Treinen NS Carthesiusweg (foto: NS)

‘Behalve NS/ÖBB had niemand concrete plannen voor nachttreinen’

Behalve NS en ÖBB hebben geen andere partijen concrete plannen aangeboden om een nachttrein te introduceren in Nederland. Dit laat minister Cora van Nieuwenhuizen weten op vragen van Erik Ziengs (VVD) en Mustafa Amhaouch (CDA). Die Kamervragen volgden op kritiek over de subsidie die NS en de Oostenrijkse vervoerder ÖBB ontvangen om vanaf 2021 een nachttrein te exploiteren tussen Amsterdam, München, Innsbruck en Wenen.

Het ministerie heeft besloten om een subsidie van 6,7 miljoen euro uit te trekken, zodat er al in 2021 een nachttrein kan gaan rijden. Het gaat hier om een ‘overbruggingssubsidie’ tot andere partijen de nachttrein in Nederland kunnen gaan rijden. Uit onderzoek is gebleken dat dat op zijn vroegst in 2023 kan gebeuren. Het besluit leidde echter tot twijfels en vragen. Is dit binnen de huidige wet- en regelgeving wel toegestaan? Wordt hiermee de vrije marktwerking in het internationale spoorvervoer niet verstoord? Bovendien willen Ziengs en Amhaouch weten waarom het ministerie er juist voor heeft gekozen om in zee te gaan met de enige partij die stelt alleen een nachttrein te kunnen exploiteren met subsidie.

Niet kostendekkend

Daar waren NS en ÖBB vooraf erg duidelijk over. Volgens deze partijen is een nachttrein bijna nooit kostendekkend te maken zonder overheidssteun en in een eerder onderzoek van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) werd bevestigd dat de nog bestaande nachttreinen vrijwel allemaal subsidie ontvangen. Maar volgens de minister zijn met meerdere partijen gesprekken gevoerd over het internationale spoorvervoer en over de wens voor een nachttrein. Maar de andere gesprekspartners zijn nooit met concrete plannen voor een nachttrein op de proppen gekomen.

Het is ook niet nodig om aan andere partijen te vragen of zij een nachttrein kunnen aanbieden tegen een lager subsidiebedrag. Aan vervoerder NS kan de subsidie worden gegeven omdat het gaat om het doortrekken van een traject dat onder de hoofdrailnetconcessie valt. Daarmee is NS de enige vervoerder die, weliswaar binnen de kaders van de PSO-verordening, een compensatie mag ontvangen. De minister benadrukt dat met NS wordt afgesproken dat de subsidie nooit meer mag zijn dan het netto financieel effect.

Open verbinding

Eigenlijk is het internationale spoorvervoer in Europa geliberaliseerd, maar in dit geval wordt de nachttrein in een concessie opgenomen. Het Vierde Spoorpakket biedt daartoe de mogelijkheid als een dienst niet door de markt wordt opgepakt, terwijl de lidstaten het wel een belangrijke verbinding vinden. Van Nieuwenhuizen: “Er is onderzocht of een open toegang verbinding mogelijk is, maar dit blijkt op korte termijn niet mogelijk. Als overbrugging is daarom gekozen voor een proef met NS/ÖBB inclusief subsidiëring van maximaal het netto financieel effect.”

De ambtsvrouw laat zich niet duidelijk uit over de vraag in hoeverre het eerlijk is dat aanloopverliezen van NS en ÖBB door deze subsidie worden afgedekt. Mochten er over enkele jaren andere vervoerders een nachttrein willen aanbieden, dan hebben zij dit voordeel niet. Maar ze belooft wel in gesprek te gaan met andere geïnteresseerde partijen om te kijken hoe ze hen kan stimuleren om naar Nederland te rijden. “Op die manier wordt ook aan andere partijen met concrete plannen een kans geboden om, al dan niet met mijn hulp, de nachttrein naar Nederland te brengen.”

Lees ook:

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van OVPro en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group.

2 reacties op “‘Behalve NS/ÖBB had niemand concrete plannen voor nachttreinen’”

Wiebe Goossen|26.11.19|14:32

Kortom: het gaat allemaal maar nét goed en het mag allemaal maar nét! Hoe bedoellu: knellende voorschriften en richtlijnen??

kees boer|29.11.19|20:35

Toch wel heel jammer dat tot nu toe weinig ambitie lijkt te zijn om ook de luchtvaart te ontlasten en met name tussen Parijs en Madrid notabene tussen twee wereldmetropole is het jammer dat daar de nachttrein verdwenen is

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.