Elektrische bus BYD RRReis (foto: BYD)

Jaaroverzicht deel 2: wat gebeurde er nog meer in het OV naast corona?

De coronacrisis domineerde 2020, maar er gebeurde meer. Van het intrekken van de concessie IJssel-Vecht tot een metro op een walvisstaart, en van tal van nieuwe directeuren tot een kort geding om het hoofdrailnet. OVPro blikt in twee delen terug op 2020, met in dit laatste jaaroverzicht de belangrijkste gebeurtenissen die losstaan van corona.

Aanbestedingen waren een groot thema dit jaar. De nieuwe gunning van Gooi en Vechtstreek aan Transdev zorgde in maart niet voor heisa, maar dat kon drie maanden later niet worden gezegd over die van het hoofdrailnet. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat besloot deze namelijk na 2024 opnieuw onderhands te gunnen aan NS. De prestaties van de spoorvervoerder waren goed en aanbesteden zou complex en risicovol zijn.

Er werd de mogelijkheid opengelaten voor meer concurrentie op regionale en internationale verbindingen, maar de verontwaardiging bij regionale vervoerders was groot. Arriva, EBS, Keolis, Transdev en Qbuzz spanden een kort geding aan omdat onderhands gunnen in strijd zou zijn met nieuwe Europese regelgeving. Een antwoord of dit inderdaad zo is, bleef uit: de rechter verwees de vervoerders door naar het Europees Hof van Justitie.

IJssel-Vecht

De concessie die op de meeste aandacht kon rekenen, was IJssel-Vecht. Er kwam aan het licht dat tijdens het aanbestedingsproces opzettelijk onjuiste informatie was verstrekt door Keolis. Dat werd de vervoerder zwaar aangerekend, want in de zomer werd de gunning ingetrokken. Keolis-directeur Frank Janssen stak niet onder stoelen of banken dat er een grote fout was gemaakt en een straf begrijpelijk was, maar hij vond intrekken te zwaar.

Vakbond FNV uitte zorgen over de gevolgen voor personeel en Rover over die voor de reizigers. Er werd een oplossing gevonden met een tweejarige noodconcessie. Die wordt weliswaar gereden door Keolis, maar de vervoerder kan hier geen winst uit behalen. Dat betekende dat de 246 nieuwe elektrische bussen van de Chinese fabrikant BYD half december alsnog in de dienstregeling werden opgenomen; een nieuw Europees record.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Camera in bus (foto: Arriva)

Elektrische bussen

Mede dankzij IJssel-Vecht zette de verduurzaming van de busvloot afgelopen jaar onverminderd door. In lijn daarmee scoorden weer meer concessies een dikke voldoende op het gebied van duurzaamheid. Het aantal elektrische bussen ligt inmiddels boven de duizend, wat inhoudt dat een vijfde van de voertuigen in het Nederlandse OV nu geen CO2 uitstoot. Een mijlpaal was er ook voor GVB, dat in april zijn eerste elektrische bus opnam in de dienstregeling.

Er was ook innovatie op het gebied van de voertuigen zelf. Connexxion koos er als eerste vervoerder in Nederland voor om nieuwe bussen uit te rusten met camera’s in plaats van buitenspiegels. Later in het jaar volgde ook Arriva, dat bovendien een vernieuwde trein zonder eerste klas presenteerde. In de provincie Groningen werd getest met een waterstoftrein en dat verliep zo goed, dat deze over enkele jaren ingezet zal worden in de dienstregeling.

Infrastructuur

GVB startte in het najaar met de langverwachte gefaseerde uitrol van het rijden met gekoppelde trams. Dat gebeurde onder meer met de nieuwe 15G-trams op de vernieuwde Amstelveenlijn, die in december volgens planning en binnen budget in gebruik werd genomen. Minder succes was er voor de SUNIJ-lijn. De vernieuwing van de tramlijn tussen Utrecht en IJsselstein had eind augustus klaar moeten zijn, maar dat wordt nu begin 2021.

Het Nationaal Groeifonds zorgde ervoor dat vanuit heel het land voorstellen werden ingediend voor investeringen in OV-infrastructuur. De noodzaak om te blijven investeren bleef immers onverminderd, was een veelgehoorde oproep. Het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol kwam in elk geval een stap dichterbij en dat geldt ook voor de Lelylijn. NS toonde zich voor het eerst voorstander van de spoorverbinding tussen de Randstad en Groningen, nadat veel politieke partijen deze al in hun verkiezingsprogramma hadden opgenomen.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Amstelveenlijn Ernststraat

Wisselingen management

Op managementniveau veranderde er bijzonder veel. Claudia Zuiderwijk werd in oktober de nieuwe GVB-directeur, als opvolger van Alexandra van Huffelen die de nieuwe staatssecretaris van Financiën werd. Bruno Bruins bewandelde juist de weg van de regering naar de OV-sector. De voormalig minister werd interim-directeur van HTM, nadat Jaap Bierman ernstig ziek werd en een langdurige behandeling moest ondergaan. Marjan Rintel nam in het najaar bij NS het stokje over van president-directeur Roger van Boxtel, die na vijf jaar afzwaaide.

Frank Janssen trad in oktober onder meer vanwege privé-omstandigheden na anderhalf jaar alweer terug als algemeen directeur van Keolis. Hermes-directeur Juul van Hout ging na 37 jaar in de OV-sector met pensioen en nam afscheid met een koninklijke onderscheiding. Martijn Mentink trad in december aan als zijn opvolger. De termijn van Maurice Unck als RET-directeur werd kort voor Kerstmis juist met vier jaar verlengd.

Cao-onderhandelingen

De cao-onderhandelingen verliepen afgelopen jaar niet allemaal even gemakkelijk. Overleg voor de nieuwe cao Multimodaal strandde aanvankelijk door het ontbreken van Qbuzz in de werkgeversorganisatie, maar in december was er dan toch een nieuwe cao. Kort daarvoor bereikten werkgevers en vakbonden ook overeenstemming over een nieuwe cao Streekvervoer. De onderhandelingen voor een nieuwe NS-cao verliepen daarentegen zeer moeizaam en zijn na vele onderhandelingsronden over de jaarwisseling heen getild.

Ook de afwikkeling van het faillissement van TCR Group bleek zeer ingewikkeld. De personenvervoerder die als onderaannemer busritten verzorgd voor onder meer Connexxion en Arriva werd kort voor de coronacrisis failliet verklaard. Er kwam wel een einde aan de zaak rond de aanbestedingsfraude bij de OV-concessie in Limburg in 2015, omdat het Openbaar Ministerie het hoger beroep introk.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Ongeluk metro Spijkenisse (bron: SpoorPro TV)

Saved by a whale’s tail

Tot slot werd het Nederlandse OV op 2 november op een wel heel bijzondere manier wereldnieuws. Beelden van een bizar ongeluk met een metro van RET waren overal te zien, van de BBC tot aan The New York Times. Het voertuig schoot, zonder reizigers, om nog onbekende reden ’s nachts door een stootblok bij metrostation De Akkers in Spijkenisse.

Het voorste metrostel kwam daarbij op tien meter hoogte boven het water te hangen en rustte op een kunstwerk in de vorm van een walvisstaart. De bestuurder kwam met de schrik vrij, maar de enorme bergingsoperatie duurde meerdere dagen. Het kunstwerk, dat cynisch genoeg de naam ‘Saved by a whale’s tail’ draagt, kwam er met enkele beschadigingen van af.

Eerder deze week blikte OVPro al terug op de belangrijkste gebeurtenissen van de coronacrisis. Lees dit eerste jaaroverzicht hier terug.

Dit waren in 2020 de vijf meest gelezen artikelen op OVPro die losstaan van corona:

  1. Niet uitchecken op station kost treinreiziger bijna 1.600 euro (16 oktober)
  2. Man vangt bot bij rechter over anoniem reizen in OV (10 februari)
  3. Metro RET rijdt door stootblok en hangt op tien meter hoogte (2 november)
  4. Geschillencommissie: NS mag middagspitskorting afschaffen (19 augustus)
  5. Nieuwe Connexxion-bussen krijgen camera’s in plaats van spiegels (3 februari)

Auteur: Dylan Metselaar

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.

Jaaroverzicht deel 2: wat gebeurde er nog meer in het OV naast corona? | OVPro.nl
Elektrische bus BYD RRReis (foto: BYD)

Jaaroverzicht deel 2: wat gebeurde er nog meer in het OV naast corona?

De coronacrisis domineerde 2020, maar er gebeurde meer. Van het intrekken van de concessie IJssel-Vecht tot een metro op een walvisstaart, en van tal van nieuwe directeuren tot een kort geding om het hoofdrailnet. OVPro blikt in twee delen terug op 2020, met in dit laatste jaaroverzicht de belangrijkste gebeurtenissen die losstaan van corona.

Aanbestedingen waren een groot thema dit jaar. De nieuwe gunning van Gooi en Vechtstreek aan Transdev zorgde in maart niet voor heisa, maar dat kon drie maanden later niet worden gezegd over die van het hoofdrailnet. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat besloot deze namelijk na 2024 opnieuw onderhands te gunnen aan NS. De prestaties van de spoorvervoerder waren goed en aanbesteden zou complex en risicovol zijn.

Er werd de mogelijkheid opengelaten voor meer concurrentie op regionale en internationale verbindingen, maar de verontwaardiging bij regionale vervoerders was groot. Arriva, EBS, Keolis, Transdev en Qbuzz spanden een kort geding aan omdat onderhands gunnen in strijd zou zijn met nieuwe Europese regelgeving. Een antwoord of dit inderdaad zo is, bleef uit: de rechter verwees de vervoerders door naar het Europees Hof van Justitie.

IJssel-Vecht

De concessie die op de meeste aandacht kon rekenen, was IJssel-Vecht. Er kwam aan het licht dat tijdens het aanbestedingsproces opzettelijk onjuiste informatie was verstrekt door Keolis. Dat werd de vervoerder zwaar aangerekend, want in de zomer werd de gunning ingetrokken. Keolis-directeur Frank Janssen stak niet onder stoelen of banken dat er een grote fout was gemaakt en een straf begrijpelijk was, maar hij vond intrekken te zwaar.

Vakbond FNV uitte zorgen over de gevolgen voor personeel en Rover over die voor de reizigers. Er werd een oplossing gevonden met een tweejarige noodconcessie. Die wordt weliswaar gereden door Keolis, maar de vervoerder kan hier geen winst uit behalen. Dat betekende dat de 246 nieuwe elektrische bussen van de Chinese fabrikant BYD half december alsnog in de dienstregeling werden opgenomen; een nieuw Europees record.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Camera in bus (foto: Arriva)

Elektrische bussen

Mede dankzij IJssel-Vecht zette de verduurzaming van de busvloot afgelopen jaar onverminderd door. In lijn daarmee scoorden weer meer concessies een dikke voldoende op het gebied van duurzaamheid. Het aantal elektrische bussen ligt inmiddels boven de duizend, wat inhoudt dat een vijfde van de voertuigen in het Nederlandse OV nu geen CO2 uitstoot. Een mijlpaal was er ook voor GVB, dat in april zijn eerste elektrische bus opnam in de dienstregeling.

Er was ook innovatie op het gebied van de voertuigen zelf. Connexxion koos er als eerste vervoerder in Nederland voor om nieuwe bussen uit te rusten met camera’s in plaats van buitenspiegels. Later in het jaar volgde ook Arriva, dat bovendien een vernieuwde trein zonder eerste klas presenteerde. In de provincie Groningen werd getest met een waterstoftrein en dat verliep zo goed, dat deze over enkele jaren ingezet zal worden in de dienstregeling.

Infrastructuur

GVB startte in het najaar met de langverwachte gefaseerde uitrol van het rijden met gekoppelde trams. Dat gebeurde onder meer met de nieuwe 15G-trams op de vernieuwde Amstelveenlijn, die in december volgens planning en binnen budget in gebruik werd genomen. Minder succes was er voor de SUNIJ-lijn. De vernieuwing van de tramlijn tussen Utrecht en IJsselstein had eind augustus klaar moeten zijn, maar dat wordt nu begin 2021.

Het Nationaal Groeifonds zorgde ervoor dat vanuit heel het land voorstellen werden ingediend voor investeringen in OV-infrastructuur. De noodzaak om te blijven investeren bleef immers onverminderd, was een veelgehoorde oproep. Het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol kwam in elk geval een stap dichterbij en dat geldt ook voor de Lelylijn. NS toonde zich voor het eerst voorstander van de spoorverbinding tussen de Randstad en Groningen, nadat veel politieke partijen deze al in hun verkiezingsprogramma hadden opgenomen.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Amstelveenlijn Ernststraat

Wisselingen management

Op managementniveau veranderde er bijzonder veel. Claudia Zuiderwijk werd in oktober de nieuwe GVB-directeur, als opvolger van Alexandra van Huffelen die de nieuwe staatssecretaris van Financiën werd. Bruno Bruins bewandelde juist de weg van de regering naar de OV-sector. De voormalig minister werd interim-directeur van HTM, nadat Jaap Bierman ernstig ziek werd en een langdurige behandeling moest ondergaan. Marjan Rintel nam in het najaar bij NS het stokje over van president-directeur Roger van Boxtel, die na vijf jaar afzwaaide.

Frank Janssen trad in oktober onder meer vanwege privé-omstandigheden na anderhalf jaar alweer terug als algemeen directeur van Keolis. Hermes-directeur Juul van Hout ging na 37 jaar in de OV-sector met pensioen en nam afscheid met een koninklijke onderscheiding. Martijn Mentink trad in december aan als zijn opvolger. De termijn van Maurice Unck als RET-directeur werd kort voor Kerstmis juist met vier jaar verlengd.

Cao-onderhandelingen

De cao-onderhandelingen verliepen afgelopen jaar niet allemaal even gemakkelijk. Overleg voor de nieuwe cao Multimodaal strandde aanvankelijk door het ontbreken van Qbuzz in de werkgeversorganisatie, maar in december was er dan toch een nieuwe cao. Kort daarvoor bereikten werkgevers en vakbonden ook overeenstemming over een nieuwe cao Streekvervoer. De onderhandelingen voor een nieuwe NS-cao verliepen daarentegen zeer moeizaam en zijn na vele onderhandelingsronden over de jaarwisseling heen getild.

Ook de afwikkeling van het faillissement van TCR Group bleek zeer ingewikkeld. De personenvervoerder die als onderaannemer busritten verzorgd voor onder meer Connexxion en Arriva werd kort voor de coronacrisis failliet verklaard. Er kwam wel een einde aan de zaak rond de aanbestedingsfraude bij de OV-concessie in Limburg in 2015, omdat het Openbaar Ministerie het hoger beroep introk.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Ongeluk metro Spijkenisse (bron: SpoorPro TV)

Saved by a whale’s tail

Tot slot werd het Nederlandse OV op 2 november op een wel heel bijzondere manier wereldnieuws. Beelden van een bizar ongeluk met een metro van RET waren overal te zien, van de BBC tot aan The New York Times. Het voertuig schoot, zonder reizigers, om nog onbekende reden ’s nachts door een stootblok bij metrostation De Akkers in Spijkenisse.

Het voorste metrostel kwam daarbij op tien meter hoogte boven het water te hangen en rustte op een kunstwerk in de vorm van een walvisstaart. De bestuurder kwam met de schrik vrij, maar de enorme bergingsoperatie duurde meerdere dagen. Het kunstwerk, dat cynisch genoeg de naam ‘Saved by a whale’s tail’ draagt, kwam er met enkele beschadigingen van af.

Eerder deze week blikte OVPro al terug op de belangrijkste gebeurtenissen van de coronacrisis. Lees dit eerste jaaroverzicht hier terug.

Dit waren in 2020 de vijf meest gelezen artikelen op OVPro die losstaan van corona:

  1. Niet uitchecken op station kost treinreiziger bijna 1.600 euro (16 oktober)
  2. Man vangt bot bij rechter over anoniem reizen in OV (10 februari)
  3. Metro RET rijdt door stootblok en hangt op tien meter hoogte (2 november)
  4. Geschillencommissie: NS mag middagspitskorting afschaffen (19 augustus)
  5. Nieuwe Connexxion-bussen krijgen camera’s in plaats van spiegels (3 februari)

Auteur: Dylan Metselaar

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.