sprinter, SLT, NS, station, Breda,

Regeerakkoord: meer NS-sprinters aanbesteden in regionale concessies

Gepubliceerd op 10-10-2017 om 14:12

De nieuwe regering is van plan om meer sprinterdiensten uit het hoofdrailnet aan te besteden in regionale OV-concessies. Aan die regionale concessies mag NS als marktpartij gewoon meedoen. Dat staat in het regeerakkoord dat op dinsdag is gepresenteerd door VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Dit besluit is genomen om tot een regionaal geïntegreerd aanbod van trein, tram, metro en bus te komen.

Daarbij wordt nu gekeken naar één of meer lijnen tussen Apeldoorn-Enschede, Zwolle-Groningen/Leeuwarden en Dordrecht-Breda. Ruim een jaar geleden verkondigde NS een andere strategie te gaan volgen, waarin de spoorvervoerder beloofde voorlopig niet mee te dingen naar regionale concessies. Dit was een opdracht van minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën, na de aanbestedingsfraude in Limburg en het Fyra-debacle. NS moest eerst bewijzen dat het de kerntaak goed kon vervullen.

Regionale spoorconcessies

Dijsselbloem vond dat NS niet zou mogen meedingen naar regionale spoorconcessies. In een debat met de Tweede Kamer zei de minister dat er in zo’n geval geen sprake meer was van eerlijke marktwerking, omdat NS te veel kennis, materieel en financiën bezit. De fraude tijdens het aanbestedingsproces in Limburg was hier een voorbeeld van. NS ontwikkelde een nieuwe strategie waarin het beloofde om tot 2019 niet in te schrijven op regionale concessies, retail af te stoten en Qbuzz te verkopen.

NS-directeur Roger Van Boxtel liet echter wel weten te hopen dat NS na 2019 weer zou mogen meedoen met regionale spoorconcessies. FMN-voorzitter Anne Hettinga sprak in reactie daarop van een ‘lege huls’, omdat er tot 2019 helemaal geen regionale spooraanbestedingen plaatsvinden. In dit regeerakkoord wordt al gesproken over een combinatie tussen de MerwedeLingelijn en de sprinterdienst tussen Dordrecht en Breda. Voor de MerwedeLingelijn is de aanbesteding al begonnen en de nieuwe concessie gaat hier in op per 1 december 2018.

Marktwerking

Het regeerakkoord gaat ook kort in op de positie van NS in Nederland en laat weten dat de optie voor meer marktwerking wordt opengehouden. Hier wordt overigens eerst de midterm-review in 2019 afgewacht. “In deze tussentijdse evaluatie van de concessie van NS bekijken we ook verschillende opties voor het eigendom en de exploitatie van stations na 2025”, valt te lezen in het akkoord. Voor de HSL-Zuid geldt dat NS de prestatie-indicatoren moet halen. Anders zal het vervoer op de HSL-Zuid opnieuw worden aanbesteed.

Rover laat weten zowel voor- als nadelen te zien. De reizigersorganisatie pleitte al eerder voor een nieuwe hoofdrailnetconcessie, waarbij de sprinters moeten worden aanbesteed. Maar de organisatie is minder te spreken over de verhoging van de BTW op trein- en buskaartjes van 6 naar 9 procent. “Duurzaam vervoer is noodzakelijk, voor het milieu en om Nederland bereikbaar te houden. Rover vindt deze prijsverhoging in het OV dan ook zeer onverstandig.”

Reactie NS

NS laat in een reactie weten niet alle maatregelen uit het regeerakkoord te zien als verbeteringen. Het is volgens de spoorvervoerder een risico om de sprinter-lijnen uit het hoofdrailnet te halen en te gaan aanbesteden. “De reiziger wil sneller, vaker en direct met de trein reizen. Het opknippen in meerdere kleine concessies leidt tot versnippering, vaker overstappen en slechtere aansluitingen.”

Ook de BTW-verhoging is geen verstandig besluit. “Als deze verhoging wordt doorgevoerd op het OV, terwijl de autokosten grofweg gelijk blijven wordt de trein als duurzaam alternatief minder aantrekkelijk. NS brengt de gevolgen hiervan in kaart. De verwachting is dat door de BTW-verhoging elke dag duizenden reizigers minder de trein nemen.

Mobiliteitsalliantie

Een groot deel van de mobiliteitssector heeft dit jaar de handen ineengeslagen, om voorafgaand aan de formatie van een kabinet enkele speerpunten op de agenda te kunnen zetten. Het ging hierbij onder andere om een meer integrale kijk op mobiliteit, extra geld en een minister van Mobiliteit. Het nieuwe kabinet zegt toe met stedelijke regio’s afspraken te maken over financiering van verdere uitbreiding van het OV en de wet- en regelgeving wordt aangepast, zodat openbaar vervoer- en taxibedrijven flexibel en vraaggericht vervoer.

Het kabinet geeft geen gehoor aan de wens voor jaarlijks 1 miljard euro extra, al wordt er wel degelijk meer geld in mobiliteit gestoken. Tot 2021 investeert het kabinet in totaal 2 miljard euro ‘voor een inhaalslag in infrastructuur’. Dit bedrag wordt verdeeld tussen weg, water en openbaar vervoer. Hier bovenop komt nog een eenmalig bedrag van 100 miljoen voor fietsinfrastructuur en fietsparkeervoorzieningen. Vanaf 2021 gaat het budget structureel met 100 miljoen euro omhoog.

Brancheorganisatie KNV is blij dat het Regeerakkoord erkent dat er behoefte is aan meer duurzame vervoersmogelijkheden zoals spoor en lightrail in onder meer stedelijke regio’s en van en naar Schiphol. “KNV is blij met deze extra investeringen. Evenwel concludeert KNV dat het investeringsniveau te laag is. Hiermee wordt achterstand opgebouwd, die in de toekomst weer ingehaald zal moeten worden.”

ProRail

Spoorbeheerder ProRail wordt omgevormd tot een zelfstandig bestuursorgaan met eigen rechtspersoonlijkheid (zbo). Dit houdt in dat ProRail zal worden ondergebracht bij de overheid. Het traject daarvoor is al in gang gezet door demissionair staatssecretaris Sharon Dijksma, die hiermee hoopte beter te kunnen sturen op de financiën en prestaties van de spoorbeheerder. ProRail is nu nog een besloten vennootschap met een eigen raad van commissarissen. In de nieuwe structuur valt het bedrijf onder de directe verantwoordelijkheid van het ministerie.

ProRail zegt in een reactie op het regeerakkoord dat het omvormen van de organisatie “niet over één nacht ijs gaat” en de “grootst mogelijke zorgvuldigheid” vraagt. Een structuurwijziging vereist dat de spoorwegwet wordt aangepast, er nieuwe wetgeving moet worden geschreven die moet worden bekrachtigd door de Tweede en Eerste Kamer. De spoorbeheerder benadrukt dat de stakeholders goed moeten worden meegenomen in het proces.

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor OVPro en voor Zelfrijdendvervoer.nl, het vakblad over autonome voertuigen

7 reacties op “Regeerakkoord: meer NS-sprinters aanbesteden in regionale concessies”

Huib Zegers|10.10.17|16:49

Prachtig plan: winsten van een Nederlands staatsbedrijf met zetel in Utrecht verdwijnen in de zakken (via de dochters) van staatsbedrijven met zetels in Berlijn of Parijs. Als er al zo nodig nog meer moet worden aanbesteed moeten de vervoerders verplicht akkoord gaan met een single check in/uit. Anders zullen veel mensen die in de spitsuren moeten wisselen van vervoerder stukken duurder uit zijn. Ook de ‘Geld terug bij vertraging’-regeling kunnen de gedupeerde reizigers veel geld verliezen.

Bas de Paauw|10.10.17|22:37

Beide plannen zijn niet slim om uit te voeren; NS heeft terecht straf tegoed vanwege fraudegeval met aanbesteding van het ov inde provincie Limburg en de btw verhoging zal de beteringen die in de afgelopen tijd zijn gemaakt te niet doen.

Bas de Paauw|10.10.17|22:42

Niet verstandig om af te zien van de beperking die aan NS is opgelegd; deze is niet voor niets opgelegd i.v.m. fraudeleus handelen bij aanbesteding van openbaar vervoer in Limburg. Daarnaast zal de btw verhoging ertoe leiden dat de verbeteringen die in de afgelopen tijd zijn doorgevoerd ongedaan maken.

Eric Struch|11.10.17|12:28

NS mag dan van dit nieuwe kabinet wel weer inschrijven op regionale concessies, maar na de (overhaaste) verkoop van busdochter Qbuzz wordt dat voor intermodale (trein + bus) concessies wel een stuk lastiger!

Hans Boersma|11.10.17|16:56

Aanbesteding Dordrecht – Breda betekent geen doorgaande trein meer naar Tilburg. Daarom ben ik daar op tegen. Ik verwacht verder geen verbetering in frequentie. Beter is om de sprinter Dordrecht – Den Haag aan te besteden. Hier verwacht ik wel een verbetering in frequentie.

Arco Sierts|11.10.17|22:18

Ik zie geen marktwerking. Ik zie ambtenarenwerking. En ambtenaren werken niet en snappen niks van inhoud, realiteit en techniek, dus die marktwerking werkt niet. Flauwe grap? Nee, een slechte maar reeele grap. We praten over marktwerking, maar de realiteit is dat beleidsambtenaren allesbepalend zijn voor concessies, maar NIET verantwoordelijk. Aanbesteding is een onzinnig technoburocratisch circus geworden waarbij niemand eindverantwoordelijk wenst te zijn. Fijn voor alle ‘professionals’.

Henk Angenent|17.10.17|12:04

Dit plan bewijst opnieuw hoezeer een politieke ideologie (of geloof) het gezonde verstand kan aantasten. Hier zit werkelijk niemand op te wachten. Aanbesteding is sowieso de grootste ramp die het Nederlandse OV de afgelopen decennia is overkomen. Was alleen bedoeld om de macht van de bedrijven naar de overheid te verschuiven en om te bezuinigen. Van het streekbusvervoer is al bijna niets meer over.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.