NS, trein, station Roermond

ACM: NS-top wist van gesjoemel bij aanbesteding OV Limburg

De bestuurlijke top van zowel NS als dochteronderneming Abellio was op de hoogte van concurrentiegevoelige informatie van Arriva en Veolia in de Limburgse aanbestedingsprocedure, ondanks dat dit op een hoorzitting meerdere keren expliciet is ontkend. Dat stelt de Autoriteit Consument & Markt (ACM) in een rapport dat woensdag openbaar is gemaakt. NS heeft Veolia ook benadeeld voorafgaand aan de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg. Een klacht van concurrent Veolia was de aanleiding voor het rapport.

NS speelde concurrentiegevoelige informatie van Veolia door over het gebruik van diensten en het tijdelijk gebruik van treinen aan haar dochteronderneming Abellio, die ook aan de aanbesteding meedeed. Met die informatie kon Abellio een oneerlijke voorsprong krijgen op de andere deelnemers aan de aanbesteding. ACM benadrukt dat het geen gedragingen betreft van een individuele NS- medewerker of een op zichzelf staand incident vormt.

Concurrentiegevoelige informatie

In het rapport wordt gesproken over e-mailwisseling waaruit blijkt dat binnen NS geen maatregelen bestonden om te voorkomen dat Abellio concurrentiegevoelige informatie zou verkrijgen over Veolia of andere concurrenten. NS erkent ook in haar zienswijze dat dergelijke maatregelen in ieder geval begin 2014 ontbraken. E-mails uit februari 2014 tonen verder aan dat er ook vrijelijk informatie werd gedeeld tussen Abellio en andere onderdelen van NS. Het delen van concurrentiegevoelige informatie levert naar het oordeel van ACM een oneerlijke behandeling op van haar concurrenten, inclusief Veolia.

“Het gedrag van NS heeft het concurrentieproces gefrustreerd. Dat gaat ten koste van de reiziger en de belastingbetaler die recht hebben op de hoogste kwaliteit tegen de beste prijs”, aldus Henk Don, bestuurslid van ACM. In het besluit laat ACM zich niet uit over machtsmisbruik of mogelijke andere overtredingen van NS. Het onderzoek daarnaar is nog niet afgerond. ACM beslist daarom later over het opleggen van eventuele boetes.

Achterstand

Veolia had de diensten van NS nodig om in de aanbesteding een concurrerende inschrijving te kunnen doen, zoals kaartautomaten, servicebalies en pauzelocaties voor personeel. NS werkte echter onvoldoende mee aan verzoeken van Veolia om dergelijke diensten ter beschikking te stellen. Hoewel de Spoorwegwet NS verplicht het gebruik van deze diensten tegen een redelijk aanbod aan concurrenten ter beschikking te stellen, kwamen deze aanbiedingen soms te laat of helemaal niet bij Veolia binnen.

Minister Dijsselbloem van Financiën laat in een brief aan de Tweede Kamer weten ontstemd te zijn over de gang van zaken. “Het ACM-rapport laat zien dat NS de procedures rondom de aanbieding van generieke diensten en voorzieningen onvoldoende heeft geborgd binnen haar organisatie.” Volgens de bewindsman is het vanzelfsprekend dat NS moet opereren binnen gestelde wettelijke kaders, maar ook niet ‘de grenzen van deze kaders’ moet opzoeken. Het ministerie van Financiën beheert de aandelen van NS, die volledig in handen zijn van de Nederlandse staat.

Maatregelen

In een brief aan de minister belooft NS-directeur Timo Huges verbetering: “Uit de conclusies van ACM blijkt dat NS fouten heeft gemaakt. NS betreurt dat ten zeerste. We nemen op korte termijn maatregelen om het onpartijdig aanbieden van generieke diensten en voorzieningen te waarborgen. Daarnaast zal NS aan ACM vragen om voor de zomer toezicht in te stellen bij het aanbieden van diensten en voorzieningen aan vervoerders bij aanbestedingen.”

Hoewel ACM al op 6 maart tot bovenstaande conclusie is gekomen, had NS de rechter gevraagd om publicatie hiervan te verbieden. De Spoorwegen hebben hun verzet hiertegen opgegeven.

Martijn van Best

Lees ook:

Auteur: Redactie

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.