Nachttrein Wenen (foto: NS)

Spoorvervoerders naar rechter vanwege gesubsidieerde nachttrein NS en ÖBB

Een aantal private spoorvervoerders heeft een zaak aangespannen bij het College van Beroep voor het Bedrijfsleven (CBb) om een vergunning en subsidie aan NS voor het exploiteren van een nachttreinverbinding naar Oostenrijk aan te vechten. Volgens de spoorvervoerders is het besluit van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat om de ÖBB NightJet toe te voegen aan de bestaande hoofdrailnetconcessie in strijd met het Europees recht.

Dit bevestigt een woordvoerder van FMN aan zustervakblad SpoorPro na berichtgeving hierover in Het Financieele Dagblad. De start van de nachttreinverbinding tussen Amsterdam en Wenen staat gepland voor 25 mei dit jaar. De zaak is door belangenorganisaties ALLRAIL, Federatie Mobiliteit Nederland (FMN) en vervoerder Flixbus aangespannen en dient op 19 mei.

Subsidie

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven heeft de nachttrein opgenomen in de concessie voor het hoofdrailnet. Aan spoorvervoerder NS wordt een subsidie van maximaal 6,7 miljoen euro verstrekt voor een tijdelijke proef tot eind 2024, waarbij de nachttrein-verbinding Wenen/Innsbruck – Düsseldorf wordt doorgetrokken naar Amsterdam. De verbinding tussen Wenen en Düsseldorf wordt op dit moment al geëxploiteerd door staatsspoorvervoerder ÖBB.

Arthur Kamminga, expert Autorisatie, Public Affairs en Legal bij FlixBus, geeft aan dat de wijziging van de concessie in strijd is met Europese regelgeving over de mogelijkheid tot onderhandse gunning van spoorcontracten. Hij wijst erop dat in PSO-verordening staat dat er een aankondiging in het Publicatieblad van de EU moet komen te staan en dat er een gunningsbesluit moet worden genomen.

Doordat er geen officiële beslissing is genomen die juridisch kan worden aangevochten blokkeert het ministerie volgens hem opzettelijk “de toegang tot een onafhankelijke rechtbank”. Dit zorgt er volgens hem voor dat het niet mogelijk is voor spoorvervoerders die niet in overheidshanden zijn om spoordiensten aan te bieden op de desbetreffende routes.

Kamervragen

In november 2019 stelden de VVD en het CDA in de Tweede Kamer al vragen aan minister Cora van Nieuwenhuizen over de plannen van het ministerie om NS een subsidie te verstrekken voor de nachttreinverbinding. De minister gaf daarbij aan dat uit een marktanalyse uitgevoerd door onderzoeksbureau Rebel bleek dat alleen NS/ÖBB op korte termijn (dienstregeling 2021) deze vervoersdienst aan zou kunnen bieden.

Daarnaast wees zij erop dat aanbieders minimaal achttien maanden voorafgaand aan de dienstregeling capaciteit moeten aanvragen bij ProRail en bij de Autoriteit Markt en Consument (ACM) moeten meldden dat ze toegang willen tot het Nederlandse spoor. Daarnaast moet het spoorwegmaterieel worden toegelaten door ILT of ERA. Uit de marktanalyse zou blijken dat een private vervoerder dit niet eerder zou kunnen dan 2023/2024.

De minister wees erop dat de subsidie aan NS, als compensatie voor het exploitatietekort, binnen de kaders van de PSO-verordening, zou worden verstrekt. Volgens haar blijkt uit het onderzoek dat een open toegang-verbinding op korte termijn niet mogelijk is. “Als overbrugging is daarom gekozen voor “een proef met NS/ÖBB inclusief subsidiëring van maximaal het netto financieel effect”.

Marktverkenning

Eind vorig jaar is het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een marktverkenning gestart naar het potentieel van internationaal spoorvervoer. Staatssecretaris Van Veldhoven meldde daarover in een Kamerbrief kansen te zien “om de internationale verbindingen, inclusief het langeafstandsvervoer over de HSL-Zuid, vanaf 2025 door open toegang-vervoerders te laten uitvoeren”. Nachttreinverbindingen worden ook meegenomen in dit onderzoek.

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van OVPro en hoofdredacteur van de online vakbladen van ProMedia Group.

1 reactie op “Spoorvervoerders naar rechter vanwege gesubsidieerde nachttrein NS en ÖBB”

kees boer|05.05.21|19:48

Wat is dat nou voor idioots ?

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.