 miljard euro); de SP het minst met 4,7 miljard euro extra. Drie partijen willen bovendien lagere OV-tarieven. De PvdA heeft hierin de meest vergaande plannen met een tariefverlaging van 10 procent en gratis OV voor kinderen op woensdagmiddag en in het weekend.

Meer reizigerskilometers

Als de maatregelen van deze partijen werkelijkheid worden, neemt in alle gevallen het aantal reizigerskilometers per trein, tram, bus en metro toe. De mate waarin verschilt wel sterk. Zo zorgen de voorstellen van het CDA en de SP voor 4 tot 5 procent meer OV-gebruik en die van de PvdA tot 16 procent meer. Dat gaat ten koste van het autogebruik, dat bij alle partijen lager komt te liggen met GroenLinks als uitschieter (21 procent minder kilometers met de personenauto).

De verwachte impact op het OV-gebruik komt bovenop de groei die met het huidige beleid wordt verwacht. In dit zogeheten basispad wordt ervan uitgegaan van 30 miljard reizigerskilometers in het OV in 2030. In 2019 lag dit aantal op 26 miljard kilometer.

(Tekst loopt door onder de figuur)

Verandering mobiliteit (bron: PBL)

Betere bereikbaarheid

Het PBL berekende ook de gevolgen van de plannen voor de bereikbaarheid van het aantal banen. Dat gaat niet alleen over reistijd, maar ook over kosten. Als autorijden duurder wordt, zijn mensen bijvoorbeeld minder snel geneigd op een grotere afstand van hun woning te werken.

Ook in dit opzicht is er bij alle zes partijen een positieve impact voor het OV. De combinatie van extra investeringen en lagere (btw-)tarieven doet de OV-bereikbaarheid toenemen van 3 procent (CDA) tot zelfs 21 procent (PvdA). De relatief lage toename van het CDA komt omdat deze partij woon- en werklocaties wil spreiden, wat een dempend effect heeft. Bij GroenLinks en de ChristenUnie stijgt de bereikbaarheid vooral omdat zij meer binnenstedelijk willen bouwen.

Het PBL voorziet ook een toename van de bereikbaarheid per fiets, maar aan de andere kant neemt die per auto wel af als de plannen werkelijkheid worden. Onder de streep leidt dit tot een afname van de ‘totale’ bereikbaarheid, door het simpele gegeven dat meer werknemers met de auto dan met het OV of de fiets naar hun werk gaan.

Verandering bereikbaarheid (bron: PBL)

Lees ook:

Auteur: Dylan Metselaar

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.