MaaS app GOAN!

ACM: OV-aanbod nog ontoereikend voor rendabele MaaS-diensten

Het huidige aanbod van OV-diensten voor MaaS-aanbieders is nog onvoldoende om op grote schaal rendabele MaaS-diensten te ontwikkelen voor de consumentenmarkt. Wel weten de verschillende marktpartijen elkaar steeds beter te vinden en proberen zij zelf al knelpunten weg te nemen. Dat blijkt uit een marktstudie die de Autoriteit Consument en Markt (ACM) vorig jaar uitvoerde.

In het onderzoek werd in kaart gebracht tot welke OV-diensten en tegen welke voorwaarden MaaS-aanbieders toegang hebben. Die toegang is volgens de ACM één van de belangrijkste voorwaarden voor de ontwikkeling van Mobility as a Service. De autoriteit stelt nadrukkelijk dat het gaat om een momentopname en dat de markt zich nog in een ontwikkelfase bevindt.

Er is volgens de ACM in positieve zin veel veranderd sinds de laatste analyse in 2018. Destijds concludeerde de autoriteit dat OV-bedrijven de mogelijkheid en prikkel hebben om de toegang tot OV-diensten te beperken voor MaaS-aanbieders. Inmiddels hebben veel vervoerders de toegangsmogelijkheden verruimd of zijn ze daarmee bezig en krijgen MaaS-aanbieders van alle bedrijven de mogelijkheid OV-diensten op te nemen in hun aanbod.

Hogere tarieven

Toch zijn er dus nog knelpunten. Zo is het bijvoorbeeld bij een aantal vervoerders alleen mogelijk om uur- en dagkaarten in te kopen, waarvan de tarieven beduidend hoger liggen dan de reguliere OV-chipkaarttarieven. Ook biedt een deel van de OV-bedrijven geen of een beperkte vergoeding aan voor de wederverkoop van hun producten. “Als het reizen met het openbaar vervoer via MaaS duurder is dan met de OV-chipkaart, dan maakt dit MaaS-diensten veel minder aantrekkelijk voor reizigers”, aldus de ACM.

Verder is het voor MaaS-aanbieders onzeker of de huidige toegangsvoorwaarden in de toekomst zullen veranderen, omdat veel OV-bedrijven deze toegang nu bieden in het kader van een pilot. Vervoerders kunnen de pilot stopzetten of eenzijdig voorwaarden aanpassen, wat investeringen riskant maakt voor MaaS-aanbieders. De ACM wijst er ook op dat het lastig is om een landelijk dekkend OV-aanbod te realiseren met MaaS omdat met elk OV-bedrijf afzonderlijk moet worden onderhandeld en de voorwaarden verschillen.

Concessie-eisen

Tegelijkertijd ziet de ACM dat marktpartijen deze knelpunten zelf al proberen weg te nemen, bijvoorbeeld door het opnemen van nieuwe eisen in OV-concessies die de toegang tot OV-diensten mogelijk maken. Deze eisen hebben onder meer betrekking op data-uitwisseling, gebruiksvoorwaarden en een referentieaanbod van reisproducten die op non-discriminatoire en transparante wijze ter beschikking moeten worden gesteld.

Dit is volgens de ACM een belangrijke stap om de knelpunten weg te nemen en de MaaS-markt (sneller) te ontwikkelen, al moet de praktijk uitwijzen of dit ook het gewenste resultaat gaat opleveren. “Ik vind het positief dat de OV-partijen zelf het initiatief hebben genomen om de toegang te verbeteren”, aldus ACM-bestuurslid Manon Leijten. “Nu is het voor de ontwikkeling van MaaS van belang dat de gemaakte afspraken uiteindelijk in alle concessies worden opgenomen.”

Daar is de autoriteit nog niet helemaal gerust op. In de marktstudie zijn namelijk kanttekeningen geplaatst bij de inhoud en afdwingbaarheid van de eisen. Zo is het de vraag welk referentieaanbod wordt vastgesteld, met het risico dat de belangrijkste OV-diensten hier uiteindelijk niet onder vallen. Ook wijst de ACM erop dat de eisen zijn opgesteld door de concessieverleners. Zij kunnen niet eenzijdig aanpassingen doorvoeren in concessieovereenkomsten, waar MaaS-aanbieders bovendien geen rechten aan kunnen ontlenen.

Hoe gaan we van pilots naar een landelijk en zelfs wereldwijd MaaS-systeem? Daarover gaat het online MaaS Congres op 16 en 17 maart. Bekijk hier het volledige programma.

Lees ook:

Auteur: Dylan Metselaar

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.