R-net bus in Amsterdam van Connexxion

‘Breek OV-contracten open in onzekere coronatijden’

Als het aantal OV-reizigers en de inkomsten in 2021 nog steeds tegenvallen, zal snijden in het OV onvermijdelijk zijn. Maar welke lijnen worden geschrapt, is een keuze die alleen de Vervoerregio Amsterdam hoort te maken. Daarom pleit gemeenteraadslid Arnout van den Bosch voor een grotere regierol van de Vervoerregio Amsterdam en voor het openbreken van de huidige OV-contracten.

In ieder geval tijdelijk moet de opdrachtgever veel meer betrokken worden bij de uitvoering van het OV.  “De Vervoerregio Amsterdam staat nu veel te veel op afstand”, oordeelt het PvdA-gemeenteraadslid en lid van de Regioraad van de Vervoerregio. Hij benadrukt dat in een OV-concessie de afspraken jarenlang vastliggen, die alleen jaarlijks enigszins worden bijgeschaafd. “De dienstregeling voor 2021 is eigenlijk al klaar en dat is in deze onzekere tijden niet handig.”

Reizigersaantallen

Er is namelijk nog veel te veel onduidelijk, zoals het aantal reizigers in 2021, eventuele nieuwe steunmaatregelen van het Rijk en de mogelijke komst van een tweede golf. Volgens de PvdA’er moet de Vervoerregio veel meer bovenop het OV zitten en om tafel met de vervoerders. Alleen door de bestaande concessies open te breken, is er ruimte voor de flexibiliteit die nu noodzakelijk is en blijft het maatschappelijk belang voorop staan.

“Het kan niet allemaal bij het oude blijven”, meent Van den Bosch. Hij wijst op een uitspraak van Transdev-topman Pier Eringa, die waarschuwde voor minder dienstverlening door teruggelopen reizigersaantallen. “Als we de vervoerder laten kiezen welke lijnen verdwijnen, vrees ik dat die zich op de meest winstgevende routes richt. Dat is logisch, maar daardoor kunnen hele regio’s worden afgesloten van het OV. Je kunt zo’n beslissing dus niet aan de vervoerder overlaten, dat moet het bestuur doen.”

Misgelopen inkomsten

Het schrappen van lijnen lijkt een steeds groter risico te worden, omdat er veel reizigersinkomsten worden misgelopen in het OV. Het gebruik van bus, trein, tram en metro is door de coronacrisis fors verminderd en het is nog maar de vraag wanneer de cijfers weer op het niveau zitten van afgelopen jaar. Vorige maand is weliswaar een akkoord bereikt over de financiële regeling, maar dit helpt de sector alleen het komende jaar uit de brand.

Door de huidige regeling krijgen de vervoerders dit jaar 93 procent van hun kosten vergoed. Daarmee maken ze verlies, maar dat noemt het gemeenteraadslid een verdedigbare verdeling aangezien niemand de coronacrisis zag aankomen. Het is redelijk dat ook de vervoerders een deel van de lasten dragen. Wanneer een dergelijke regeling ook voor 2021 kan worden afgesproken, heeft Van den Bosch nog wel vertrouwen dat het mogelijk moet zijn om een goede dienstregeling aan te bieden.

Hoewel hij uiteraard wel hoopt op een serieuze bijdrage vanuit het Rijk, stelt de politicus tegelijkertijd te vrezen dat het Rijk niet onbeperkt geld kan blijven storten op de rekening van de Vervoerregio. De Amsterdamse opdrachtgever heeft zelf ook niet zulke diepe zakken dat het een tekort bij de vervoerders zomaar bij kan passen. “Als er minder geld is en minder reizigers in het OV stappen, dan moet je gaan schrappen. Dat is onvermijdelijk en kan heel vervelend worden voor de reiziger.”

Lijnen schrappen

En juist daar ligt volgens hem dus een rol voor de opdrachtgever. “Als de reizigersaantallen blijven tegenvallen, zullen wij als opdrachtgever echt aan de slag moeten om een zo goed mogelijke dienstregeling neer te zetten. Waar je gaat snijden en gaat bezuinigen, is een keuze die uiteindelijk alleen de Vervoerregio kan maken. Want wij vertegenwoordigen het algemeen belang hierin.”

Om dit mogelijk te maken lijkt het hem noodzakelijk om de contracten op te breken, zodat de afspraken op pauze kunnen worden gezet. Van den Bosch is overigens niet de enige die pleit voor maatregelen. Zelfs vervoerders hebben al aangekaart dat het wel erg lastig wordt om aan de gemaakte concessie-afspraken te voldoen. Daarbij is het voor de PvdA’er niet nodig dat marktwerking permanent wordt teruggedraaid, aangezien die de afgelopen jaren prima resultaten heeft opgeleverd in deze regio. Maar in deze noodsituatie vindt hij ingrijpen wel nodig.

Overmacht

Het openbreken van de contracten is dan ook de voor de hand liggende keuze en juridisch gezien gewoon mogelijk, legt Van den Bosch uit. “Je kunt ieder contract bij overmacht openbreken en hier is echt sprake van een overmachtssituatie. Daardoor weten we in deze tijd zeker dat het maatschappelijk doel in het oog wordt gehouden.”

Lees ook:

Transdev waarschuwt voor verdwijnen arbeidsplaatsen

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van VerkeersNet.nl en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group, waaronder OVPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.