Anne Hornung-Soukup

Busworld: ‘bus die file voorbijraast, verandert alles’

Het OV lijkt pas een aantrekkelijke keuze voor automobilisten als zij een snelle bus voorbij zien razen, terwijl ze zelf in de file staan. Om het OV-gebruik te laten groeien, moeten dus de juiste infrastructurele keuzes gemaakt worden. Dat zei Anne Hornung-Soukup afgelopen week op de Bus Conference in Brussel. Ze is voorzitter van de Raad van Bestuur bij de Zwitserse vervoerder, Transports public Genevois.

Volgens haar wordt vaak nagedacht over gedragsverandering en dan blijkt het heel lastig om mensen zover te krijgen hun auto te laten staan. Maar: “We moeten niet beginnen bij gedragsverandering van de gebruiker, maar juist met infrastructuur. Als mensen zien dat de bus wel kan doorrijden, stappen ze vanzelf over. Dat verandert alles.”

Nieuwe vormen OV

De International Bus Conference van de internationale brancheorganisatie UITP werd ditmaal voor de tweede keer parallel aan de beurs Busworld georganiseerd. Dit jaar werd veel aandacht gegeven aan nieuwe vormen van openbaar vervoer, zoals vraaggestuurd vervoer, Mobility as a Service en deelsystemen. Maar tegelijkertijd heeft traditioneel OV op dit moment een zeer goede uitgangspositie.

Hoewel in veel toekomstbeelden voor het OV een nadruk wordt gelegd op dergelijke nieuw systemen, relativeert Mohamed Mezghani het belang van deze modaliteiten namelijk. Hij is secretaris-generaal van de internationale OV-branchevereniging UITP. “Als we OV vervangen door deelauto’s, autonome voertuigen en on-demand systemen, leidt dit tot meer congestie op de weg en meer luchtvervuiling.”

Sterker nog, vanwege de verschillende maatschappelijke uitdagingen wordt het traditionele openbaar vervoer dat snel grote groepen mensen kan vervoeren juist steeds belangrijker. “Voor bepaalde mensen is de bus de enige optie”, meent Mezghani. “Maar een bus hoort niet alleen de laatste optie te zijn om de reis af te leggen – de bus moet aantrekkelijk zijn voor iedereen.”

Mobiliteitsuitdaging in Brussel

Dit werd onderschreven door Elke van den Brandt, minister van Mobiliteit in de Brusselse Hoofdstedelijke Regering. Een beter en efficiënter gebruik van het openbaar vervoer is essentieel voor een betere bereikbaarheid van de Belgische hoofdstad. Het bereikbaar houden van de Brusselse binnenstad is nogal een uitdaging en de stad loopt momenteel tijdens de spitsuren volledig vast. “We hebben nu de kans om anders over mobiliteit te denken.”

Het openbaar vervoer moet volgens haar de oplossing vormen van de mobiliteitsuitdaging in de stad en daarvoor zijn twee zaken nodig. Ten eerste moeten overheden investeren. Het is belangrijk dat er voldoende geld beschikbaar wordt gesteld, zodat het OV voor iedereen toegankelijk een aantrekkelijk wordt. Ten tweede moet er voldoende ruimte in de stad worden vrijgemaakt. Het heeft namelijk geen effect als een bus net zo goed in de file terecht komt. Van den Brandt: “Het lijkt nu nog alsof de stad is gemaakt voor de auto.”

Mobility as a Service

Ook wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat het belangrijk is om niet te vroeg te concentreren op nieuwe modaliteiten, zo bleek tijdens een seminar over Mobility as a Service (MaaS). ”We overschatten MaaS op de korte termijn, maar op de lange termijn heeft dit grote mogelijkheden”, aldus Tom Storme, research coordinator aan de Universiteit van Gent. Hij heeft veel onderzoek gedaan naar MaaS en ondervond dat de huidige MaaS-initiatieven nu nog maar een beperkte hoeveelheid gebruikers hebben.

Wat blijkt? Onbekend maakt onbemind, de huidige MaaS-diensten werken nog niet optimaal of bieden maar een deel van de dag een oplossing en ook hier blijkt dat het erg lastig is om het gedrag van reizigers aan te passen. De onderzoeker vult aan dat de rol van vervoerder, opdrachtgever én toeleverancier in de OV-sector nu aan verandering onderhevig is. “Dit zorgt dus voor onzekerheid. Maar dat betekent zeker niet dat ze niet moeten experimenteren.”

Elektrische bussen

Naast nieuwe mobiliteit was ook de inzet van duurzame bussen dit jaar erg belangrijk op de Bus Conference én tijdens Busworld zelfs. “We bevinden ons niet meer in de pilotfase”, oordeelde Mezghani. In Azië en in een groot deel van Europa worden veel zero emissie-bussen gekocht en in de OV-sector is het door de inrichting gemakkelijker om te elektrificeren dan in andere sectoren.

Tegelijkertijd zijn er twee grote uitdagingen. Ten eerste gaat het om voldoende aanbod vanuit de industrie. Momenteel zijn de orders voor elektrische bussen nog beperkt, maar wat als er plotseling honderden of duidzenden bussen per jaar worden gevraagd? Ten tweede gaat het om energieverstrekking. Al die voertuigen hebben stroom nodig. “We hebben drie zaken nodig”, vindt Herald Ruijters, directeur in DG Mobility and Transport van de Europese Commissie. “Een beleidsmatig kader, een financieel kader en we moeten best practices uitwisselen.”

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van OVPro en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.