48 miljoen euro

Nog geen besluit inbouw ERTMS in Qbuzz-treinen MerwedeLingelijn

Trein Qbuzz op de Merwedelingelijn. Foto: Henk Bezemer/CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=19072786

Nog meer vertraging voor de plannen om het nieuwe ERTMS-beveiligingssysteem in te bouwen op de Qbuzz-treinen op de MerwedeLingelijn tussen Dordrecht en Geldermalsen. De provincie Zuid-Holland schat de risico’s bij inbouw, maar ook bij aanschaf van nieuwe treinen nog “te groot en onduidelijk”.

Daarnaast mist momenteel ook de financiering vanuit het Rijk, laat gedeputeerde Frederik Zevenbergen weten. Maar de tijd dringt, want de ambitie is om in 2027 of 2028 treinen in het baanvak Kijfhoek – Dordrecht – Belgische grens te laten rijden met het Europese beveiligingssysteem.

Het nieuwe beveiligingssysteem European Rail Traffic Management System (ERTMS) zou de Europese standaard voor treinbeveiliging moeten worden. “Dit systeem heeft vooral voordelen voor het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en ProRail, en weinig voordelen voor de vervoerders zelf”, aldus Hans-Willem Vroon van RailGood. “In Nederland hebben we de keuze gemaakt over te gaan op ERTMS only, dan hoeven het ministerie en ProRail slechts 1 systeem in de lucht te houden.”

In 2027 of 2028 moet dit systeem ingebouwd worden op de treinen die rijden op het traject Kijfhoek-Dordrecht-België. Op dit traject rijden ook de Qbuzz-treinen van de MerwedeLingelijn, tussen de andere treinen door. Deze moeten dus ook uitgerust worden met ERTMS. Het traject is uiterst druk, maar heeft ook te maken met veel storingen bij de Wantijbrug, de Baanhoekbrug en door achterstallig onderhoud bij Leerdam.

Qbuzz heeft een gedetailleerde begroting gemaakt van de kosten voor de ombouw van haar treinvloot. Prijskaartje: 48 miljoen euro. Wie dat gaat betalen, is de grote vraag.

Nieuwbouw of inbouw?

De programmadirectie van ERTMS bij ProRail heeft beoordeeld dat de begroting van Qbuzz onderbouwd is, maar dat er ook nog kosten zijn die neerwaarts bijgesteld kunnen worden. Maar de programmadirectie ziet het kostenplaatje van 48 miljoen niet als doelmatig, omdat de economische levensduur van de treinen na ombouw slechts 11 jaar omvat. ProRail beoordeelt daarom dat de inbouw van ERTMS op bestaande treinen onhaalbaar is. “ProRail denkt en handelt infra-centrisch. De minister is systeemverantwoordelijke, dus ProRail zou geen zeggenschap moeten hebben over de business case”, aldus Vroon.

Gedeputeerde Zevenbergen heeft van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat het verzoek gekregen om Qbuzz het beveiligingssysteem te laten inbouwen op hun treinen. Maar de gedeputeerde kan dit verzoek niet inwilligen: “Ik kan geen opdracht geven aan Qbuzz om ERTMS in te bouwen in bestaande treinen als de volledige kosten niet door het Rijk worden gedekt.”

Gelijke monniken, gelijke kappen

In het geval van NS en Arriva vergoedt het ministerie wel de volledige kosten van inbouw van ERTMS in bestaande treinen. “Omdat het bij NS en Arriva om veel grotere aantallen gaat, zijn de kosten daar ook efficiënter dan bij een klein materieelpark als dat van de MerwedeLingelijn”, aldus woordvoerder Sven Butter van de gedeputeerde. “Vanwege de ondoelmatigheid van de investering heeft de programmadirectie ERTMS aangekondigd het ministerie negatief te zullen adviseren.

Er is nog maar één optie: nieuwe treinen, waar ERTMS al in zit. Dat vraagt vervroegde afschrijving van de boekwaarde, want de treinen zouden tot 2038 mee moeten gaan. Aan die afschrijving wil de provincie best meebetalen, maar het rijk als initiatiefnemer van ERTMS zal er een bijdrage aan moeten leveren. De gesprekken hierover lopen nog.”

De aanschaf van nieuwe treinen die al geïmplementeerd zijn met het ERTMS-systeem heeft een kostenplaatje van 25,9 miljoen. Om nieuwe treinen op tijd te laten ontwerpen en produceren zijn de Provinciale Staten in Zuid-Holland geforceerd om 12 oktober een besluit te nemen over of de treinen worden omgebouwd of nieuwe treinen worden aangeschaft. “Gelijke monniken, gelijke kappen”, wijst Vroon. “Je moet partijen gelijk behandelen. Je kan niet 1 partij vergoeden en de andere niet. Daarom wil de provincie nu ook geld zien. En dit financiering-vraagstuk speelt in heel Europa.”

“Onbegrijpelijk besluit”

“Mijns inziens is het onbegrijpelijk en onbehoorlijk dat het ministerie en ProRail besluiten hebben genomen op de portemonnee van een ander. Partijen die het geld niet hebben om om te bouwen naar ERTMS of nieuwe treinen aan te schaffen, die kijken nu naar de overheid”, zegt Vroon. “Er moet in dit geval subsidie bijkomen vanuit de provincie of vanuit het ministerie.”

Op 21 september vindt een nieuwe Commissievergadering Bereikbaarheid en Energie plaats, waarvoor Zevenbergen hoopt zijn commissieleden verder te informeren. Maar voor nu lijkt de Provincie erop toegespitst om nieuwe treinen te laten bouwen, omdat de kosten hiervan een stuk lager liggen. Of dit gaat lukken, is momenteel nog onzeker en moet dit najaar blijken.

Dit bericht is afkomstig van zusterpublicatie SpoorPro.

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve jaaraanbieding: € 7,50 i.p.v. € 10,50. 

Bekijk de aanbieding

Auteur: Robin van den Bovenkamp

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.