Staking buschauffeurs, FNV, werkverdringing

FNV: 2000 chauffeurs bereid te staken tegen werkverdringing

Zeker 2000 buschauffeurs zijn bereid te staken om verdere afbraak van het OV tegen te gaan. Deze chauffeurs hebben een petitie van FNV Streekvervoer ondertekend waarin ze aangeven het werk neer te leggen als de vakbond hen daartoe oproept. In het openbaar vervoer is volgens de vakbond namelijk sprake van een ‘onacceptabele ontwikkeling’. Door werkverdringing gaat niet alleen werkgelegenheid verloren, maar wordt ook het OV-aanbod slechter.

Onlangs overhandigden de FNV en een delegatie van veertig buschauffeurs, werkzaam bij verschillende Nederlandse vervoerders, een ultimatieve brief aan het Interprovinciaal Overleg (IPO). Het FNV wil met deze brief en de petitie bewerkstelligen dat provincies minder gemakkelijk het advies van vervoerders overnemen om in niet-stedelijke gebieden ‘dunne lijnen’ af te schaffen of regulier openbaar vervoer te vervangen door vrijwillige buurt- of belbusjes. De vakbond wil voortaan betrokken worden bij besluiten over de afschaffing van buslijnen en de inzet van vrijwilligers.

Uitkleding dunne lijnen

Volgens de FNV gebeurt het nu met regelmaat dat vervoerders zich louter richten op ‘dikke lijnen’, waarvan veel betalende passagiers gebruikmaken en waar dus geld mee te verdienen zou zijn. De dunne lijnen worden daarentegen stelselmatig uitgekleed, zo meldt de vakbond in de brief aan het IPO. Door de tijden en ritfrequenties te wijzigen, gaan inderdaad steeds minder mensen de bus nemen op deze dunne lijnen en worden deze lijnen steeds minder rendabel. “Het is een vicieuze cirkel”, aldus woordvoerster Mariëtte van Dijk van FNV Vervoer.

Werkverdringing is volgens de verbond een probleem dat nu op meerdere plekken in Nederland speelt. De afgelopen jaren merkten chauffeurs in de provincies Drenthe, Groningen, Overijssel, Gelderland, Limburg, Brabant en Zeeland dat reguliere lijnen verdwijnen en worden vervangen door buurtbusjes met vrijwilligers. Een recent voorbeeld was een situatie in Meppel en Hoogeveen afgelopen zomer, waarbij 16 chauffeurs hun baan kwijt dreigden te raken. Door te dreigen met stakingen en solidariteitsacties van chauffeurs op andere plekken, mochten deze 16 chauffeurs uiteindelijk hun baan houden, maar de maat is volgens FNV vol. Een FNV Streekvervoer-bestuurder verklaarde tijdens de staking in Meppel en Hoogeveen: “Goedkoop en efficiënt zijn de toverwoorden, terwijl kwaliteit en veiligheid voorop horen te staan.”

Buurtbussen

Ook wordt FNV geconfronteerd met andere ‘absurditeiten’ in het OV. Tussen Enkhuizen en Wervershoof zou de reguliere bus niet rendabel zijn, maar volgens de vakbond zit de huidige buurtbus dusdanig vol dat er drie overvolle buurtbussen achter elkaar aan moeten rijden om alle reizigers mee te nemen. In Zeeuws-Vlaanderen kon de buurtbus niet rijden omdat er geen vrijwilligers gevonden konden worden, dus hier wordt de lijn alsnog door echte OV-chauffeurs gereden.

De vakbond strijdt al een aantal jaar tegen werkverdringing en wil dat er nu een einde komt aan de ontwikkeling. In 2014 lanceerde de vakbond het meldpunt werkverdringing, om te peilen hoeveel overlast de medewerkers in het OV ervoeren van werkverdringing. Destijds kwam al naar voren dat ruim 400 mensen overlast hadden van werkverdringing en bovendien vreesde 80 procent van de geënquêteerden voor zijn baan. Er zou een fatsoenlijke nutsvoorziening overeind moeten blijven in heel Nederland en die voorziening moet verricht worden door chauffeurs die werkzaam zijn onder de cao OV.

Vrijwilligers

In 2014 schreef minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Lodewijk Asscher een brief over de werkverdringing. Hij verklaarde destijds dat er bij ‘werkzaamheden die alle kenmerken hebben van een dienstverband, waarvan sprake is als een persoon verplicht is om enige tijd persoonlijke arbeid te verrichten en er een gezagsverhouding bestaat tussen de medewerker en zijn of haar opdrachtgever, dan dient er ook sprake te zijn van een beloning conform de Wet Minimumloon en Minimumvakantietoeslag en de van toepassing zijnde cao’.

FNV wil naar aanleiding van deze brief gepast gaan acteren op alle plekken waar buurtbussen de reguliere OV-lijnen hebben vervangen en wil kritischer kijken naar de situaties waarin vrijwilligers en buurtbussen ingezet mogen worden. Wel geeft Van Dijk toe dat het lastig is om de vervoerders te overtuigen geen vrijwilligers in te zetten als mensen daartoe bereid zijn. “In de praktijk blijkt dit heel lastig tegen te houden.”

Oplossing

Daarom eist de FNV in de ultimatieve brief dat provincies die overwegen buurtbussen met vrijwilligers in te zetten, eerst overleg voeren met de vakbond en pas na overeenstemming over mogen gaan op de inzet van vrijwilligers. Zijn ze daartoe niet bereid, dan roept FNV Streekvervoer zijn leden op tot het voeren van acties, zoals werkonderbrekingen en stakingen. Ook solidariteitsacties behoren tot de mogelijkheden.

De vakbond verwacht binnen enkele weken een reactie van het IPO. “Lijnen die echt onrendabel zijn, mogen best geschrapt worden”, aldus Van Dijk. “Maar we merken toch ook dat er hier en daar echt sprake is van werkverdringing. Bovendien moeten bepaalde taken gewoon verricht worden door vakmannen.”

Inge Jacobs

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van VerkeersNet.nl en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group, waaronder OVPro.nl.

4 reacties op “FNV: 2000 chauffeurs bereid te staken tegen werkverdringing”

Tsipora Pereira|26.01.16|15:10

Tot 14 dec. 2014 reden op Texel de lijnbussen 28 en 29. Lijn 28 kreeg de sticker ‘rendabel’, lijn 29 de sticker ‘onrendabel’. Lijn 28 kon haar dienstregeling echter alleen min of meer stipt uitvoeren dankzij uurlijkse ondersteuning van lijn 29 op de veerhaven. Lijn 29 is per 14 dec. 2014 opgeheven.
Gevolg: als het iets drukker wordt, heeft lijn 28 een extra bus plus chauffeur nodig terwijl het grootste deel van het eiland (waar lijn 29 reed) zonder regulier OV zit.
Schieten we hier iets mee op?

kees boer|26.01.16|23:04

Met een dergelijke stakingsactie is ook op het Belgisch spoor en wat Tsipora Pereira zegt die heeft volkomen gelijk

Jos Derckx|27.01.16|11:30

Laat de vervoerders voor de vrijwilligers een vergoeding in een pot storten die gelijk is aan het minimumloon dat normaal betaald had moeten worden als deze vrijwilliger een werknemer was. De pot kan dienen voor allerlei uitgaven die de vrijwilligers zelf uitkiezen. Zo heeft de werkgever/vervoerondernemer wel de normale kosten tegenover de ritopbrengsten en een eerlijke winst, de vrijwilligers worden gewaardeerd naar doen en de bewoners in de omgeving zijn blij met een goed ov.

Ronald De Jong|27.05.16|15:17

Vrijwilligers op de bus? Wie wil dat dan gaan doen behalve Ouderen die genieten van het pensioen en zich vervelen of gedwongen vrijwilligers met behoud van uitkering?

Daardoor druk je nog meer mensen (die willen werken) de uitkering in!

Dat moet niemand willen en zeker de overheid niet! De vervoerders maken daardoor meer winst en de overheid betaald meer uitkeringen. Goed bezig!

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.