Werkzaamheden, bovenleiding

Elektrificatie Belgische spoorlijn belangrijk voor internationaal spoorvervoer

Treinreizigers tussen de Belgische plaatsen Herentals en Hamont kunnen vanaf 14 december op een deel van het traject gaan reizen in elektrisch aangedreven treinen. Maar op het traject tussen Mol en Hamont kunnen louter dieseltreinen rijden. De burgemeesters in de Belgische provincie Noord-Limburg hopen daarom dat het traject tussen Mol en Hamont ook snel zal worden geëlektrificeerd, zodat de reizigers het hele traject tussen Antwerpen en Hamont kunnen afleggen in elektrisch aangedreven treinen. De elektrificatie van dit traject kan bovendien een belangrijke vervolgstap zijn in het realiseren van een grensoverschrijdende spoorverbinding van Weert via Mol naar Antwerpen. 

Zowel in Nederland als in België wordt al jaren gelobbyd door provincies en gemeenten om een grensovergang op het spoor tussen Nederlands en Belgisch Limburg te realiseren voor personenvervoer. De Belgische burgemeesters zeggen in dagblad De Standaard dat ze hopen de spoorlijn via Weert aan te kunnen sluiten op het geëlektrificeerde spoornet van Nederland. Een geëlektrificeerde spoorlijn tussen Weert en Herentals zou reizen vanuit Nederland naar Antwerpen aanzienlijk gemakkelijker maken voor reizigers uit het oosten van Nederland. Treinreizigers kunnen op het moment via Roosendaal en via Maastricht de grens oversteken naar België.

Infrastructuur

De infrastructuur voor een grensoverschrijdende verbinding tussen Herentals en Weert is aanwezig, maar slechts een deel van dit traject is nu geëlektrificeerd. Een elektrisch aangedreven trein kan dus niet over het gehele traject rijden. Bovendien moet het gehele traject tussen Herentals en Mol worden geëlektrificeerd, voordat de spoorlijn via Weert aangesloten kan worden op het geëlektrificeerde spoornet van Nederland. Dit moet geaccepteerd worden door alle betrokken partijen, waaronder de Belgische spoorwegmaatschappij NMBS en de NS.

Er bestaat nu geen mogelijkheid om met de trein de grens met Nederlands Limburg en Belgisch Limburg over te steken. Al sinds 1953 rijden personentreinen vanaf Herentals niet meer door naar Nederland. De nieuwe concessiehouder in Limburg, Arriva, wil vanaf de begindatum van de concessie in december 2016 wel Qliner-bussen gaan inzetten tussen Venlo, Weert en Hamont. Weert en Hamont liggen 9 kilometer uiteen. Vanaf het Belgische plaatsje kunnen reizigers per dieseltrein verder reizen naar Mol. Vanaf Mol is het traject geëlektrificeerd. Een volledig geëlektrificeerde spoorlijn tussen Herentals en Weert zou deze route veel gemakkelijker maken.

Grensoverschrijdend vervoer

De Belgische burgemeesters geloven dat de Nederlanders deze grensoverschrijdende verbinding ook graag gerealiseerd zien. In 2014 liet de Nederlandse provincie Limburg een studie doen naar de behoefte van Limburgers om over het spoor naar België te kunnen reizen. Dit onderzoek wees uit dat 1200 reizigers dagelijks van de treinverbinding tussen Weert en Hamont gebruik zouden maken. In februari haalde een actiecomité in Weert bovendien tienduizend handtekeningen op om de spoorverbinding tussen Hamont en Weert weer in gebruik te nemen.

Hamont ligt minder dan een kilometer van de grens tussen Nederland en België. Maar zowel in Nederland als in België moet nog veel gebeuren voordat een grensoverschrijdende treinroute tussen Nederland en België in Limburg werkelijk gerealiseerd kan worden. Omdat de route tussen Weert en Mol door een beschermde natuurgebied rijdt, ziet de provincie Limburg bij voorkeur geen dieseltreinen door het gebied rijden.

Financiële middelen

Naast de elektrificatie van de spoorlijn, moet er geld worden geïnvesteerd in de beveiliging, waaronder in de beveiliging van de overwegen. Gedeputeerde Patrick van der Broeck van Limburg schatte vorig jaar dat het aanleggen van een bovenleiding op het traject op Nederlands grondgebied ongeveer 16 miljoen euro zou kosten.

In België moet er een bovenleiding worden aangelegd over een traject van 23 kilometer en daar hangt een prijskaartje aan van 35 miljoen euro. Of die elektrificatie van het Belgische traject er zal komen, hangt af van de Belgische minister Galant van Mobiliteit. Zij werkt aan een nieuw investeringsplan waaruit zal blijken of de overheid gaat investeren in de elektrificatie van het spoortraject tussen Mol en Hamont.

Beneluxparlement

Het Beneluxparlement stimuleerde in juni de nationale vervoerders NS, NMBS en CFL om werk te maken van grensoverschrijdende verbindingen. Met name de kosten van een dergelijke exploitatie en de spoortarieven zijn echter lastig bij dergelijke verbindingen. Destijds zei het Parlement dat bij grensoverschrijdend vervoer binnenlandse spoortarieven horen.

Inge Jacobs

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van OVPro en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group.

9 reacties op “Elektrificatie Belgische spoorlijn belangrijk voor internationaal spoorvervoer”

baxspace|06.11.15|11:10

De vraagstukken in dit kader zijn toch niet meer van deze tijd in een Europa met quasi-open grenzen? Hoe lang moet je hier nog over blijven praten? Hoe sterk zijn de cultuurverschillen die dicteren dat een grensovergang ook nog echt als grensovergang gezien en beleefd wordt, dan wel in de hoofden van de mensen dan wel in technische zin (ik denk even aan verschillende voltages tussen Nederland en België onderling en dat Belgische treinen links rijden – niet handig!)…? Ik ben benieuwd…

Paul Poelmans|07.11.15|23:18

Het klopt niet dat er in Mol moet overgestapt worden. De dieseltreinen tussen Antwerpen-Centraal en Hamont blijven gewoon rijden. Nieuw is dat sommige verbindingen, die op andere tijdstippen tussen Antwerpen-Centraal en Mol uitgevoerd worden, vanaf 14 december elektrische tractie krijgen.

Loek van der Heide|10.11.15|12:57

(Aanvullende elektrificatie Hamo(n)t – (Weert NL)- Antwerpen
Betekent dit een deel van de Yzeren Rhyn- re-vitaliseren?

By the Way, de regio Belgisch Limburg /-Brabant is beter bezig dan Regio Fryslân-Groningen…. Daar laat elektrificatie van deels de 162-B (Harlingen)Leeuwarden-Groningen-Leer Ostfriesland nog JAREN op zich wachten…
Om nog maar te zwijgen over de spoor-achterlandverbinding v.a. Harlingen-Havens-NOORD…..om nog maar te zwijgen over het Afsluitdijk-spoor
Loek vd Heide

Loek van der Heide|10.11.15|13:03

Beste Paul Poelmans, even reagerend op uw reacte […07-11-15 |23:18…]

Wordt er al in België nagedacht over de inzet van hybride-tractie ad. ‘Pilot’ Antwerpen-Mol-Hamont-(Weert)?
In Oostnederland / wordt onderzoek gedaan naar deel- elektrificatie. De Stadler ‘Spurt’-treinen zijn ‘in een handomdraai’ van full-Diesel naar ‘Hybride’ om te bouwen…..
Optie voor ‘Wad-landschappen’ is mogelijk elektrificatie middels ‘3e rail’ gelijk bij de metro’s…. V/Max is hierbij nog steeds 140 km/h….

baxspace|10.11.15|14:15

@Loek: U vermeldt een Afsluitdijk-spoor. Ik zou zeggen dat dat een goede ontsluiting van de Noordelijke provincies zou zijn. Betere verdeling van de workload die nu nog over Flevoland gaat. Ik meen gelezen te hebben dat er wel voorzieningen op de Afsluitdijk zijn gemaakt om een spoor aan te leggen, ooit.
Qua spoorverkeer tussen België en Nederland vind ik het gewoon beschamend hoe dingen NIET lopen of rijden door machtsverhoudingen en gekonkel waar de reiziger niets aan heeft, noch debet aan is!

Ron Sluijter-borms|10.11.15|19:04

De bruggen voor het spoor , zijn voor het weg verkeer gebruikt op de Afsluitdijk, even als de plek van de rijweg van Friesland , naar Noord Holland die op de spoordijk is aangelegd.

Ibo De Joode|10.11.15|20:18

@baxspace: wordt nu een beetje off-topic, maar er ligt net een rapport over ProRail waar gesproken wordt over sluiten / of eenvoudige exploitatie van de trajecten Leeuwarden – Harlingen / Stavoren. Dus spoor over Afsluitdijk -> vergeet het maar. Bovendien is er in mijn ogen ook niet voldoende (reizigers)vraag.

Loek van der Heide|11.11.15|11:47

@ibo De Joode en Baxspace Afsluitdijkspoor is ON-topic, meer dan ooit. Dat er ‘geen voldoende reizigersaanbod zou zijn’ voor motivatie afsluitdijkspoor heeft te maken met de mantra die de Randstad-gerichte regeringen al jarenlang volhouden, Mijnheer De Joode: ik heb het ook over een betere ladingverdeling tussen Amsterdam-Mainport en de Noordelijke zeehavens, en de verbinding Amsterdam-Duitsland-Scandinavië. DÁT levert de reizigers en het goederenvervoer op als ON-TOPIC

Arco Sierts|13.11.15|00:21

Die trein vanaf Antwerpen moet niet eindigen in Weert, maar rap kopmaken en door naar Eindhoven. Een overstap in Weert is dodelijk voor een succesvolle verbinding Eindhoven-Antwerpen, je kunt dan beter een snelbus over de E34 gaan exploiteren. Electrificatie is met al die tussenstops een must, maar anderzijds ook een enorme kostenpost met beperkt economisch rendement. Hybride materieel zou hier wellicht een oplossing kunnen zijn.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.