Directeur, Bart Schmeink, Connexxion

Directeur Connexxion leidt coöperatie betaalinnovaties TLS

Bart Schmeink, directeur van vervoerder Connexxion, neemt het voorzitterschap op zich van een nieuw te vormen coöperatie die zich bezighoudt met innovatieve betaalmethoden. Alle OV-bedrijven in Nederland maken hier deel van uit. Deze samenwerking komt in de plaats van de huidige constructie rond Trans Link Systems (TLS), het bedrijf achter de OV-chipkaart. In de oude situatie hadden NS en de drie stadsvervoerders aandelen en betaalden andere vervoerders transactiekosten. In de nieuwe situatie, die uiterlijk 1 januari 2016 van kracht wordt, zijn er geen aandeelhouders maar zijn alle vervoerders lid. De huidige aandeelhouders zijn uitgekocht. Lidmaatschap van de coöperatie kost niets en is voor eventuele nieuwe bedrijven niet verplicht.

Doel van de coöperatie is volgens kersverse voorzitter Schmeink het vergroten van het betaalgemak in het hele Nederlandse openbaar vervoer met behulp van OV-chiptechnologie, transacties vergemakkelijken en nieuwe technologieën versneld uitrollen. Aanleiding voor de constructie -behalve dat het een langgekoesterde wens is van staatssecretaris Mansveld- is de steeds grotere scheiding tussen de aandeelhouders die via TLS hebben geïnvesteerd in de chipkaarttechnologie en de andere vervoersbedrijven, die slechts voor gebruik van de TLS-diensten betalen.

“Er ontstond discussie tussen aandeelhouders en niet-aandeelhouders over de transactiekosten en over welke nieuwe, goedkopere technieken we moesten omarmen”, zegt Schmeink. “De ontwikkelingen gingen sneller dan de wijze waarop wij in de branche in staat waren met elkaar die ontwikkelingen te vertalen in betere dienstverlening. Het gedoe rond het eigenaarschap stond dat echt in de weg.”

Aandeelhouders

In de ‘oude’ constructie van TLS hadden NS en de stadsvervoerders HTM, RET en HTM aandelen in het bedrijf. NS was met 68,75 procent grootaandeelhouder, daarna volgden RET en GVB met 12,5 procent. HTM had 6,25 procent. Deze aandeelhouders zijn voor 100 miljoen euro uitgekocht. De even zo grote schuld die hierdoor is ontstaan, wordt voor 80 procent gefinancierd met een lening ‘met lage rente’ van de Rabobank (waarvoor een aanbesteding heeft plaatsgevonden).

De resterende 20 procent hebben de aandeelhouders als dividend uitgekeerd gekregen. De lening moet in vijf jaar worden terugbetaald uit de transactiekosten (de kosten die samenhangen met de betaling door de reiziger) van TLS. In die zin betaalt de reiziger de rekening voor de herstructurering. Het risico is wel ondergebracht bij de coöperatie.

‘Bedrag gelijk aan inleg’

Volgens Schmeink is het bedrag van honderd miljoen gelijk aan de inleg van de vervoerders, inclusief investeringen die zijn gedaan in de OV-chiptechnologie. “Er is dus niks op verdiend. Als we het geld gewoon op de bank hadden gezet, had dat dankzij rente meer opgeleverd.” Omwille van een constructie waarbij voortaan de hele OV-sector in gelijke mate is betrokken, nemen de oorspronkelijke aandeelhouders genoegen met een bedrag gelijk aan hun inleg, zegt Schmeink. Tegelijk komt er een nieuwe brancheorganisatie, met RET-baas Pedro Peters als directeur. Connexxion maakte overigens ooit deel uit van de oorspronkelijke groep aandeelhouders van de coöperatie, maar stapte daar na enige tijd uit.

Na afbetaling van de lening dalen de transactiekosten voor gebruik van het OV-chipsysteem met zo’n veertig procent. Of de tarieven voor de klanten ook goedkoper worden, ligt volgens de deelnemende bedrijven aan de concessieverlenende overheden en de ontwikkeling van andere kostenposten, zoals brandstof.

Belangen

De constructie van een dergelijke nieuwe samenwerking heeft ruim een jaar op zich laten wachten. Niet alleen de verschillende belangen van de vervoerders speelden een rol, de vervoerders met buitenlandse moederbedrijven moesten ook nog toestemming krijgen van hogerhand. Arriva was de laatste die akkoord kreeg.

In de nieuwe situatie zijn alle OV-bedrijven lid die Nederland rijk is: NS, HTM, RET, GVB, Arriva, Connexxion/Veolia, Syntus, EBS en Qbuzz. TLS is in zijn geheel eigendom van de coöperatie. Waar het aandeelhouderschap van TLS in de oude situatie niet veel meer was dan dat, gaat de nieuwe samenwerking volgens de vervoerders veel verder. De coöperatie gaat onderling beleid bepalen en maakt afspraken over innovatieve OV-betalingen waar de hele sector zich aan moet houden.

Lidmaatschap

Nieuwe OV-bedrijven zijn niet verplicht lid te worden, maar, zegt Schmeink, “Het is goed mogelijk dat een aanbestedende overheid bij een toekomstige gunning lidmaatschap van de coöperatie als voorwaarde stelt. De deelnemende vervoersbedrijven stellen zich namelijk ten doel alle succesvolle nieuwe betaalmethoden in het hele Nederlandse OV geldig te maken. Dat kan alleen als iedereen meedoet en als aanbestedende overheid wil je ook niet dat jouw regio achterblijft.”

Voor de reiziger betekent de vorming van de coöperatie volgens Schmeink dat innovatieve toepassingen van OV-chiptechnologie sneller en efficiënter worden getest en uitgerold. Voor het einde van het jaar beginnen Connexxion en NS op de Valleilijn bijvoorbeeld een pilot met éénmalig in- en uitchecken per reis. Nu moeten reizigers nog omchecken als ze op station Amersfoort van vervoerder wisselen. Dergelijk euvel willen de vervoersbedrijven zo snel mogelijk in het hele land hebben verholpen. Andere proeven zijn reizen op rekening bij RET en GVB, betalen met de bankpas of met een speciale chip in de mobiele telefoon. De ‘ouderwetse’ chipkaart blijft overigens wel gewoon bestaan.

Mobiliteitsproducten

Aanbieders van mobiliteitsproducten als XXimo en Mobility Mixx kunnen geen lid worden van de coöperatie. Zij kunnen wel afspraken maken met de club om innovatieve producten sneller op de markt te brengen. “Producten die het gebruik van OV makkelijker of voordeliger maken juichen wij toe”, zegt Schmeink.

Samen met Hans Peters, commercieel directeur van NS en Ton Middelkoop, financieel directeur van GVB, vormt Bart Schmeink het dagelijks bestuur van de club. Zij kunnen echter geen ingrijpende beslissingen nemen zonder een ledenvergadering te hebben geraadpleegd.

Visie OV betalen

Lees het document Visie OV betalen dat de coöperatie heeft gepubliceerd, een verkenning naar mogelijke betaaltechnieken van de toekomst.

Martijn van Best

Lees ook:

Auteur: Redactie

1 reactie op “Directeur Connexxion leidt coöperatie betaalinnovaties TLS”

openOV|18.09.15|11:32

Dan zou Mobility Mixx en XXimo maar eens moeten inschrijven op een OV-concessie. Dat zal leuk worden, hebben ze direct toegang tot deze “innovatieve coöperatie”.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.