Bussen Qbuzz Groningen Drenthe (foto OV Bureau GD)

Nieuwe dienstregelingen: meer treinen en focus op wendbaarheid

De start van de nieuwe dienstregelingen afgelopen weekend heeft niet tot grote wijzigingen in het stads- en streekvervoer geleid. Wendbaarheid vormt de rode draad in het aanbod voor 2022, dat op nagenoeg hetzelfde niveau blijft liggen als dit jaar. Op het hoofdrailnet deden zich wel een aantal grote veranderingen voor.

De transitieplannen die de OV-sector eerder dit jaar moest opstellen, schetsten stuk voor stuk gitzwarte scenario’s. Met verlenging van de beschikbaarheidsvergoeding tot september 2022 wilde het kabinet die aanzienlijke verschraling van het aanbod voorkomen. Met tot gevolg dat in de nieuwe dienstregelingen hier en daar wat geplust en gemind, en onder de streep de meeste lijnen net zo vaak rijden als in 2021 rijden. Dit jaar ligt het aanbod gemiddeld 10 procent lager dan pre-corona.

Extra aanbod achter de hand

In veel concessies is de dienstregeling zo ingericht dat het aanbod kan worden afgestemd op de continu veranderende reizigersvraag. In Drechtsteden, Molenlanden en Gorinchem bijvoorbeeld zijn niet alle dienstregelinguren verpakt in de basisdienstregeling. Daardoor is er ruimte voor opschaling, net zoals in het noorden van het land. Qbuzz heeft in Groningen en Drenthe opnieuw enkele lijnen en ritten opgenomen in een pluspakket. Voordat daarnaar wordt gegrepen als bussen structureel te vol zitten, wordt eerst gekeken of meer spreiding mogelijk is. Andersom is er ook ruimte om dienstregelingen af te schalen als het aantal reizigers verder terugvalt.

Arriva streeft in al zijn concessies eveneens naar een passend aanbod dat recht doet aan de actuele bezetting. Daarvoor zijn verschillende ‘wendbaarheidscenario’s’ opgesteld, waarvan in Limburg alleen nog de twee meest positieve scenario’s zijn overgebleven. Dat betekent een versterkte dienstregeling, waar het aanbod aanvankelijk met 5 procent is uitgebreid ten opzichte van dit jaar. Ook in onder meer Zaanstreek en de Overijsselse concessies is er sprake van een plus.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Bus Arriva in Friesland (bron: provincie Friesland)
In Friesland gaan in de voorzomer minder bussen rijden.

Fietsdienstregeling

Arriva en Qbuzz introduceren in Friesland en Groningen Drenthe een ‘fietsdienstregeling’. Daarmee wordt in mei en juni ingespeeld op de lagere vraag van scholieren en studenten, die in de voorzomer vaker op de fiets stappen. Bezuinigingen zijn in meerdere concessies ook gevonden in het schrappen van parallelliteit van bus en trein of reguliere en scholierenlijnen. In Lelystad wordt opnieuw zwaarder ingegrepen in schoolvakanties, zodat daarbuiten minder hoeft te worden afgeschaald.

Een trend die zich doorzet is het bundelen of versnellen van lijnen, of lijnen vervangen door vraaggestuurd vervoer. Zo voorziet Arriva in een bredere introductie van het vraaggestuurde concept Arriva Vlinder, dat in Zuid-Holland Noord bijvoorbeeld meerdere stadslijnen in de avonduren vervangt. Transdev is in Aalsmeer en Amstelveen gestart met de OV-op-Maat. Dit is fijnmazig OV dat ervoor zorgt dat er vanuit een aantal wijken, waar geen reguliere OV-bus rijdt, naar een knooppunt of winkelgebied kan worden gereisd. Nachtritten gaan verder in de meeste concessies nog niet rijden, nu het uitgaansleven stilligt.

Chauffeurstekort

In de concessie IJssel-Vecht is er officieel sprake van een toename van het aanbod met 2 procent, maar dat gebeurt op zijn vroegst pas op 28 februari. Deze beoogde dienstregeling kan namelijk niet betrouwbaar worden uitgevoerd door een tekort aan chauffeurs, waardoor in de eerste twee maanden van 2022 een aangepaste vakantiedienstregeling wordt gereden. In Friesland heeft Arriva op dit moment eveneens afgeschaald vanwege een personeelstekort, maar is de verwachting dat dit geen problemen heeft voor de nieuwe dienstregeling die pas op 9 januari van kracht is.

Sommige vervoerders voerden al na de zomer een afgeschaalde dienstregeling door, zoals die in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). Hier zou deze maand een tweede herijking van de plannen plaatsvinden bij EBS, HTM en RET. Maar door verlengde coronasteun is daar geen financiële aanleiding voor, terwijl andersom ook geen ruimte is voor het terugdraaien van bezuinigingen. HTM voerde in Den Haag onlangs wel een tijdelijke en gecontroleerde afschaling door vanwege een hoog ziekteverzuim onder buschauffeurs.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Sprinter SGM (foto: NS)
NS neemt na 46 jaar afscheid van het Stadsgewestelijk Materieel (SGM).

Nieuwe sprinters

De nieuwe dienstregeling in de concessie Arnhem Nijmegen kwam nog voor het afgelopen weekend veelvuldig in het nieuws. Corona noopt vervoerder Breng namelijk tot het schrappen van de trolleybus tussen Arnhem Centraal en Oosterbeek, tot onvrede van inwoners van laatstgenoemde plaats. Spoorvervoerder NS zwaaide tegelijkertijd na 46 jaar de eerste en oudste sprinter uit, die tussen Zwolle en Utrecht zijn laatste rit beleefde.

Wat dienstregeling betreft werden op het hoofdrailnet dus flink wat wijzigingen doorgevoerd, volgens NS de grootste in jaren. De tienminutentreinen tussen Rotterdam-Leiden-Schiphol en Nijmegen-Utrecht-Schiphol werden afgelopen weken al getest en rijden nu doordeweeks elke dag zes keer per uur. Tussen Rotterdam en Dordrecht rijdt bovendien de eerste tienminutensprinter. Ook is de verbinding van Zeeland met Noord-Brabant en de Randstad verbeterd, wat zorgt voor een korter reistijd. Verder gaan reizigers er onder meer tussen Alkmaar-Haarlem, Leiden-Utrecht en Leeuwarden-Zwolle gaan op vooruit.

Tweede nachttrein

Ook bij het internationale spoorvervoer veranderde er het een en ander. Zondag vertrok bijvoorbeeld de eerste Nighjet Zürich van Amsterdam naar Basel en Zürich. De intercity naar Brussel rijdt verder ieder uur van en naar Amsterdam en verdwijnt juist op station Den Haag HS. Hier is geen ruimte meer door de komst van de tienminutentrein.

NS overweegt overigens om in te grijpen in het aanbod als de coronamaatregelen worden verlengd. Tijdens vorige lockdowns werden er spits- en nachttreinen geschrapt. Net als toen blijven ook nu forensen weg en ligt het nachtleven stil.

In 2022 zullen verder flinke stappen worden gezet als het gaat om de invoering van nieuwe betaalmiddelen in het OV. Wat moet er nog gebeuren voordat OVpay eind 2023 landelijk is ingevoerd? Dit en meer staat op dinsdag 14 december centraal in een gratis webinar van OVPro.

Webinar 'Nieuwe betaalmiddelen in het OV'

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve aanbieding

Bekijk de aanbieding

Auteur: Dylan Metselaar

Dylan Metselaar is vaste redacteur voor OVPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.

Nieuwe dienstregelingen: meer treinen en focus op wendbaarheid | OVPro.nl
Bussen Qbuzz Groningen Drenthe (foto OV Bureau GD)

Nieuwe dienstregelingen: meer treinen en focus op wendbaarheid

De start van de nieuwe dienstregelingen afgelopen weekend heeft niet tot grote wijzigingen in het stads- en streekvervoer geleid. Wendbaarheid vormt de rode draad in het aanbod voor 2022, dat op nagenoeg hetzelfde niveau blijft liggen als dit jaar. Op het hoofdrailnet deden zich wel een aantal grote veranderingen voor.

De transitieplannen die de OV-sector eerder dit jaar moest opstellen, schetsten stuk voor stuk gitzwarte scenario’s. Met verlenging van de beschikbaarheidsvergoeding tot september 2022 wilde het kabinet die aanzienlijke verschraling van het aanbod voorkomen. Met tot gevolg dat in de nieuwe dienstregelingen hier en daar wat geplust en gemind, en onder de streep de meeste lijnen net zo vaak rijden als in 2021 rijden. Dit jaar ligt het aanbod gemiddeld 10 procent lager dan pre-corona.

Extra aanbod achter de hand

In veel concessies is de dienstregeling zo ingericht dat het aanbod kan worden afgestemd op de continu veranderende reizigersvraag. In Drechtsteden, Molenlanden en Gorinchem bijvoorbeeld zijn niet alle dienstregelinguren verpakt in de basisdienstregeling. Daardoor is er ruimte voor opschaling, net zoals in het noorden van het land. Qbuzz heeft in Groningen en Drenthe opnieuw enkele lijnen en ritten opgenomen in een pluspakket. Voordat daarnaar wordt gegrepen als bussen structureel te vol zitten, wordt eerst gekeken of meer spreiding mogelijk is. Andersom is er ook ruimte om dienstregelingen af te schalen als het aantal reizigers verder terugvalt.

Arriva streeft in al zijn concessies eveneens naar een passend aanbod dat recht doet aan de actuele bezetting. Daarvoor zijn verschillende ‘wendbaarheidscenario’s’ opgesteld, waarvan in Limburg alleen nog de twee meest positieve scenario’s zijn overgebleven. Dat betekent een versterkte dienstregeling, waar het aanbod aanvankelijk met 5 procent is uitgebreid ten opzichte van dit jaar. Ook in onder meer Zaanstreek en de Overijsselse concessies is er sprake van een plus.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Bus Arriva in Friesland (bron: provincie Friesland)
In Friesland gaan in de voorzomer minder bussen rijden.

Fietsdienstregeling

Arriva en Qbuzz introduceren in Friesland en Groningen Drenthe een ‘fietsdienstregeling’. Daarmee wordt in mei en juni ingespeeld op de lagere vraag van scholieren en studenten, die in de voorzomer vaker op de fiets stappen. Bezuinigingen zijn in meerdere concessies ook gevonden in het schrappen van parallelliteit van bus en trein of reguliere en scholierenlijnen. In Lelystad wordt opnieuw zwaarder ingegrepen in schoolvakanties, zodat daarbuiten minder hoeft te worden afgeschaald.

Een trend die zich doorzet is het bundelen of versnellen van lijnen, of lijnen vervangen door vraaggestuurd vervoer. Zo voorziet Arriva in een bredere introductie van het vraaggestuurde concept Arriva Vlinder, dat in Zuid-Holland Noord bijvoorbeeld meerdere stadslijnen in de avonduren vervangt. Transdev is in Aalsmeer en Amstelveen gestart met de OV-op-Maat. Dit is fijnmazig OV dat ervoor zorgt dat er vanuit een aantal wijken, waar geen reguliere OV-bus rijdt, naar een knooppunt of winkelgebied kan worden gereisd. Nachtritten gaan verder in de meeste concessies nog niet rijden, nu het uitgaansleven stilligt.

Chauffeurstekort

In de concessie IJssel-Vecht is er officieel sprake van een toename van het aanbod met 2 procent, maar dat gebeurt op zijn vroegst pas op 28 februari. Deze beoogde dienstregeling kan namelijk niet betrouwbaar worden uitgevoerd door een tekort aan chauffeurs, waardoor in de eerste twee maanden van 2022 een aangepaste vakantiedienstregeling wordt gereden. In Friesland heeft Arriva op dit moment eveneens afgeschaald vanwege een personeelstekort, maar is de verwachting dat dit geen problemen heeft voor de nieuwe dienstregeling die pas op 9 januari van kracht is.

Sommige vervoerders voerden al na de zomer een afgeschaalde dienstregeling door, zoals die in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). Hier zou deze maand een tweede herijking van de plannen plaatsvinden bij EBS, HTM en RET. Maar door verlengde coronasteun is daar geen financiële aanleiding voor, terwijl andersom ook geen ruimte is voor het terugdraaien van bezuinigingen. HTM voerde in Den Haag onlangs wel een tijdelijke en gecontroleerde afschaling door vanwege een hoog ziekteverzuim onder buschauffeurs.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Sprinter SGM (foto: NS)
NS neemt na 46 jaar afscheid van het Stadsgewestelijk Materieel (SGM).

Nieuwe sprinters

De nieuwe dienstregeling in de concessie Arnhem Nijmegen kwam nog voor het afgelopen weekend veelvuldig in het nieuws. Corona noopt vervoerder Breng namelijk tot het schrappen van de trolleybus tussen Arnhem Centraal en Oosterbeek, tot onvrede van inwoners van laatstgenoemde plaats. Spoorvervoerder NS zwaaide tegelijkertijd na 46 jaar de eerste en oudste sprinter uit, die tussen Zwolle en Utrecht zijn laatste rit beleefde.

Wat dienstregeling betreft werden op het hoofdrailnet dus flink wat wijzigingen doorgevoerd, volgens NS de grootste in jaren. De tienminutentreinen tussen Rotterdam-Leiden-Schiphol en Nijmegen-Utrecht-Schiphol werden afgelopen weken al getest en rijden nu doordeweeks elke dag zes keer per uur. Tussen Rotterdam en Dordrecht rijdt bovendien de eerste tienminutensprinter. Ook is de verbinding van Zeeland met Noord-Brabant en de Randstad verbeterd, wat zorgt voor een korter reistijd. Verder gaan reizigers er onder meer tussen Alkmaar-Haarlem, Leiden-Utrecht en Leeuwarden-Zwolle gaan op vooruit.

Tweede nachttrein

Ook bij het internationale spoorvervoer veranderde er het een en ander. Zondag vertrok bijvoorbeeld de eerste Nighjet Zürich van Amsterdam naar Basel en Zürich. De intercity naar Brussel rijdt verder ieder uur van en naar Amsterdam en verdwijnt juist op station Den Haag HS. Hier is geen ruimte meer door de komst van de tienminutentrein.

NS overweegt overigens om in te grijpen in het aanbod als de coronamaatregelen worden verlengd. Tijdens vorige lockdowns werden er spits- en nachttreinen geschrapt. Net als toen blijven ook nu forensen weg en ligt het nachtleven stil.

In 2022 zullen verder flinke stappen worden gezet als het gaat om de invoering van nieuwe betaalmiddelen in het OV. Wat moet er nog gebeuren voordat OVpay eind 2023 landelijk is ingevoerd? Dit en meer staat op dinsdag 14 december centraal in een gratis webinar van OVPro.

Webinar 'Nieuwe betaalmiddelen in het OV'

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve aanbieding

Bekijk de aanbieding

Auteur: Dylan Metselaar

Dylan Metselaar is vaste redacteur voor OVPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.