Mobiliteitsalliantie: terugkeer mobiliteitsproblemen op de loer zonder investeringen

Tijdens de vorige economische crisis besloot het kabinet jarenlang te bezuinigen op mobiliteit met grote achterstanden tot gevolg. Die fout moet niet opnieuw gemaakt worden. “Leer van deze en de eerdere crisis en investeer juist nu in een duurzaam, veilig en goed werkend mobiliteitssysteem”, is het pleidooi van de Mobiliteitsalliantie.

Deze alliantie, waarin vervoerders, de autolobby en belangenclubs uit de mobiliteitssector verzameld zijn, doet daarom een dringend beroep voor een gecontroleerde opstart en uitbreiding van het aanbod. Zelfs nu de vraag in het openbaar vervoer beperkt is en wellicht enige tijd beperkt blijft, bijvoorbeeld door angst van mensen om in het OV te stappen. De crisis biedt kansen om juist de gewenste effecten van het nu veranderde gedrag te behouden en in te zetten voor de transitie naar een efficiënt, duurzaam, veilig, inclusief én gezond mobiliteitssysteem. De teruggevallen OV-vraag is slechts tijdelijk; door verstedelijking en bevolkingsgroei zijn investeringen in openbaar vervoer over een paar jaar weer broodnodig.

Rapport

Dit staat in het rapport “Hoe houden we Nederland in beweging” van Roland Berger, dat de langetermijn-impact van COVID-19 op de mobiliteit beschrijft. Minister Cora van Nieuwenhuizen krijgt dit rapport op donderdag aangeboden door de Mobiliteitsalliantie. De afgelopen jaren pleitten de verzamelde partijen al voor een nieuw, meer flexibel systeem en extra geld. De afgelopen jaren werd benadrukt dat meer geld nodig was voor het OV, omdat het juist daar steeds drukker was.

In het nieuwe rapport wordt er ernstig rekening mee gehouden dat met name het OV de dupe wordt van de negatieve gevolgen van corona. Door corona zullen meer mensen kiezen voor individuele vormen van vervoer en wellicht ontstaat een nieuwe recessie. Dit kan de komende jaren zorgen voor een daling van de treinvraag en van gebruik van bus, tram en metro. Tegelijkertijd benadrukken de partijen in deze alliantie dat er nieuwe uitdagingen zijn ontstaan, die de mobiliteit nog erger onder druk zetten.

Opstartperiode

Want hoewel de toekomst niet te voorspellen is, zou een structurele oplossing voor COVID-19 zomaar nog een tijdje op zich kunnen laten wachten. Totdat een geneesmiddel, vaccin of andere oplossing wordt gevonden, wordt een opstartperiode voorzien waarin maatregelen worden afgeschaald en – indien nodig – opgeschaald. Die kan wel twee jaar duren. Als meer sectoren worden opgestart, zorgt dit snel voor onwenselijke situaties in het openbaar vervoer. De druk neemt enorm snel toe, zolang mensen nog 1,5 meter afstand moeten houden.

“Voor een gecontroleerde opstart is het daarom nodig om de piekbelasting van de mobiliteitsvraag af te vlakken en alle mogelijke vormen van vervoer – dus ook het openbaar vervoer – zo goed mogelijk te benutten. Om dit te bereiken moeten reizigers zo flexibel mogelijk voor slimme combinaties van vervoermiddelen kunnen kiezen”, aldus de Mobiliteitsalliantie.

Piekbelasting

In het rapport worden drie maatregelen genoemd om de piekbelasting af te vlakken. Voor het prioriteren van vervoer is het noodzakelijk dat overheden en werkgevers thuiswerken en leren op afstand stimuleren, zodat er daadwerkelijk minder gereisd wordt. Spreiding van de vraag, bijvoorbeeld door aanpassing van lestijden en werktijden, voorkomt dat iedereen op dezelfde momenten reist.

Als laatste is het flexibiliseren van de vraag belangrijk. Dit vindt plaats wanneer de mobiliteitspartijen, maar ook werkgever en overheid, het flexibel gebruik van verschillende vervoerwijzen stimuleren. Daarbij benadrukt de alliantie het belang van een brede blik op mobiliteit. “Het prioriteren, spreiden en flexibiliseren van de vraag om de beschikbare capaciteit van het openbaar vervoer goed te benutten kan immers leiden tot problemen op bijvoorbeeld de weg of fiets.”

Veiligheid

De verwachting is dat meer mensen voorlopig zullen kiezen voor de auto of de fiets boven het OV. Collectief vervoer kan reizigers afschrikken, vanwege de grote hoeveelheden reizigers. Volgens de Mobiliteitsalliantie is het dus nog belangrijker dat het mobiliteitssysteem flexibeler wordt. Het oplossen van knelpunten in capaciteit en kwaliteit is noodzakelijk voor de bereikbaarheid op de langere termijn, want op termijn zullen de reizigersaantallen weer gaan groeien en dan komen de eerder voorspelde capaciteitsproblemen weer terug.

De vervoerders hebben ook zelf een rol te spelen in de flexibilisering. Zij moeten bijvoorbeeld data delen om vraag en aanbod goed op elkaar af te stemmen en in gesprek met werkgevers en scholen over de tijden. Reizigers verwachten duidelijke communicatie over de opstart en willen dat hun zorgen over het reizen met het OV worden weggenomen. Roland Berger stimuleert vervoerders verder om zich voor te bereiden op ‘een periode van een stagnerende groei of daling van de vraag en neem maatregelen om inkomstenverliezen op te kunnen vangen’.

Oplossen knelpunten

Overheden worden aangemoedigd om juist nu te investeren. Hier is momenteel ruimte voor, omdat het gebruik van de infrastructuur beperkt is en private investeringen achterwege blijven. Dit biedt volgens de Mobiliteitsalliantie kansen voor het oplossen van knelpunten en achterstallig onderhoud om zo op de lange termijn het mobiliteitssysteem gereed te maken voor toekomstige groei en om op korte termijn werkgelegenheid te stimuleren.

Financiële steun kan bovendien als prikkel worden gebruikt voor het stimuleren van duurzame en flexibele vormen van personen- en goederenvervoer. In het dit rapport kan dit bijvoorbeeld door het koppelen van duurzaamheidsdoelstellingen aan subsidies voor bedrijven en het introduceren van slooppremies voor oude auto’s voor consumenten.

“De verwachting is dat trends die tijdens de coronacrisis zijn ontstaan, zoals thuiswerken en een toename van het individueel vervoer, de komende periode zullen doorzetten. Ook zet de verstedelijking, klimaatproblematiek en bevolkingsgroei door. Dit vraagt volgens de Mobiliteitsalliantie om een heroriëntatie van het mobiliteitsbeleid in Nederland. Hierbij wordt ons mobiliteitssysteem duurzaam verbeterd door de gebruiker meer flexibiliteit, bewegingsvrijheid en keuzevrijheid aan te bieden.”

Praat gratis mee over een duurzaam OV-systeem tijdens het OV Congres: 

OV-congres-2020-juni-juli_468x60

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van VerkeersNet.nl en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group, waaronder OVPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.