Trein en bussen op Utrecht Centraal (bron: ANP)

‘Vervoerders schrapen geld bij elkaar om alle verplichtingen na te komen’

Geld lenen op de kapitaalmarkt en uitstel van belastingbetaling. Met ‘kunst- en vliegwerk’ doen vervoerders er alles aan om maximaal te blijven rijden én te kunnen voldoen aan alle financiële verplichtingen, zegt Pedro Peters, voorzitter van branchevereniging OV-NL. Vanuit het Rijk is namelijk nog geen geld overgemaakt, terwijl ruim vier maanden geleden een akkoord werd bereikt over het steunpakket voor de OV-sector.

Van acute financiële problemen bij vervoerders is nog geen sprake, maar ‘het is geld bij elkaar schrapen om alle verplichtingen na te komen’, aldus Peters. De gehele sector ziet zich inmiddels genoodzaakt een beroep te doen op externe financiële middelen. Uitkering van de beschikbaarheidsvergoeding voor 2020 staat volgens Peters momenteel gepland voor november. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat kon dit maandag nog niet bevestigen.

Ingewikkelde procedure

Het kabinet stelde de OV-sector begin juni 1,5 miljard euro in het vooruitzicht om het aanzienlijk financieel tekort door de coronacrisis te dekken. Omdat het gaat om staatssteun, is toestemming vereist van de Europese Commissie. Voor het doen van deze staatssteunmelding moet een ‘ingewikkelde’ procedure worden gevolgd, zo verklaart het ministerie de lange tijdspanne. Het geld nu al overmaken, zou het risico met zich meebrengen dat onrechtmatig uitgekeerde steun moet worden teruggevorderd.

Vervoerders met acute financiële problemen kunnen intussen aankloppen bij het Rijk, benadrukt het ministerie. Tot nu toe gebeurde dat alleen door de Waddenveren, waaraan eind april een noodlening is verstrekt. Voor spoorvervoerder NS zou dit moment aanbreken in de eerste week van november, zei vertrekkend president-directeur Roger van Boxtel zondag in het televisieprogramma Buitenhof. Hij noemde het ‘ridicuul’ en ‘bizar’ dat Nederlandse vervoerders zo lang moeten wachten, in tegenstelling tot onder meer Groot-Brittannië en Duitsland.

Frustratie en begrip

Ook bij andere vervoerders is er frustratie, zegt Pedro Peters. Het lenen van geld of aanvragen van uitstel van betaling voor belastingen brengt namelijk veel administratieve rompslomp met zich mee. “In al dat geregel gaat veel tijd en energie zitten en dat roept irritatie op.” Anderzijds is er volgens de voorzitter ook begrip dat het zo lang duurt, omdat het gaat om een unieke regeling die tot in detail moet worden uitgewerkt.

Wrok jegens het ministerie heeft dan ook weinig zin, stelt Peters. Al vindt hij het net als Van Boxtel ‘heel raar’ is dat vervoerders op verzoek van het kabinet zoveel mogelijk met een maximale dienstregeling blijven rijden, maar maandenlang op daadwerkelijke steun moeten wachten. “Alles moet gewoon doorbetaald worden, terwijl de inkomsten marginaal zijn. Er zit een enorm gat tussen de inkomsten en cash die je nodig hebt om alles te laten rijden.”

Tekst gaat verder onder de foto.

Coronaregels NS op Rotterdam Centraal

Zwarte cijfers

Het staat vast dat de OV-sector dit kalenderjaar afsluit met een groot verlies. Zelfs als de beschikbaarheidsvergoeding is overgemaakt, want de kostendekkingsgraad hiervan bedraagt 93 procent. Concreet betekent dit dat vervoerders zelf opdraaien voor een verlies van in totaal ongeveer 400 miljoen euro. Peters: “We hebben allemaal gezegd: dat is nu eenmaal zo. Hoeveel pijn het ook doet.”

Op Prinsjesdag maakte het kabinet bekend nog eens 740 miljoen euro vrij te maken voor de sector, waarbij vervoerders eveneens 7 procent van het verlies zelf dragen. Geld dat er volgens Peters niet is en daarom is een kostengedreven transitieplan nodig. “We moeten volgend jaar zwarte cijfers draaien. Of de overheid betaalt het gat, of er moet gesneden worden.”

Gevolgen dienstregeling

Alle vervoerders en decentrale overheden werken momenteel aan voorstellen hoe vanaf januari al kosten verlaagd kunnen worden. Dat kan bijvoorbeeld door het aantal frequenties te verlaagd of lijnen samen te voegen, aldus Peters. “Dat kan per concessie en vervoerder sterk verschillen. Maar dat er overal maatregelen zullen worden getroffen, is overduidelijk.”

Aan de uitgavenkant moet er 7 procent vanaf, en dat vraagt volgens Peters om het dubbele aan kostenreductie. “Een bus zes in plaats van vier keer laten rijden bespaart op salaris en brandstof, maar niet op vaste lasten. Om onderaan de streep 7 procent te halen, moet tussen de 10 en 15 procent aan maatregelen worden getroffen.” De maandag aangescherpte maatregelen brengen, dankzij de beschikbaarheidsvergoeding, vooralsnog geen grotere gevolgen met zich mee.

Bij het maken van de plannen moet worden gewaakt voor te veel snijden in de kosten, waarschuwt Peters. “Het is een tijdelijke dip. De mobiliteitsvragen op langere termijn blijven allemaal bestaan. Als je te veel bezuinigt waardoor je te veel reizigers verliest, duurt het herstel te lang. Het is een flinke uitdaging.”

Lees ook:

Auteur: Dylan Metselaar

Dylan Metselaar is vaste redacteur voor OVPro.nl.

1 reactie op “‘Vervoerders schrapen geld bij elkaar om alle verplichtingen na te komen’”

Wiebe Goossen|29.09.20|13:44

Hier blijkt maar weer hoe FRUSTREREND de ‘Unie’ werkt als het om snel en effectief doorpakken gaat. Mij komt het wat bespottelijk over dat ons land met alle geweld de braafste leerling in de Commissieklas wil zijn. ‘Ongeoorloofde staatssteun’, dat ik niet lach!

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.