Drukte bij bussen Arriva op Breda

Is het einde van de hyperspits in het OV in zicht?

Het moment van de waarheid breekt aan. Maakt corona inderdaad een einde aan de hyperspits in het openbaar vervoer? Zelfs nu het drukker wordt, lijken de reizigersaantallen zich meer over de dag te spreiden. Dat betekent: een rustigere ochtendspits, en relatief meer reizigers tussen 09.00 en 16.00 uur. Zal dit ook zo blijven als iedereen weer volledig naar school en werk gaat?

Dat blijkt uit een analyse van cijfers van het aantal check-ins met de OV-chipkaart, die worden bijgehouden door Translink. Om te kunnen vergelijken met de periode vóór de coronacrisis, keken we naar het percentage check-ins per uur als totaal van die dag. In de analyse is alleen gekeken naar doordeweekse dagen en worden de cijfers vergeleken met de gemiddelden uit mei 2019.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Verdeling check-ins OV over de dag

Verschuiving van ochtend naar middag

Wat met name opvalt is dat de ochtendspits vooralsnog relatief rustiger is dan pre-corona. Sinds de versoepelingen op 19 mei wordt bijna 19 procent van de check-ins geregistreerd tussen 06.00 en 09.00 uur – vrijwel gelijk aan het gemiddelde over heel 2021. In mei 2019 vond gemiddeld 22,6 procent van de transacties plaats in de ochtendspits.

Daar staat tegenover dat het tussen de ochtend- en middagspits relatief gezien juist drukker is geworden. De afgelopen weken werd 46,5 procent van de check-ins geteld tussen 09.00 en 16.00 uur. Dat is aanzienlijk meer dan vóór corona (bijna 41 procent). In de middagspits zijn de verschillen een stuk kleiner. Nu vindt 23 procent van de check-ins plaats tussen 16.00 en 19.00 uur; vroeger was dit bijna 25 procent.

Steeds vaker dagje uit

Hoewel de reizigersaantallen zijn toegenomen door de versoepelingen, blijft het moment waarop mensen reizen bijna nagenoeg hetzelfde als in januari tot en met mei van dit jaar. Daarbij is het belangrijk om in het achterhoofd te houden dat de middelbare scholen pas sinds deze week volledig open zijn. En al lijken we weer iets vaker naar kantoor te gaan, het kabinetsadvies luidt nog altijd om zoveel mogelijk thuis te werken.

Het reizigersherstel is deels ingegeven doordat het OV weer vaker wordt gebruikt voor een dagje uit. Al het hele jaar – het weekend met de sneeuwstorm uitgezonderd – is de terugval in check-ins doordeweeks hoger dan op zaterdag en zondag. In het laatste weekend van mei werd bijna 65 procent van het gebruikelijke aantal reizigers uit 2019 geteld. Voor het eerst in acht maanden werd op beide dagen weer meer dan 1 miljoen keer in- en uitgecheckt.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Reizigersaantallen OV in 2021 t.o.v. 2019

‘In no-time terug bij af’

Cruciaal wordt het moment dat iedereen weer massaal naar kantoor en school gaat. Blijft de spits ook dan afgezwakt? Niet zonder afspraken tussen overheden, werkgevers, werknemers en onderwijsinstellingen over flexibelere werk-, school- en reistijden, waarschuwde de Mobiliteitsalliantie maandag in een brief aan informateur Mariëtte Hamer. De alliantie presenteerde vorige week al de ‘corona-wegwijzer’ met de boodschap: zonder spreiding is Nederland in no-time terug bij af.

Dat het niet alleen bij woorden blijft, werd afgelopen week duidelijk. Hogeschool Inholland sprak met de overheid en vervoerders af dat het ook na de zomer lestijden gaat spreiden om drukte in het OV te voorkomen. Er lopen op dit moment nog gesprekken tussen de OV-sector met de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over landelijke spreidingsafspraken met onderwijsinstellingen.

Bereidheid onder forensen

Vorig jaar maakten grote werkgevers in de provincie Noord-Holland al afspraken over het spreiden van werktijden en verkeer. Forensen lijken in elk geval bereid om op andere tijden dan vroeger te reizen, blijkt uit een recente enquête onder forensen die op de Zuidas werken. De helft van de respondenten staat niet onwelwillend tegenover andere reistijden. 20 procent wil zowel eerder als later vertrekken, 10 procent alleen eerder en een andere 20 procent alleen later.

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve aanbieding

Bekijk de aanbieding

Auteur: Dylan Metselaar

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.