‘Vervoerders dienen bij bieding een bankgarantie te geven’

Veel te vaak proberen vervoerders bij de inschrijving op een concessie het beste bod uit te brengen, maar blijkt na de gunning dat ze deze beloftes niet waar kunnen maken. Uiteindelijk betaalt de reiziger de prijs. Dit is gebeurd bij de concessies in Limburg en in Waterland en onlangs bleek ook Syntus in Twente verlies te hebben geleden in 2014 en 2015. De oplossing is simpel, betoogt Voor Beter OV-voorzitter Rikus Spithorst in zijn column.

COLUMN – Eerlijk gezegd heb ik schoon genoeg van al die vervoerders die bij de inschrijving op concessies het beste bod uitbrengen, maar hun beloften vervolgens niet weten waar te maken. Dat moet echt afgelopen zijn. Dat kán ook afgelopen zijn, want de oplossing is verrassend eenvoudig.

Financiële problemen

Een paar voorbeelden. In Limburg raakte Veolia in de problemen. Rekenfouten. Uiteindelijk betaalde de reiziger de rekening in de vorm van een extra tariefstijging. In Waterland raakte busbedrijf EBS in de problemen, met name omdat men bij de aanbesteding de CAO niet goed had bestudeerd, en de exploitatiekosten daardoor hoger uitvielen. De Stadsregio Amsterdam ging akkoord met een verschraling van het aanbod aan de reiziger.

En nu is het bal in Twente. Syntus liet deze week weten dat er financiële problemen zijn doordat minder reizigers dan was verwacht gebruikmaken van de bus, en de opbrengsten dus tegenvallen. Ik ben van mening dat dat het gewone ondernemersrisico van de vervoerder is, en dat er dus geen sprake kan zijn van verschraling van het OV-aanbod omdat de vervoerder het aantal klanten te optimistisch had ingeschat. Ik roep de opdrachtgever dan ook op, Syntus tot de laatste exploitatiekilometer of het laatste dienstregelinguur aan zijn offerte te houden. Want zo behoort het te werken, in ieder geval wanneer de opdrachtgever de reiziger ook maar een béétje serieus neemt.

Bankgarantie

Maar zitten we dan te wachten op failliete vervoerders? Nee, dat nou ook weer niet. En daar ontstaat, ook voor de opdrachtgevers, een lastig dilemma. Een gewetensvraag, die de opdrachtgever feitelijk gijzelt. Al jaren geleden heb ik de mening verkondigd, dat inschrijvers bij OV-aanbestedingen niet alleen een bieding zouden moeten indienen, maar ook een bankgarantie zouden moeten overhandigen.

Een garantie van de bank, dat de vervoerder zijn bieding ook tot in de puntjes zal waarmaken wanneer er geldzorgen ontstaan, en dat de bank het financiële verlies zal bijpassen. Ik kreeg toen te horen dat dat een slecht idee was, omdat daarvoor de vervoerders minder goedkoop zouden kunnen inschrijven, of preciezer gesteld: een minder mooie bieding zouden konden doen.

Betere regulering

Maar als vervoerders nu nadat de concessie in de wacht is gesleept, de opdrachtgever voor het blok zetten, dan gebeurt toch eigenlijk hetzelfde? Dan krijgt de opdrachtgever toch óók minder waar voor zijn geld? Dan zie ik liever dat de markt beter wordt gereguleerd. Want dat is het gevolg van een vereiste bankgarantie.

Dat mes snijdt aan twee kanten. Allereerst zal ook de bank kritisch kijken naar het realiteitsgehalte van een bieding. Immers, het kost de bank heel veel geld wanneer de vervoerder zijn bieding niet weet waar te maken. Maar bovenal: vervoerders die in het verleden hebben laten zien dat zijn probleemloos hun beloften gestand hebben weten te doen, zullen van hun bank zo’n garantie tegen een lager tarief kunnen krijgen, dan vervoerders die er in het verleden een zooitje van hebben gemaakt. Het gevolg is, dat de vervoerders die hun beloften trouw zijn nagekomen, een streepje voor hebben. De vereiste bankgarantie zal hun bieding nauwelijks duurder maken.

Daar kan naar mijn mening geen enkele aanbestedende overheid op tegen zijn. En voor de reiziger pakt dit goed uit: die zal bij een verplichte bankgarantie veel beter dan nu gevrijwaard worden van een verschraald aanbod of onredelijke tariefstijging om de financiële missers van de vervoerders te fiksen.

Rikus Spithorst, voorzitter, Maatschappij Voor Beter OV, portretfoto

Rikus Spithorst is voorzitter van de Maatschappij voor Beter OV

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor OVPro en voor Zelfrijdendvervoer.nl, het vakblad over autonome voertuigen

3 reacties op “‘Vervoerders dienen bij bieding een bankgarantie te geven’”

Arco Sierts|26.04.16|10:28

Zeg Rikus, ben je als verstokte Amsterdammer nu niet een beetje in de war? Quote: “En nu is het bal in de Achterhoek.”

– De Achterhoek ligt in Gelderland: Winterswijk, Doetinchem e.d
– Twente is Overijssel: Enschede, Haaksbergen enzo.

Alphons Balm|27.04.16|12:37

De bankgaranties worden al gevraagd bij aanbestedingen, inschrijvende vervoerders moeten hun inschrijving baseren op oude tot zeer oude cijfers voor wat betreft passagiersaantallen en op dat punt dus een inschatting maken die nooit realistisch zal zijn en last but not least, syntus in de achterhoek? Nee, beste man, al zes jaar niet meer…. Hele rare column die kant noch wal raakt.

Derk Van Dorth|04.05.16|09:37

Beter nog is om aan het hele circus van aanbesteden en marktwerking een halt toe te roepen. Overigens ook in de zorg, energie. Het overleg van provincies, gemeentes met de betrokken vervoerder kan blijven bestaan, zij kunnen hun bijzondere wensen evt. met een extra bijdrage ondersteunen.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.