Metrostation Wilhelminaplein (foto: E. Fecken/RET)

Gemeenten stemmen in met ‘pijnlijke maatregelen’ OV in Metropoolregio Rotterdam Den Haag

De maatregelen zijn pijnlijk en eigenlijk wil niemand ze nemen. Toch zijn de gemeenten in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) het met elkaar eens: er is geen andere keuze dan op korte termijn forse bezuinigingen door te voeren in het openbaar vervoer. Alle 23 gemeenten stemden woensdag tijdens een extra vergadering van de bestuurscommissie in met het door de MRDH voorgestelde ‘transitieprogramma OV en corona’.

Dat betekent dat vervoerders EBS, HTM en RET zich vanaf nu kunnen bezighouden met de implementatie van de tijdelijke maatregelen, waarvan het voorstel eerder deze maand openbaar werd. Die zijn fors, maar nodig om de financiële gevolgen van de coronacrisis op te vangen. Naast het strekken en schrappen van lijnen en lagere frequenties gaat het op korte termijn onder meer om lagere inzet van conducteurs en toezichthouders en verdere interne maatregelen in de bedrijfsvoering. Bij RET wordt het ‘menselijk toezicht’ met 25 procent het meest teruggebracht.

Maximaal 1,2 miljard euro tekort

De drie vervoerders in de MRDH stevenen zonder maatregelen in het meest gunstige scenario af op een tekort van bijna 400 miljoen euro in de periode 2021-2030. “In het meest zwarte scenario, wat op dit moment ook nog realistisch is, gaan we naar iets minder dan 1,2 miljard tekort. Bizarre bedragen”, aldus Marc Rosier, portefeuillehouder OV Ontwikkeling van de MRDH. Bij de berekening van deze bedragen is uitgegaan van een beschikbaarheidsvergoeding die loopt tot 1 oktober 2021.

“Ik ben er echt van overtuigd dat het nodig is om nu al lastige besluiten te nemen”, stelde Rosier, voordat het woord werd gegeven aan de wethouders van de 23 inliggende gemeenten. Zij waren het daarmee eens. Eensgezind spraken ze over pijnlijke maatregelen, maar beseften ze dat de verantwoordelijkheid moet worden genomen. Er werd dan ook “met tegenzin” en “met bloed in het hart” akkoord gegeven voor het transitieprogramma.

Tijdelijke maatregelen

In het bijzonder onderstreepten de wethouders dat de maatregelen van tijdelijke aard moeten zijn, wat afgelopen weken is verduidelijkt in het transitieplan. De kortetermijnmaatregelen zullen nog dit jaar worden doorgevoerd en gelden vooralsnog tot eind 2022. Bijsturing vindt plaats in september en december 2021; vanaf 2022 gebeurt dit halfjaarlijks. Als de vraag op enig moment groter blijkt dan het aanbod moet zo snel mogelijk weer kunnen worden opgeschaald, was de gedeelde boodschap van de wethouders.

Een aantal gemeenten gaf aan de vervoerkundige maatregelen – in totaal negentien pagina’s lang – te willen verzachten met maatwerkvervoer. Zij waren van mening dat de extra kosten hiervan evenredig verdeeld zouden moeten worden over alle gemeenten. De MRDH stelt hiervoor middelen beschikbaar. Ook werd meermaals het belang aangestipt van goede communicatie aan reizigers bij het naar buiten brengen van de maatregelen. De grootste kritiek klonk vanuit Rotterdam. Wethouder Judith Bokhove stemde weliswaar in, maar stelde wel dat de pijn niet evenwichtig is verdeeld omdat het RET-gebied relatief gezien zwaarder zou zijn getroffen.

Inzet op behoud banen

De maatregelen doen volgens RET-directeur Maurice Unck pijn voor het hele OV, medewerkers en reizigers, maar zijn nodig om financieel gezond te blijven. “De RET zet alles op alles om het OV overeind te houden, banen te behouden en medewerkers zoveel mogelijk financieel te ontzien”. De directeur wil dat het bij de huidige maatregelen blijft, maar daarvoor moet wel het Rijk over de brug komen. “Binnen enkele jaren zijn we weer hard nodig om de groei van de regio in goede banen te leiden en overtreffen we de reizigersaantallen van voor corona.”

Ook MRDH-portefeuillehouder Rosier wijst op de maatschappelijke opgaven waarvoor het OV cruciaal is. “Ook in deze regio hebben we een verstedelijkingsopgave en een verduurzamingsopgave. Het is van belang om ervoor te zorgen dat ook eenzame mensen of mensen die mantelzorg verlenen, in staat zijn om met het OV naar anderen toe te gaan of bezoek kunnen krijgen. We weten dus ook dat we moeten blijven investeren in het OV.”

Verdergaande maatregelen

In het transitieprogramma wordt alvast vooruitgelopen op het scenario waarin aanvullende financiële steun van het Rijk uitblijft en of het aantal reizigers zich onvoldoende herstelt. In dat geval zal verder moeten worden gesneden in het aanbod en menselijk toezicht. Ook dreigt dan een latere instroom van zero emissiebussen en nieuwe trams en ligt een verhoging van de OV-tarieven op tafel. De vervoerders krijgen de opdracht deze maatregelen nader uit te werken zodat snel gehandeld kan worden als dat nodig is.

Dit zijn “bizarre en bijna onvoorstelbare bezuinigingen”, legt Rosier uit. Gezien de maatschappelijke opgave van het OV is het volgens hem “van de zotte als het Rijk zou zeggen: corona is voorbij, los het allemaal zelf maar op.” Samen met de Vervoerregio Amsterdam pleitte de MRDH eerder deze maand nog tevergeefs dat voor de verkiezingen duidelijkheid zou moeten worden gegeven door het kabinet. De transitieplannen worden naast de ontwikkelingen van de coronacrisis meegenomen bij dit besluit, dat uiterlijk op 1 juli wordt genomen.

Regio Amsterdam

Alle decentrale overheden en vervoerders werken om die reden aan transitieplannen, die ervoor moeten zorgen dat de sector straks weer op eigen benen kan staan. In de Vervoerregio Amsterdam ging het dinsdagavond in de regioraad eveneens over deze plannen, die nog niet in detail naar buiten zijn gebracht. Wel is duidelijk dat ook hier in elk geval wordt gesneden in de dienstregeling.

De Vervoerregio houdt in het meest pessimistische scenario rekening met een tekort van maximaal 1,2 miljard euro tot 2030, waarbij de concessie Amsterdam het hardst wordt getroffen. De impact is hier het grootst, omdat deze concessie pre-corona volledig kostendekkend was. Bij maximale afschaling van het OV-aanbod resteert alleen al in 2022 een tekort van 147 miljoen euro, waarvan 130 miljoen voor rekening komt van de concessie Amsterdam.

Lees ook:

Auteur: Dylan Metselaar

Dylan Metselaar is vaste redacteur voor OVPro.nl.

1 reactie op “Gemeenten stemmen in met ‘pijnlijke maatregelen’ OV in Metropoolregio Rotterdam Den Haag”

Fred Molanus|30.03.21|11:11

Als men nu de medewerkers van 65+ met pensioen en AOW laat gaan dan kan het jongere personeel meer perpectief krijgen door evt. uren verhoging . En heeft het OV een sterker fundament om voort te bestaan. Denk aan aan ziekteverzuim ouderen. En door de jongeren meer uren te geven stimuleer je de economie. Subsidie linksom of rechtsom dan levert dit meer op!

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.