Tramremise Beverwaard (foto: RET/Rick Keus)

Wat als de spil in het tramnetwerk wegvalt?

De Erasmusbrug is niet alleen een symbool voor Rotterdam, maar ook een belangrijke schakel in het tramnetwerk van de RET. Een stremming van de oeververbinding betekent een flinke logistieke operatie om aan beide kanten van de Maas met voldoende trams te kunnen rijden. Laat staan als de brug uit het niets voor meerdere dagen uit het tramnetwerk wegvalt, zoals vijf maanden geleden gebeurde. Wat dan?

Bij het sluiten van de Erasmusbrug viel in september 2020 de metalen constructie van de bovenleiding naar beneden. Het duurde uiteindelijk drie dagen voordat de trams weer de rivier konden oversteken. “Dit was wel een van de grootste uitdagingen die ik heb meegemaakt”, zegt Reinier van Rijnberk, al meer dan zeven jaar vervoersontwikkelaar bij stadsvervoerder RET. “De impact op het netwerk was groot, namelijk het hele tramnetwerk, en je hebt geen voorbereidingstijd.”

Lastigste stremming

De negen tramlijnen van de RET – waarvan drie over de Erasmusbrug – rijden vanuit twee remises: op de noordoever ligt de remise Kralingen en op Zuid de remise Beverwaard. “Niet alle trams passen in de remise Kralingen en bovendien vindt vrijwel al het reguliere onderhoud plaats in de Beverwaard. Daardoor zijn er dagelijks enkele wagens die vanaf Rotterdam-Zuid op de noordelijke lijnen rijden.” Die moeten dus over de Erasmusbrug, die in die zin een belangrijke logistieke spil is voor de vervoerder.

Een stremming van de oeververbinding is volgens Van Rijnberk dan ook één van de lastigste projecten. Er is namelijk geen alternatieve route voor trams om de Maas over te steken. De impact op de routes daargelaten, moet bij een stremming ook de puzzel worden gelegd om in Rotterdam-Noord met minimaal onderhoud voldoende trams beschikbaar te hebben.

Bij geplande werkzaamheden is er voldoende tijd om die voorbereidingen te treffen, legt Van Rijnberk uit. Zo was de Erasmusbrug afgelopen najaar voor de relatief lange periode van vijf weken gestremd. “We kijken dan van te voren welke trams het minste onderhoud nodig hebben en die sturen we naar Noord.” In totaal waren er – inclusief reservetrams – zo’n 65 voertuigen nodig. Het probleem: de remise Kralingen heeft ‘slechts’ plaats voor 46 trams. Dat werd opgelost door het opstelterrein op de Kleiweg – een oude remise – na een aantal kleine aanpassingen tijdelijk opnieuw in gebruik te nemen.

Unieke situatie

Maar wat als de brug plots gestremd is, zoals afgelopen september, en dit een paar dagen dreigt te duren? Veel keus is er dan niet. “Dan moet je het op Noord doen met alle wagens die op dat moment op Noord staan, en op Zuid met die dan op Zuid staan.” Het was door de duur een unieke situatie waarvoor geen kant-en-klare draaiboeken klaar lagen en vanwege de grote impact werd het crisisteam van RET geactiveerd.

De flinke puzzel die in korte tijd moest worden gelegd, had behalve voor reizigers ook veel gevolgen voor trambestuurders en conducteurs, die ’s avonds allemaal werden opgebeld. Sommigen moesten voor het begin van hun dienst plots naar de andere kant van de stad, een uurtje eerder beginnen, of eindigden op een andere plek dan gepland. “Zeker de eerste dag, toen we nog geen aangepaste diensten klaar hadden, werd er een hoop flexibiliteit gevraagd”, zegt Van Rijnberk. “Normaal gesproken krijgen alle afdelingen twee weken de tijd om naar een dienstenpakket te kijken, nu moest dat binnen een dag gebeuren.”

(Tekst gaat verder onder de foto)

Tram over Erasmusbrug (bron: RET - R. Keus)

Balans zoeken met ander verkeer

De volgende ochtend stonden alle bestuurders op de goede plek en bovendien waren er genoeg trams aan beide kanten van de stad om voldoende te kunnen rijden. Een mogelijk probleem met onderhoud bleef eveneens uit, omdat de trams na drie dagen dankzij een tijdelijke bovenleiding weer over de Erasmusbrug konden rijden. “Op het moment dat de brug open moest voor scheepvaart, moest die bovenleiding er wel af worden gehaald. Dat kostte een paar uur, en ook het erop zetten kostte weer een paar uur.”

De gemeente Rotterdam, eigenaar van de brug, trad op als ‘bemiddelaar’ tussen alle verkeersdeelnemers van de brug. Het OV kreeg een belangrijke rol toebedeeld: de brug werd zo laat mogelijk op de dag geopend, om de hinder voor de trams tot een minimum te beperken. “We wisten niet op welke dagen dat gebeurde. We konden hier dus geen dienstregeling voor maken, maar wel een draaiboek.”

Rotterdamse mentaliteit

“Het levert een goed gevoel op als je op zo’n korte termijn kan bijdragen aan een nieuwe dienstregeling”, blikt Van Rijnberk terug. Dat dit vrij vlekkeloos verliep, komt volgens hem door de flexibiliteit die vanuit alle kanten werd getoond. Net als bij andere knelpunten hielp het ook dat RET goede contacten heeft met de gemeente Rotterdam. “We proberen de gemeente altijd te prikkelen om het zo goed mogelijk te doen voor het OV. Als ze heel goede argumenten hebben waarom het niet kan, dan kan het niet en moeten we ons aanpassen. Maar daarin proberen ze heel erg met ons mee te bewegen.”

Calamiteiten als die bij de Erasmusbrug brengen een extra dimensie met zich mee wat het werk zo bijzonder maakt, zegt Van Rijnberk. “Dan komt bij heel veel mensen echt de Rotterdamse mentaliteit naar boven. Schouders eronder, neuzen dezelfde kant op. Ineens is heel veel mogelijk in zo’n korte tijd, terwijl je normaal wel eens discussie hebt hoe het moet. Nu was er geen gezeur. Daar blinken heel veel mensen in uit bij de RET.”

Lees ook:

Auteur: Dylan Metselaar

Dylan Metselaar is vaste redacteur voor OVPro.nl.

3 reacties op “Wat als de spil in het tramnetwerk wegvalt?”

foto tijdloos|22.02.21|20:24

Kijk dan is het beter dat er ook een remise op noordoever is bijv. grens Schiedam Rotterdam in M4H gebied tegenover Grensflat het oude spooremplacement is mogelijk een optie voor een remise en ook gelijk voor diverse lijnen die in Rotterdam west en Schiedam/Vlaardingen rijden.
Nu rijden vele trams daarvandaan leeg terug naar remise Kralingen of Beverwaard ,en is ook optie om daar extra trams te stallen voor calamiteiten.

Jesse Cruz|23.02.21|15:34

Het Rotterdamse tramnetwerk is simpelweg te kwetsbaar door de beperkte flexibiliteit. Zoals eerder benoemd de Erasmusbrug en de 2 remises zijn slechts 2 knelpunten in het operationele proces. Ook valt mij op dat er steeds meer tramsporen worden verwijderd en dus uitwijkroutes wegvallen. Ooit was er ook een plan om een tram over de Willemsbrug te laten rijden. Nooit gebeurd. Kortom; De krimp is duidelijk te merken sinds de opening van de Carnisselandelijn (Lijn 25).

Jesse Cruz|23.02.21|15:34

Rotterdamse tramnetwerk is simpelweg te kwetsbaar door de beperkte flexibiliteit. Zoals eerder benoemd de Erasmusbrug en de 2 remises zijn slechts 2 knelpunten in het operationele proces. Ook valt mij op dat er steeds meer tramsporen worden verwijderd en dus uitwijkroutes wegvallen. Ooit was er ook een plan om een tram over de Willemsbrug te laten rijden. Nooit gebeurd. Kortom; De krimp is duidelijk te merken sinds de opening van de Carnisselandelijn (Lijn 25).

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.