trein, NS, winter, spoor

Spoor blijft kwetsbaar in de winter ondanks verbeteringen

Op winterse dagen blijft het spoor kwetsbaar. Door aanpassen van de dienstregeling was er de afgelopen winter meer ruimte om verstoringen op te lossen en te voorkomen dat ze zich als een olievlek over het hele land verspreidden. Maar herstel van defecte wissels en treinen moet beter, evenals het beperken van de hinder voor de reizigers.

Dat schrijft staatssecretaris Mansveld van Infrastructuur en Milieu in een toelichting aan de Tweede Kamer op de evaluatie die ProRail en NS maakten van de afgelopen winter vanwege het vorig jaar opgezette winterprogramma. Dat trad dus voor de eerste keer in werking. Ze vindt dat beide organisaties het de afgelopen winter “zeer redelijk gedaan hebben”, zeker in aanmerking genomen dat het spoor te maken had met een van de zwaarste winters van de afgelopen tien jaar.

Zekerheid

Het winterprogramma is vooral gericht op de korte termijn. Dat vertaalt zich in maatregelen die die zekerheid boven capaciteit stellen. NS en ProRail probeerden de afgelopen winter verstoringen zo veel mogelijk te voorkomen, met name door de dienstregeling aan te passen bij kans op drie centimeter sneeuw en of meer dan tien graden vorst. Dat gaf NS en ProRail meer ruimte om storingen aan de infrastructuur te verhelpen en de treindienst bij te sturen.

Reizigers werden een dag van tevoren over geïnformeerd over de aangepaste winterdienstregeling, zodat ze hun eigen plan konden trekken. Met die aanpak bleef chaos op het spoor inderdaad uit. De treinen bleven rijden, zij het minder vaak en minder stipt. Reizigers zijn dan ook positiever over de afgelopen winter dan die ervoor, maar hadden evengoed last van te weinig capaciteit. De NS moet daarom meer treinen verlengen om te voorkomen dat reizigers noodgedwongen achterblijven omdat hun trein vol is.

Mogelijk wordt het vorstcriterium aangepast, omdat bij vriesweer er de afgelopen winter minder verstoringen waren dan de winter daarvoor. In dat geval hoeft de dienstregeling mogelijk op minder dagen aangepast te worden.

Wissels

Het aantal storingen aan de infrastructuur is licht gedaald ten opzichte van eerdere winters, maar die daling is te verwaarlozen. Het ging vooral om problemen met wissels. Voor de korte termijn waren al maatregelen genomen, maar die zullen de volgende winter aangescherpt worden. Te denken valt aan aanpakken van de meest gevoelige wissels, de wisselverwarming hoger zetten en verbetering van de afstemming van wisselverwarmingen met onder meer temperatuursensoren.

De volledige landelijke ingebruikname van anti-icing de volgende winter, waarbij er minder sneeuw en ijs vanaf de treinen tussen de wissels vallen, zal daarbij ook helpen.

Lange termijn

Voor de lange termijn gaan NS en ProRail een plan maken om de manier van besturing en de bijsturing van de treindienst ingrijpend te wijzigen. Verder kan het meerjarige programma ‘systeemsprong wissels’ bijdragen aan de winterambities voor de lange termijn. Het gaat om het ontwikkelen van gerichte maatregelen om het aantal storingen aan wissels in specifieke gebieden met de helft te reduceren.

Die aanpak lijkt veelbelovend. De eerste verbeterende wissels laten 20 tot 40 procent minder storingen zien.

Onaanvaardbaar

De Maatschappij voor Beter OV vindt dat Mansveld de prestaties van het spoor in de afgelopen winter veel te gunstig beoordeelt. Halveren van de treindienst op de drukste trajecten bij geringe sneeuwval vindt de belangenorganisatie onaanvaardbaar.

In de nieuwe vervoers- en beheerconcessies van de NS en ProRail zou volgens de Maatschappij voor Beter OV expliciet opgenomen moeten worden dat materieel en infrastructuur bestand dienen te zijn tegen normale weersomstandigheden, ook in de winter. “De aanschaf van verkeerde techniek, zoals niet wintervaste wisselverwarmingen en treinen is een miskoop waarvan de gevolgen, bijna achteloos op de reiziger worden afgewend.”

Auteur: Yvonne Ton

Yvonne Ton is freelance journalist voor de online vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.