Rechter

Twijfels over subsidie voor internationale nachttrein

Er worden twijfels geplaatst bij de juridische houdbaarheid van de subsidie die het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gaat uittrekken voor de nachttrein tussen Amsterdam, München, Innsbruck en Wenen. Partijen vragen zich af of het ministerie zich hiermee wel houdt aan de wet- en regelgeving, omdat hiermee sprake zou kunnen zijn van verboden staatssteun of schending van de PSO-verordening. 

De publieke vervoerder FlixBus heeft daarover een brief gestuurd aan staatssecretaris Stientje van Veldhoven en reizigersorganisatie Voor Beter OV laat op Twitter weten bezorgd te zijn over de juridische houdbaarheid. Zo zou de ÖBB NightJet naar Amsterdam juridisch gezien een open access-trein zijn en daarvoor is geen staatssteun toegestaan.

Subsidie geen noodzaak

NS en het Oostenrijkse ÖBB, die samen de treindienst gaan uitvoeren, beweren dat subsidie noodzakelijk is. NS-topman Roger van Boxtel noemde nachttreinen vaak niet kostendekkend, mede omdat de trein door meerdere landen rijdt, veel personeel nodig heeft en het gebruik van het spoor over langere afstanden erg duur is. Commerciële vervoerders gaan daar al langer tegenin en stellen dat vooral een gelijk speelveld van cruciaal belang is.

Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) kaartte de subsidieverlening in juli ook al aan in een rapport over nachttreinen. Het KiM deed dit onderzoek in opdracht van het ministerie en erkende de hoge kosten. Maar zelfs als een nachttrein niet kan rijden zonder subsidie, betekent dat juridisch gezien niet dat dit ook mag.

“Het marktordeningsprincipe van de internationale spoormarkt is vrije toetreding voor iedere vervoerder die dat wil (onder voorwaarden). Exploitatiesubsidie aan één specifieke vervoerder past hier niet in en lijkt niet compatibel met regelgeving op het gebied van mededinging en staatssteun.” Veel nachttreinen worden gesubsidieerd, maar er zijn ook voorbeelden van nachttreinen die geen steun van een overheid ontvangen.

Hoofdrailnet

Het is volgens FlixBus de vraag hoe de trein gekwalificeerd wordt. Het heeft er alle schijn van dat de nachttrein voor het Nederlandse deel in het hoofdrailnet zal worden opgenomen. Maar vervoerder FlixBus – die in Nederland alleen busvervoer verzorgt, maar in Duitsland ook treinen – plaatst daar in zijn brief kritische kanttekeningen bij.

De vervoerder is absoluut niet tegen de komst van meer nachttreinen, maar stelt wel dat de ÖBB NightJet buiten de werkingssfeer van de hoofdrailnetconcessie valt. Al enkele jaren is het Europese internationale treinvervoer geliberaliseerd, waardoor dus iedere vervoerder toegang zou hebben op deze verbinding. Door deze trein te integreren in de hoofdrailnetconcessie, worden echter veel andere vervoerders uitgesloten.

Lees ook:

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van OVPro en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.