ProRail bereidt zich na tweede coronajaar weer voor op groei

Net als in 2020 verbeterden de prestatiecijfers van ProRail het afgelopen jaar door het teruggelopen aantal reizigers als gevolg van de coronamaatregelen. Halteringen van treinen liepen minder vaak uit en eventuele vertragingen werden sneller ingelopen. Dat is terug te zien in een hogere trein- en reizigerspunctualiteit, schrijft de spoorbeheerder in zijn jaarverslag over het afgelopen jaar. Ook de traditionele herfstdip was minder diep dan normaal.

“We realiseren ons echter ook dat we vorig jaar niet alle verwachtingen konden inlossen. Extreem winterweer, twee telecomstoringen met landelijke impact en de onderbezetting bij de treinverkeersleiders leidden meerdere keren tot treinuitval. Het goederenvervoer kreeg te maken met verstoringen en hinder door onder meer langdurige omleidingen in Nederland en Duitsland, die nodig waren om werkzaamheden te kunnen uitvoeren”, aldus bestuursvoorzitter John Voppen in zijn voorwoord bij het jaarverslag over 2021 dat de spoorbeheerder vrijdag publiceerde.

Het afgelopen jaar had ProRail nog steeds te kampen met onderbezetting, wat leidde tot veel onvrede bij de treinverkeersleiders. Voppen: “Die situatie hebben we onderschat en er was te weinig oog voor de langere termijn en de signalen daarover van de medewerkers.” Inmiddels zijn de er nodig verbeteringen doorgevoerd, bijvoorbeeld door gerichter te werven. Het afgelopen jaar heeft ProRail ondanks de krappe arbeidsmarkt 900 nieuwe medewerkers aangenomen.

Vernieuwing spoor en stations

Hoewel er volgens ProRail minder gedaan is aan grootschalig onderhoud en vernieuwing dan gepland, zijn alle doelstellingen die afgesproken zijn met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gehaald. Op korte termijn heeft het geen effect, maar de spoorbeheerder houdt er rekening mee dat de vertraging op lange termijn gevolgen kan hebben voor de capaciteitsgroei. Het streven is daarom op de komende jaren meer werk uit te voeren.

Niettemin zijn er het afgelopen jaar de nodige stations opgeknapt en verduurzaamd. Station Delft Campus, bijvoorbeeld, het eerste energieneutrale station op basis van zonne-energie, dat in twee jaar grondig werd vernieuwd en uitgebreid.

En door de wijziging van de spoorlay-out op Arnhem CS kunnen er nu extra treinen halteren. De groei van zowel de regionale treinen als de invoering van de tienminutentrein tussen Schiphol en Nijmegen heeft hiermee ruimte gekregen. Het afgelopen jaar werd ook het spoor op trajecten als Zutphen, Nijmegen, Arnhem, Hengelo, Liempde, Eemland, Neerlands Midden en Apeldoorn vernieuwd. Het ging onder meer om vervanging van de sporen, dwarsliggers en ballast. In Zevenbergen is behalve de bovenbouw ook de grond onder de baan verbeterd over een lengte van 3,6 kilometer.

Verstoringen in logistieke keten

Verder zijn er opnieuw niet actief beveiligde overwegen (nabo’s) opgeheven in 2021. Daarmee zit ProRail op koers met het doel om begin 2022 honderd gevaarlijke overwegen te hebben weggehaald, opgeheven of omgeleid. Het streven is om dat eind 2023 voor alle 180 openbare nabo’s voor elkaar te hebben.

Door de verstoorde logistieke keten van productie en toelevering van onderdelen voorziet ProRail wel problemen bij de uitvoering van projecten. Eerder deze week kondigde de spoorbeheerder al aan om aanbestedingsprocedure voor de vernieuwing van de Maaslijn in te trekken. De komende tijd gaat ProRail de contracten met de aannemers doorlichten en waar nodig aanpassen.

Veiligheid

In 2021 waren er 32 aanrijdingen op overwegen, waarbij negen mensen om het leven kwamen. Vier van de dodelijke slachtoffers vielen op niet actief beveiligde overwegen, van wie twee bij een ongeval begin juni vorig jaar in het Friese Boazum.  Het aantal incidenten vorig jaar ligt op hetzelfde niveau als in de jaren voorafgaand aan de coronapandemie. Vorig was het aantal een stuk lager. ProRail wijt dat aan de lagere frequentie van treinen en wegverkeer vanwege de coronamaatregelen.

In 2021 vonden er 202 pogingen tot suïcides op het spoor plaats, waarvan 186 met een dodelijke afloop en negen met zware verwondingen als gevolg. In de overige gevallen was sprake van licht letsel. Het aandeel suïcides onder jongeren tot 30 jaar is in 2021 meer dan verdubbeld: 37 procent, terwijl dat in 2020 nog 15 procent was.

Om jongeren bewust te maken van de gevaren van het spoor is er vorig jaar een bewustwordingscampagne voor jongeren tussen de twaalf en achttien gestart. Voor jongere kinderen was er al het digitale lespakket PazzUp.

Vooral drukte in de Randstad

Hoewel de reizigersaantallen kelderden door de coronapandemie de afgelopen twee jaren, is de verwachting dat het OV op termijn weer flink zal groeien. Uit de Integrale Mobiliteitsanalyse 2021 (IMA 2021), een gezamenlijke studie van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Rijkswaterstaat en ProRail, blijkt de groei op het Nederlandse spoor in alle scenario’s aanzienlijk is, met name in de Randstad. Vooral de corridors van en naar Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag worden flink drukker en dat kan leiden tot knelpunten in de spits. Ook het spoorgoederenvervoer neemt toe, evenals het internationaal reizigersvervoer per spoor.

ProRail is binnen de IMA-studie verantwoordelijk voor de prognoses van het totale OV: trein en bus, tram en metro en daarnaast ook nog het goederenvervoer per spoor. Uit de analyses blijkt dat de bezettingsgraad van het bus-, tram en metrosysteem net als voor de trein zal toenemen, voornamelijk in de grote stedelijke gebieden. De verwachting is dat de toename niet alleen tot capaciteitsproblemen gaat leiden in de Randstad, maar ook in en rond middelgrote steden als Almere, Lelystad, Eindhoven, Zwolle, Groningen en Nijmegen.

Innovatie

Gezien de verwachte groei van het personen- en goederenvervoer gaat ProRail zo veel mogelijk inzetten op capaciteitsgroei via het bestaande spoor, zegt bestuursvoorzitter Voppen in het jaarverslag. “Om dit te realiseren investeren we in een upgrade van het spoorsysteem, zoals aanpassingen aan de energievoorziening en het stabiliseren van de ondergrond van het spoor. Samen met spoorpartners ontwikkelen we een scala aan innovaties: van technologie die het mogelijk maakt meer reizigers in kortere tijd tegen lagere kosten te vervoeren, de inzet van 5G en experimenten met zelfrijdende treinen tot en met de inzet van duurzamere materialen en werkprocessen.”

Bekijk hier het volledige jaarverslag

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve aanbieding

Bekijk de aanbieding

Auteur: Yvonne Ton

Yvonne Ton is freelance journalist voor de online vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.