Qbuzz wordt overgenomen door Busitalia

SP stelt Kamervragen over krimp Qbuzz

Tweede Kamerlid Cem Laçin (SP) stelt vragen aan staatssecretaris Stientje van Veldhoven over het bericht dat bij vervoerder Qbuzz door de coronacrisis mogelijk banen gaan verdwijnen. In een videoboodschap aan de medewerkers kaartte Qbuzz-directeur Gerrit Spijksma de gevolgen van de coronacrisis aan. Minder vraag naar openbaar vervoer, betekent dat er minder bussen en minder medewerkers nodig zijn, vertelde hij. 

De algemeen directeur benadrukte in de video er alles aan te willen doen om zo veel mogelijk medewerkers in dienst te houden. Daar wordt nu in alle macht aan gewerkt. In september moet er meer duidelijkheid komen over de toekomst van de vervoerder. Maar Laçin wil hier niet op wachten en is alvast naar de ambtsvrouw gestapt voor een toelichting.

Noodzakelijke reizen

Daarbij vraagt hij onder andere of het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor zichzelf een rol ziet in het verminderde OV-gebruik. Weliswaar zijn de provincies concessieverlener voor het busvervoer en regionale treinvervoer, maar het Rijk startte de ‘alleen noodzakelijke reizen’-campagne tijdens de coronacrisis, meent Laçin. Reizigers gaven daar veelal gehoor aan en het OV-gebruik nam exponentieel af.

Bovendien wil de SP’er van de staatssecretaris weten wat ze ervan vindt dat Qbuzz banen wil gaan schrappen, terwijl de vervoerder gebruik heeft gemaakt van de NOW-regeling en de beschikbaarheidsvergoeding die is afgesproken met de OV-sector. Een kanttekening hierbij is dat deze vergoeding alleen geldt voor 2020. In de videoboodschap van Spijksma spreekt hij zijn zorgen uit over over de dienstregeling van 2021.

Buitenlands moederbedrijf

Het Tweede Kamerlid stelt in zijn vragen verder aan de orde dat Qbuzz een buitenlands moederbedrijf heeft. Commerciële vervoerders, zoals Qbuzz, hoeven hun winsten in Nederland niet openbaar te maken. Daardoor is het onbekend of er in goede tijden winsten zijn gemaakt die terugvloeiden naar het land waar de moeder is gevestigd, terwijl volgens Laçin in dit geval de Nederlandse belastingbetaler mag opdraven om de vervoerders te redden.

Hij is verder benieuwd in hoeverre er een beroep kan worden gedaan op het buitenlandse moederbedrijf om de financiële problemen het hoofd te bieden. De SP’er vraagt aan de staatssecretaris welke maatregelen er beschikbaar zijn voor BusItalia, die ook ingezet kunnen worden om de verliezen van de Nederlandse vervoerder op te vangen. “Indien dit niet kan, bent u het er dan mee eens dat het dan niet kan dat in goede tijden winsten uit Nederland wegvloeien?”

Gevolgen coronacrisis

Qbuzz is zeker niet de enige vervoerder die zich zorgen maakt dat er arbeidsplaatsen gaan verdwijnen. Transdev-directeur Pier Eringa waarschuwde eerder voor een ontslaggolf als er geen verdere compensatie komt en ook Pedro Peters van OV-NL gaf begin juli aan hiervoor te vrezen. Dit omdat er sterk rekening mee gehouden wordt dat eind 2020 nog maar maximaal 70 procent van het normale aantal reizigers is teruggekeerd naar het openbaar vervoer.

Door verandering van reisgedrag en economische krimp verwacht spoorvervoerder NS de komende jaren ruim 2.000 banen te moeten schrappen. Deze vervoerder denkt echter dat dit moet kunnen zonder gedwongen ontslagen. De SP’er heeft aan Van Veldhoven gevraagd om een overzicht van de vervoerders die verwachten afscheid te moeten nemen van het personeel of denken te moeten schrappen in de dienstregeling. Dit laatste zou volgens het Tweede Kamerlid overigens niet eenzijdig besloten moeten kunnen worden.

De Kamervragen die SP-Kamerlid Laçin heeft gevraagd, zijn: 

1. Wat is uw reactie op het bericht dat Qbuzz gaat inkrimpen als gevolg van de coronacrisis?

2. Wat is uw reactie op het feit dat Qbuzz, ondanks dat het gebruik heeft gemaakt van de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) en de beschikbaarheidsvergoeding en tijdelijk personeel ontslagen heeft, nu nog meer banen wil gaan schrappen?

3. Wat is het effect geweest van uw “alleen noodzakelijke reizen”-campagne, en welke rol ziet u vanwege dat advies nu voor uzelf weggelegd om te voorkomen dat het OV in Utrecht verschraalt?

4. Welke invloed heeft de concessieverlener op het tegengaan van het verschralen van het ov-aanbod? Bent u het ermee eens dat een vervoerder niet eenzijdig kan beslissen te schrappen in de dienstverlening?

5. Hoe komt het dat commerciële ov-bedrijven in goede tijden winsten kunnen maken waarvan niet openbaar wordt gemaakt of die in Nederland blijven of terugvloeien naar het land van het moederbedrijf, terwijl in tijden dat zij verlies maken de Nederlandse belastingbetaler wel mag opdraven om ze te redden?

6. Van welke maatregelen kan het moederbedrijf van Qbuzz, BusItalia, gebruikmaken in Italië om de verliezen van zijn dochter op te vangen? Indien dit niet kan, bent u het er dan mee eens dat het dan niet kan dat in goede tijden winsten uit Nederland wegvloeien?

7. Bij welke ov-aanbieders speelt nog meer dat zij tijdelijk personeel al ontslagen hebben en overwegen om nog verder te schrappen in personeel en/of dienstverlening?

8. Vindt u dat met dit soort uitwassen het failliet van “commercieel ov” wordt aangetoond, en dat we deze publieke dienst weer in publieke handen moeten krijgen? Zo nee, waarom niet en wat in deze situatie toont aan dat dit een functionerende markt is?

Lees ook:

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van VerkeersNet.nl en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group, waaronder OVPro.nl.

1 reactie op “SP stelt Kamervragen over krimp Qbuzz”

Rolf Fabrie|01.08.20|18:41

De SP denkt nog steeds dat je jarenlang kunt blijven doorrijden met gemiddeld vijf passagiers in de bus.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.