E-bus Connexxion/Transdev

Beperkte actieradius elektrische bussen vereist aanpassing buslijnen

De elektrische bussen waarmee Connexxion rijdt in de concessie Amstelland-Meerlanden hebben in de slechtste omstandigheden maar een actieradius van 72 kilometer. Dit heeft gevolgen voor het OV-netwerk rondom Schiphol. Want de maximale reikwijdte is weliswaar verder, maar de vervoerder moet van dit minimum uitgaan om te voorkomen dat de bus op de route stilvalt vanwege een lege batterij. 

Dit stelt de vervoerder in het concept Vervoerplan 2020 voor de concessie AML. Die relatief lage actieradius in vergelijking met een dieselbus vereist van de vervoerder dat hij goed nadenkt over de locatie van de laadpalen, maar ook over de af te leggen routes. Omdat de bussen geladen moeten worden, worden er nu relatief veel extra, lege kilometers afgelegd. De busvervoerder stelt in dit plan onder andere voor om lijn 300 te splitsen en de geplande verlenging van enkele lijnen uit te stellen.

Dit tot onvrede van de Reizigers Advies Raad (RAR), waarin ook de Rover-afdeling voor Amstelland-Meerlanden is betrokken. De huidige oplossingen om de beperkte actieradius op te vangen, vallen slecht bij deze adviesraad. Want hierdoor wordt de reiziger negatief getroffen.

Actieradius

Maar vanwege de minimale reikwijdte van de bussen, is het noodzakelijk om de routes en lijnen zeer precies in te richten. “De inzet van een voertuig met een actieradius van minimaal slechts 72 kilometer luistert zeer nauw en planning van de juiste aantallen kilometers in een dienst zijn van essentieel belang geworden voor de dienstuitvoering”, schrijft Connexxion.

Zelfs een paar kilometer extra rijden, kan namelijk al problemen geven. “Bijvoorbeeld twee kilometer per richting omrijden binnen de beschikbare rijtijd is niet meer mogelijk”, licht de vervoerder toe in het plan. Dit komt omdat 4 kilometer op een totale actieradius van 72 kilometer al gelijkstaat aan 5 procent van de productie. “Op een lijn waar circa 40 voertuigen zitten, betekent 5 procent voertuigen meer dus twee voertuigen extra. Die voertuigen zijn niet beschikbaar.”

Benodigde aantal bussen

Volgens Connexxion is het belangrijk dat er goed wordt gekeken naar de hoeveelheid zero emissie-bussen die wordt ingezet. Dat mag niet meer zijn dan het aantal dat strikt noodzakelijk is voor het uitvoeren van de dienstregeling. De vervoerder heeft al eerder aangegeven voor de tweede order van de bussen minder voertuigen te bestellen dan in eerste instantie de bedoeling was.

Een andere optie is om de laadinfrastructuur nog beter in te richten. Onlangs stelde de gemeente Aalsmeer zelf voor om een oplaadpunt te realiseren in Aalsmeer/Kudelstaart, zodat de bussen niet langer leeg hoeven te rijden naar het laadstation aan de N201. “Dat zijn kansen die Connexxion graag meeneemt in haar onderzoek en ontwikkeling van het vervoer in de regio om zo samen het openbaar vervoer te verbeteren”, aldus de vervoerder.

Reizigers Advies Raad

De RAR reageert verbaasd over de informatie in het Vervoerplan en zegt van tevoren niet bekend te zijn geweest met de grote nadelen aan het rijden op elektriciteit. Het belangrijkste nadeel voor de RAR is de beperkte actieradius en dus de noodzaak om het lijnennet zodanig in te richten dat er niet verder gereden hoeft te worden dan 72 kilometer, ongeveer twee retourritten.

“Het is voor de RAR niet acceptabel dat de uitvoering of ontwikkeling van het lijnennet gedicteerd wordt door een actieradiusprobleem”, aldus de organisatie. “Het kan niet zo zijn dat de lijnlengte beperkt moet worden vanwege de tractievorm. Bovendien is een grotere lijnlengte aantrekkelijk door minder wagenstilstand. Door te knippen, en frequentieverlaging op de ‘uitlopers’ van lijn 300 (wat feitelijk juist hoofdaders zijn) ontstaat ook een minder aantrekkelijk product voor de reiziger. Als die reiziger daardoor wellicht weer voor de auto kiest, wordt de ZE-winst weer teniet gedaan en het milieudoel juist niet gehaald.”

Laadinfrastructuur

De organisatie roept zowel Connexxion als de overheden in de regio Amsterdam op goed na te denken over de laadpalen en over nieuwe bussen met grotere accu’s. Want volgens Connexxion rijden er nu relatief veel ‘laadbussen’, die geen reizigers kunnen vervoeren. Met name als de laadpunten niet dicht bij OV-knooppunten liggen, ontstaan daardoor veel extra en lege kilometers. Die kilometers leveren niet alleen niets op, maar veroorzaken verder overlast voor overig verkeer en voor de leefbaarheid.

“De RAR ziet in haar advies over het Vervoerplan 2020 een eenvoudige oplossing door het plaatsen van meer laadpalen op strategische plekken zoals de eindpunten van de buslijn. Hiermee zou niet alleen extra overstappen voorkomen kunnen worden, maar ook hogere personeelskosten en energieverspilling door het extra heen en weer rijden naar het beperkt aantal laadpunten.”

“Uiteraard zijn wij blij dat het openbaar vervoer in onze regio nog duurzamer wordt maar de huidige plannen zijn niet goed voor de reiziger”, stelt Menno Waalewijn van Rover Amstelland-Meerlanden. “Die moet op sommige R-netlijnen straks gaan overstappen omdat de bus halverwege de rit moet stoppen om de accu op te laden. Met grotere accu’s en extra laadpalen op eindpunten in onder meer Kudelstaart, Uithoorn en station Bijlmer Arena, kan dit grote nadeel worden voorkomen.”

Lengte bussen

Een andere oplossing van Connexxion is de inzet van kortere bussen. Op dit moment is de frequentie in dal en spits nog gelijk. Maar de vervoerder heeft gemerkt dat het beter zou zijn om meerdere kleine voertuigen in te zetten waarvan er meer rijden in de spits, zodat er ruimte komt om bussen in de daluren te laden. Het gaat hier om voertuigen van minimaal 12 meter en maximaal 18 meter. Nu rijden er ook bussen van 21 meter.

Zo hoeven er minder bussen leeg naar de laadlocatie te rijden. “In de praktijk blijkt dat als het laadproces zich in de dalperiode kan afspelen dit veel minder effect heeft op het aantal extra laadbussen”, aldus de vervoerder. Op in totaal vijf lijnen is het voornemen om kortere bussen in te zetten, namelijk op buslijn 300, 340, 341, 342, 356 en 397.

Voorlopig geen uitbreiding

Eind 2020 is het de bedoeling dat de nieuwe elektrische bussen instromen. Die zullen technisch alweer verder ontwikkeld zijn. Maar op basis van dit Vervoerplan is de adviesraad in Amsterdam niet meer overtuigd van die keuze. De RAR benadrukt dat alle wijzigingen in lijnvoering, routelengte, haltering en het opknippen van lijnen alleen om vervoerkundige redenen geaccepteerd zijn en dus nooit mag komen door de actieradius.

Het zou verstandig zijn om de accutechniek nog verder te laten ontwikkelen, zodat de voertuigen ook een grotere actieradius hebben en hiermee ook ervaring is opgedaan. “Dit alles overziend pleit de RAR nadrukkelijk voor een uitstel van de verdere elektrificering met minimaal enkele jaren”, aldus de reizigersorganisatie.

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van OVPro en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group.

10 reacties op “Beperkte actieradius elektrische bussen vereist aanpassing buslijnen”

Wiebe Goossen|25.06.19|10:36

Is men met open ogen in die val gesukkeld, of wat? Heeft men met al te veel enthousiasme door de groene bril gekeken?

johan van der donk|25.06.19|13:05

Vooral in de winter wordt door de verwarming de actieradius enorm beperkt. Grotere dure en milieuonvriendelijke accupakketten met laadfaciliteiten zijn ook niet de oplossing aangezien ze een enorme belasting vormen voor het toch al zwaar belaste elektriciteitsnetwerk, zeker bij snelladen.
Er is een milieuvriendelijke oplossing voor die ook zorgt voor echt rijden op groene stroom en dat zonder extra belasting voor het energienet, met meer veiligheid en comfort voor passagiers en chauffeurs.

Antoine Berben|25.06.19|15:01

Ik kan het alleen maar met de RAR eens zijn, dit slaat echt helemaal nergens op.
Misschien moet dit hele systeem met elektrisch rijden toch nog eens goed tegen het licht gehouden gaan worden.

Richard Kreuger|25.06.19|17:51

“De RAR reageert verbaasd over de informatie in het Vervoerplan en zegt van tevoren niet bekend te zijn geweest met de grote nadelen aan het rijden op elektriciteit”
Sorry hoor! Maar onder welke steen komen deze “adviseurs” vandaan.
Actieradius bij Zero-emissie exploitatie is toch een algemeen bekend probleem!
En niet alleen bij de bussen.

Simon de Heus|26.06.19|11:10

72 kilometer is voor een bus een heel eind. Welke buslijnen zijn er nu nog die 72 kilometer overbruggen? Gewoon zorgen voor laadfaciliteiten op de eindpunten of op knooppunten halverwege, bijvoorbeeld zoals lijn 1 in Utrecht. Daar is het allemaal geen probleem… Zelfs in Italië, toch niet het toonbeeld van innovatie, rijdt men al jaren met elektrische bussen.

Pat Rick|27.06.19|11:14

Natuurlijk willen ze op veilig spelen. Maar men zou ook andere maatregelen kunnen nemen zoals de bus opwarmen TIJDENS het laden. Er is veel warmte nodig bij initieel opwarmen

Robert Post|27.06.19|15:27

Hahaha! Richard Kreuger heeft volkomen gelijk: onder welke steen komen deze “adviseurs” vandaan? Goeie genade. Inmiddels is het symptomatisch voor dit soort projecten, dat de kenners en de vaklui vooraf niet gehoord worden. Het is trouwens ook symptomatisch voor de eeuwigdurende schuring tussen leiding en uitvoerders. Veel plezier allemaal!

Maarten Post|02.07.19|13:28

Goed dat deze discussie op tafel komt. Die zat er nl. al een tijd je aan te komen. Nu wordt hij ook open gevoerd. Maakt inzichtelijke dat keuzes binnen ons OV ook gevolgen hebben op andere thema’s en omgekeerd. Hier gaat het om de afweging tussen onze vervoers- en klimaatopgave. Een adviesraad die dan kiest voor de insteek dat alleen vervoerskundige redenen een grond kunnen zijn voor aanpassingen in de dienstregeling helpt niet om tot een goed afgewogen besluit te komen.

Maarten Post|02.07.19|13:37

Goed dat de discussie nu op tafel ligt. Het laat zien dat beslissingen in het OV ook gevolgen kunnen hebben voor andere thema’s en omgekeerd. Hier een afweging tussen onze vervoerskundige- en onze klimaatopgave. Een adviesraad die stelt dat alleen vervoerskundige redenen de grondslag kunnen zijn voor aanpassing van de dienstregeling helpt niet om tot evenwichtige besluitvorming te komen. En dat is in mijn ogen wel noodzakelijk. RAR kiest voor belangenbehartiging ipv een integraal advies.

Henk Angenent|09.07.19|10:09

Connexxion heeft hier een probleem – niet de reiziger. Laat Connexxion maar met een oplossing komen.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.