Reiziger met mondkapje bij metro RET (foto: MRDH/Verkijk.nl)

Bezuinigingen Rotterdam en Den Haag voorbode voor hele OV-sector

De forse maatregelen die worden genomen om te bezuinigen op het openbaar vervoer in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) staan niet op zichzelf. De OV-sector staat aan de vooravond van een belangrijke periode om de coronacrisis het hoofd te kunnen bieden. Alle decentrale overheden moeten voor 1 april hun transitieplan klaar hebben. Deze vormen de basis voor een landelijk transitieprogramma en worden meegenomen bij het besluit over eventuele verlengde financiële steun vanuit de overheid.

Marc Rosier, portefeuillehouder OV Ontwikkeling bij de MRDH, noemt het “ontzettend teleurstellend” dat het besluit over verlengde steun over de verkiezingen heen is getild. De MRDH deed samen met de Vervoerregio Amsterdam tevergeefs deze oproep. “Elke week dat het later is, moeten we meer gaan nadenken over bizarre bezuinigingen op (middel)lange termijn.” Het gaat dan om nog verdere afschaling, nog minder menselijk toezicht en mogelijk zelfs hogere tarieven en latere instroom van zero emissiebussen.

Dit komt dan bovenop de kortetermijnmaatregelen waartoe de MRDH woensdag definitief besloot. Die hebben eveneens veel impact op de dienstregeling en inzet van conducteurs en toezichthouders, maar zijn vooralsnog van tijdelijke aard: tot eind 2022. In het meest zwarte scenario loopt het tekort in de regio Rotterdam Den Haag de komende negen jaar echter op tot 1,2 miljard euro. Dit bedrag is gebaseerd op het stopzetten van de beschikbaarheidsvergoeding in 2022 en een relatief langzame terugkeer van de reiziger. De huidige maatregelen zijn in dat geval bij lange na niet meer voldoende.

In aanloop naar de verkiezingen ging het vaak over de belangrijke rol van het OV voor de maatschappelijke opgaven. Hoe verhoudt zich dit tot de bezuinigingen die nu worden doorgevoerd?

Rosier: “Ook in deze regio hebben we een verstedelijkingsopgave en een verduurzamingsopgave. Het is van belang om ervoor te zorgen dat ook eenzame mensen of mensen die mantelzorg verlenen, in staat zijn om met het OV naar anderen toe te gaan of bezoek kunnen krijgen. We weten dus ook dat we moeten blijven investeren in het OV. Dan is het van de zotte als het Rijk zou zeggen: corona is voorbij, los het allemaal zelf maar op. Dan ga je echt richting bizarre en bijna onvoorstelbare maatregelen.”

Hebben we het dan over maatregelen die niet snel kunnen worden teruggedraaid, zoals met de huidige maatregelen wel de bedoeling is?

“Dat klopt. Van het servicepunt in Delft wordt wel definitief de huur. Voor de rest zijn alle besluiten terug te draaien zodra dat kan dankzij voldoende geld of voldoende reizigers. Zo is het ook bedacht. Maar dat is helemaal niet meer relevant als het Rijk niet over de brug komt. Dan zullen deze maatregelen veel langer moeten doorlopen.”

De RET heeft al aangegeven in te zetten op behoud van banen, omdat al het personeel over een aantal jaar weer nodig zou zijn. Is dat een logisch besluit?

“Absoluut. Maar ook de RET, HTM en EBS weten dat het pijnlijk wordt als het echt zo dramatisch wordt als in het zwarte scenario. Maar ja, we weten ook dat we die maatschappelijke opgaven hebben, waardoor het OV echt wel weer op dat oude niveau komt en zal gaan groeien. Als je nu door een weigerachtige houding van het Rijk – en laten we hopen dat dit niet gebeurt – het kind met bad water moet weggooien, ben je weer jaren bezig het OV op te bouwen. Ik kan het uitleggen, maar het is onbegrijpelijk.”

De MRDH is de eerste die een afgerond transitieplan openbaar heeft gemaakt. Is dit een voorbode voor wat de komende weken in het hele land gaan zien?

“Iedereen is nu met dit soort maatregelen bezig, de een wat zichtbaarder dan de ander. We weten wel dat de concessies waar de kaartjesinkomsten voor een groot deel de kosten dekken, nu door het gebrek aan die inkomsten extra hard worden geraakt. Dat is vooral rond de grote steden. Maar ook Friesland, ook Groningen, ook Limburg komen in de problemen als het Rijk niet over de brug komt.”

De roep om extra steun klinkt al heel lang. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven zei recent dat er niet 2,2 miljard euro beschikbaar is gemaakt om daarna alle basis onder het OV uit te halen. Waarom is er dan nog steeds geen duidelijkheid?

“Wist ik het maar, dan hadden we er ook op kunnen acteren.”

Hoe groot is het vertrouwen dat er daadwerkelijk meer geld komt?

“Laat ik het zo zeggen: ik denk wel dat het heel belangrijk is dat wij en alle andere vervoerregio’s, provincies en alle vervoerders constant heel nadrukkelijk aan het ministerie blijven uitleggen dat het nodig is. Ik denk dat het proces van het probleem uitleggen en in de media toelichten essentieel is om uiteindelijk ook echt geld te krijgen. Ik mag hopen dat het Rijk begrijpt dat ze het kind met het bad water weggooien als ze niets doen. Dan zetten we niet alleen de OV-sector heel veel stappen terug, maar ook de verduurzaming, verstedelijking en sociale kant van het verbinden van mensen die dat nodig hebben.”

Lees ook:

Auteur: Dylan Metselaar

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.