Steeds meer beveiliging op stations vanwege terreurdreiging

Recente terroristische aanslagen leiden ertoe dat veiligheid op stations steeds hoger op de agenda komt te staan van spoorwegmaatschappijen. Hoewel de meeste stations in Europa nog een open en toegankelijk karakter hebben, zijn er recente ontwikkelingen die erop wijzen dat stations in de toekomst vanwege toenemende veiligheidsmaatregelen steeds meer worden afgesloten. Dat bleek tijdens de conferentie NEXTSTATION in Marrakesh.

In China doorlopen reizigers een heel veiligheidsproces voordat ze met de trein of metro kunnen reizen, vertelt Zhao Zhangshan van de China Academy of Railway Sciences. “Eerst wordt het ticket met de ID gevalideerd, daarna gaat de bagage door een scanapparaat, daarna worden sommige reizigers eruit gepikt om te fouilleren. Eenmaal bij de trein aangekomen, vindt er een tweede kaartcontrole plaats.”

Veiligheidsproces

Aanleiding om het veiligheidsproces op Chinese treinstations in 2011 strenger te maken was de illegale ticketverkoop rondom de viering van het Chinees nieuwjaar. Doordat de treintickets massaal werden opgekocht en voor een duurdere prijs verkocht, ontstond er een chaos op treinstations. Om deze problemen het hoofd te bieden, werd er onder meer een verplichte identificatie ingevoerd.

“Stations in Europa zijn publieke gebouwen. In China kom je het treinstation niet in zonder geldig ticket. Ik verwacht dat door verhoogde veiligheidsmaatregelen op het gebied van terrorisme ook stations in Europa langzaam deze kant in gaan.”

Winkels op stations

Verhoogde veiligheidsmaatregelen hebben diverse nadelen, bleek tijdens het congres. Zhangshan: “Het doorlopen van het veiligheidsproces kost heel veel tijd. Daarnaast zijn de kosten van de veiligheidsmaatregelen erg hoog.”

Ook voor winkeliers stations kleven er nadelen aan het veranderende karakter van de stations, weet directeur reizigers Vitaly Votolevskiy van Rusland. “Hoe meer veiligheidsrestricties des te minder commerciële resultaten.” Immers, als niet-reizigers het station niet meer vrij kunnen betreden, dan is de drempel hoger om winkels te bezoeken. In Nederland is daarvoor de passagepas bedacht die op de OV-chipkaart geladen kan worden, waarmee mensen een beperkte tijd het station kunnen passeren of winkels bezoeken. Het is nog onbekend in welke mate het winkelend publiek de passagepas als drempel zal ondervinden.

Aanslag

In station Nord in Parijs doorlopen reizigers die een internationale treinreis maken dezelfde veiligheidsprocedure als op een vliegveld, vertelt directeur Veiligheid Franck Bertin van SNCF. Op het station in de Franse hoofdstad wordt alles geregistreerd met zo’n zeshonderd camera’s. Deze beelden worden geanalyseerd in een veiligheidscontrole-centrum en zo nodig uitgewisseld met de politie.

Na de verijdelde aanslag in augustus in een Thalys van Amsterdam naar Parijs, nemen de veiligheidsmaatregelen van de Franse spoorwegen alleen maar toe, vertelt directeur van stations en verbindingen Patrick Ropert van de SNCF. “Na het incident bij de Thalys hebben we het nummer 3117 ingesteld. Reizigers die iets verdachts zien op het station of in de trein kunnen dit nummer bellen.” Een 26-jarige man liep in augustus met een kalasjnikov in de hogesnelheidstrein. Voordat hij een bloedbad kon aanrichten, werd hij overmeesterd.

Aanslag

De Spaanse spoorwegen hebben al wat langer ervaring met het nemen van extra veiligheidsmaatregelen. Dat gebeurde nadat in 2004 aanslagen op treinen in Madrid plaatsvonden, waarbij 191 mensen omkwamen en duizenden gewond raakten. Directeur-generaal Carlos Ventura van ADIF: “We hebben veel geleerd van slechte ervaringen. Het belangrijkste is om de om veiligheid goed te coördineren.”

Ook op treinstations Italië zijn de veiligheidsmaatregelen aangescherpt, weet directeur-generaal Paolo Gallo van Grandi Stazioni: “Wij werken op de grootste stations van Italië nauw samen met de politie. Zij zijn persoonlijk aanwezig op stations, waarmee  een terroristische aanslag kan worden voorkomen. Wij versturen daarnaast videodata van incidenten door naar de politie, zodat zij hiermee overtreders kunnen vervolgen.” Grandi Stazioni beheert de 13 grootste stations in Italië. 

Volgens Gallo is het echter vanwege het open karakter van een treinstation niet mogelijk om een OV-terminal helemaal te transformeren naar een vliegveld.

Internationale aanpak

Votolevskiy van de Russische spoorwegen pleit voor een internationale aanpak om stations te beveiligen: “Ieder jaar geven we meer en meer geld uit aan veiligheid. Dezelfde problemen spelen ook in andere landen. Maar er is geen gezamenlijke strategie. Vliegvelden hebben veel meer mogelijkheden om de beveiliging uit te breiden. In stations zijn niet alle veiligheidsmaatregelen mogelijk. Dat moet veranderen.”

Marieke van Gompel

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van OVPro en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.