‘NS mag niet meedingen naar regionale spoorconcessies’

NS moet niet opnieuw de fout maken om mee te dingen naar regionale spoorlijnen, die het kabinet op de markt wil brengen. Dat stelt directeur Rail en Ondersteuning Emile Broersma van Keolis. “Er is nog steeds geen sprake van een gelijk speelveld.” Mogelijk komen er vier nieuwe sprinterdiensten op de markt, die nu nog onderdeel uitmaken van het hoofdrailnet. Huidige vervoerder NS heeft aangegeven ook mee te willen dingen naar deze spoorlijnen.

In het Regeerakkoord spreekt het kabinet het voornemen uit om de lijnen Apeldoorn-Enschede, Zwolle-Groningen/Leeuwarden en Dordrecht-Breda (in combinatie met de Merwede-Lingelijn) openbaar aan te besteden. Deze lijnen zijn nu nog in handen van NS, die deze treindiensten onderhands gegund kreeg. Het kabinet geeft in het regeerakkoord aan dat NS net als andere marktpartijen mag meebieden op deze regionale concessies.

Quickscan

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven van Infrastructuur gaf in mei in een Kamerbrief aan een quickscan uit te voeren naar de vier spoorlijnen om te kijken welke geschikt zijn voor decentralisatie. “Een decentralisatieconvenant kan pas opgesteld worden als uit de quickscan blijkt dat decentralisatie leidt tot verbetering én als de regionale overheden de noodzaak zien om te decentraliseren en bereid zijn de concessie uit te voeren.” Van Veldhoven stuurt de resultaten van het onderzoek in het najaar naar de Tweede Kamer.

NS-directeur Roger van Boxtel meldde in december vorig jaar dat NS weer wil meebieden op regionale spoorconcessies. Volgens de topman heeft het spoorbedrijf grote stappen gemaakt op het terrein van risicobeheersing. Emile Broersma, directeur Rail en Ondersteuning van Keolis, is het daar niet mee eens. “NS moet niet opnieuw de fout maken om op de regionale lijnen mee te dingen. Ondanks alle inspanningen van de Raad van Bestuur van NS zijn er nog steeds krachten in de organisatie van NS die de regionale vervoerders dwarszitten. Ik verwacht niet dat er sprake is van een gelijk speelveld op het moment dat er aanbestedingen zijn.”

OV-concessie Limburg

In de periode van de aanbesteding van de grote Limburgse OV-concessie nam NS-dochter Abellio een medewerkers van zittende vervoerder Veolia aan die privacygevoelige informatie deelde, waarmee hij zijn concurrentiebeding schond. Het OM startte een strafrechtelijk onderzoek en vervolgde NS, NS-bestuurders en de adviseur voor omkoping, valsheid in geschrifte en schending van bedrijfsgeheimen van Veolia. De rechtbank deed in december vorig jaar uitspraak in de zaak, waarbij alle zeven verdachten werden vrijgesproken. Het OM heeft hoger beroep tegen de vrijspraak ingesteld.

In 2016 beloofde NS een andere strategie te gaan volgen, waarin de spoorvervoerder beloofde voorlopig niet mee te dingen naar regionale concessies. Dit was een opdracht van minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën, na de problemen bij de OV-concessie in Limburg en het Fyra-debacle. NS moest eerst bewijzen dat het de kerntaak goed kon vervullen.

Cultuurverandering

Na de Limburgse aanbestedingsfraude werd Susi Zijderveld aangesteld als directeur Risicobeheersing bij NS. Zij moest zorgen voor een cultuurverandering bij de spoorvervoerder. In een interview met het FD vertelde ze onlangs dat er bij NS “een onvoldoende open en veilige cultuur is voor tegenspraak”. Ze gaf als voorbeeld dat veel NS’ers tijdens het project met de Fyra-hogesnelheidstreinen wisten dat het project niet goed liep. Toch werd er niet aan de bel getrokken. Ook nu komt het volgens haar nog steeds voor dat een aantal NS-medewerkers weigeren om “hun echte opvattingen op tafel te leggen”.

Broersma: “Ondanks dat mevrouw Zijderveld en de rest van de Raad van Bestuur heel erg hun best doen en hebben gedaan, weten wij uit ervaring dat dit nog lang niet tussen de oren zit van alle lagen bij de NS Groep. En dat maakt dat er nog steeds een hoog risico is dat het bij aanbestedingen weer fout gaat.”

Positie monopolist

“We zagen en zien in de praktijk nog steeds voorbeelden waar bepaalde krachten binnen de NS Groep misbruik maken van hun positie als monopolist. Totdat dit fenomeen geheel uit de wereld is, zou NS zeker niet moeten meedingen aan regionale spoorconcessies. Je ziet tevens dat op sommige momenten, als NS het in enig opzicht moeilijk heeft, ze staatssteun krijgt.”

“Dat feit alleen al maakt dat er vooralsnog geen sprake kan zijn van en gelijk speelveld. Dit remt overigens ook de prikkel om kostenefficiënt te worden. In Nederland verdient de NS al jaren geen cent en dat is bizar met zo’n potentieel aan reizigers. Abellio – dat regionaal actief is buiten Nederland – daarentegen wel.”

Prestaties op regionale lijnen

“Als je naar regionale lijnen kijkt die vanuit de NS naar de regionale vervoerders zijn gegaan, dan zie je dat al die lijnen er beter van zijn geworden. Er is een hogere reizigerstevredenheid, de punctualiteit is verbeterd en de lijnen zijn dikker geworden. Daarnaast wordt de exploitatie tegen lagere kosten uitgevoerd, waardoor de opdrachtgever meer product kan aanbieden voor minder geld.”

“Dit is kennelijk iets wat de NS niet gelukt is en de regionale vervoerders slagen hier wel in. Waarom zou de NS gaan meebieden op lijnen waar regionale vervoerders het beter doen? Laat de regionale vervoerders de lijnen die door NS zijn verwaarloosd uitvoeren.”

“Wij vinden dat NS verplicht is om zich op het hoofdrailnet en op internationale lijnen naar het achterland te richten. De lijnen naar het achterland zijn ontzettend belangrijk. Het is belangrijk dat je vanuit Nederland comfortabel naar Berlijn en Oostenrijk kunt gaan, zodat we niet al dat verkeer in de lucht hebben. Daar – en op het gebied van hogesnelheidslijnen – heeft NS nog wel wat slagen te maken ten opzichte van de concurrentie in Europa en dan met name Deutsche Bahn en SNCF.”

Nationaal belang

Rikus Spithorst van Maatschappij Voor Beter OV: “In zijn algemeenheid vinden wij dat de NS als nationale vervoerder zich moet bezighouden met de spoorlijnen met een nationaal belang. Dat zijn de intercity-verbindingen tussen de verschillende landsdelen. De stoptreindiensten zouden moeten worden aanbesteed door decentrale overheden. Die bepalen vervolgens wie er mee mogen dingen.” Volgens Spithorst hebben private vervoerders laten zien dat zij het veel beter doen op de regionale lijn dan NS.

Spithorst stelt dat er nog steeds sprake van machtsmisbruik door NS. “Dat zie je aan de dramatische prestaties op de HSL-Zuid. Daar komt NS nog steeds ongestraft mee weg. Men heeft het in de dienstregeling tot beleid verheven om een trein voor het eindstation terug te laten keren, zodat hij op tijd terug is. Dat is prachtig voor je cijfers, maar zeer nadelig voor de reiziger.”

Lees ook:

Auteur: Marieke van Gompel

Marieke van Gompel is redacteur van OVPro en hoofdredacteur van de online vakbladen van ProMedia Group.

14 reacties op “‘NS mag niet meedingen naar regionale spoorconcessies’”

Florian Scholten|31.07.18|12:03

Allemaal slecht voor de reizigers de vele verschillende vervoerders. Laat NS gewoon meedingen.

Marco van Uden|31.07.18|12:18

… sprak de vertegenwoordiger van de Franse Overheid die ook eigenaar is van SNCF.

Ton Spies|31.07.18|13:01

Vaker overstappen past waarschijnlijk in het plan om mensen meer te laten bewegen.
En een gemiste overstap is dan een extra kans voor een blokje om.

Zelf merk ik hoe prettig het is als verschillende vervoerders hun eigen plan trekken en alleen reizigers die al ter plaatse zijn vervoeren. Het idee om reizigers een aansluitende trein te laten halen dateert uit de tijd dat de reiziger op de eerste plaats kwam.

Maar in deze tijd van korte lontjes: Geweldig al dat opknippen in korte lijnen.

Henk de Klerk|31.07.18|13:41

Niet alleen het overstappen zal vaker gaan plaatsvinden, maar wat te denken aan het in- en uitchecken bij de diverse vervoerders. Is nu al een crime.

Wiebe Goossen|31.07.18|13:52

Het is natuurlijk nonsens dat NS niet zou mogen meebieden op regionale spoorlijnen. Onder de naam Abellio worden diverse contracten gewonnen in Duitsland en Groot Brittannië; waarom zou zoiets hier te lande verboden moeten zijn?

Ibo De Joode|31.07.18|15:26

Ik zie met de genoemde lijnen niet probleem van vaker overstappen. Dat moet nu ook al. Het zijn allemaal lokale lijnen. Van mij mag NS trouwens meedoen. Problemen met in/uitchecken wordt m.i. overdreven. Als ik van Rotterdam zuid naar Amsterdam noord moet heb ik ook de de nodige in en uitcheckpunten. Hoor je nooit iemand over. Belangrijker vind ik afspraken over aansluitingen bij vertraging: Ik woon in Franeker en heb de nodige negatieve ervaringen op dat punt in Leeuwarden (Arriva/NS)

Corry Lieverse|31.07.18|16:08

Aan Marieke van Gompel:

Naar – mijn bescheiden mening – heb je een kop boven dit artikel geplaatst die de inhoud NIET kan dekken.Integendeeldit is #gossip.

Ja ik zit “in de politiek” dus ik heb “goed” leren lezen. Het is de #DIRECTEUR van KeolisNED die hier spreekt: NIET NS!

Wees een meid met ballen en verander die kop boven dit artikel. Anders gaat deze retweet naar de drie betrokken overheden vanuit mijn kant absoluut niet gebeureb. Waarvan akte!

Met vriendelijke groet Corry Hoekman

Corry Lieverse|31.07.18|16:19

Geachte Marieke van Gompel: Wilt U zo vriendelijk zijn deze wel heel erg misleidende kop onmiddellijk te corrigeren.

U wekt – ondanks het feit dat deze kop tussen aanhalingstekens is geplaatst – voor de snelle lezer de indruk dat #NS #DIT heeft gezegd. Ik zit”in de politiek”;dus heb ik “goed” en snel leren lezen.

#NS dit heeft #DIT #NIET gezegd.
Het is de directeur van #KEOLISNED die deze woorden heeft gesproken.
Dit is #misleiding 1e klas.
Ik retweet #DIT #NIET naar de DRIE overheden. #Corry

Wbd Willem|31.07.18|16:27

De concessie van Syntus (voorganger van Keolis) in Twente staat me nog helder voor de geest.
In 2013 €2 miljoen verlies geleden in die concessie.
Daarna zijn er in overleg met de provincie diverse lijnen geschrapt of frequentie verminderd.
Concessie Veluwe idem.
Lijkt een trend te zijn om te laag in te schrijven om maar de concessie binnen te halen om vervolgens niet aan je verplichtingen te kunnen voldoen.
Min of meer een soort van “steun”.
Dus als ze een gelijk speelveld willen hebben?

Tjeerd Meere|31.07.18|18:25

Keolis wil wat NS ook wil. Dat willen er wel meer. Of vrije markt of laten zoals het is. Met al die vervoerders op het spoor is het er – feitelijk- niet beter op geworden. Ze wachten in de buitengewesten niet eens meer op elkaar begrijp ik. Dienstregeling is dienstregeling . Het artikel is misleidend geschreven. Concessies over de rug van personeel en ten koste van frequenties. Laat het maar één geheel in de Stad die Nederland heet. Synergie werd jaren geleden beter begrepen!

Pat Rick|01.08.18|14:32

Nederland heeft de binnenlandse monopolist ingewisseld voor buitenlandse monopolisten (zijn we een Bataafse republiek geworden? Kan NS in Frankrijk rijden). En die spoorbedrijven concurreren dan vooral tegen de NS op de arbeidsvoorwaarden van het personeel. Infra is gescheiden van het vervoer en de NS is opgedeeld in eilandjes. Tijd om weer 1 spoorbedrijf te vormen met als doel: goede dienstverlening aan de reiziger tegen lage kosten. In Frankrijk brengen ze infra en vervoer weer in 1 bedrijf

Fagan Herder|02.08.18|12:21

Vraag het de provincie Limburg hoeveel euro’s ze hebben moeten bijleggen om destijds Veolia op het spoor te houden, of hoeveel verlies Veolia heeft geleden met de concessie die ze niet waar konden maken zonder overheids steun.

kees boer|03.08.18|22:54

Corrie Lieverse je moet geen flauwe kul uithalen

Jan Telnekes|06.08.18|22:12

Als Keolis dit graag wil, moeten ze ook hetzelfde bieden, zoals op iedere trein een Conducteur en service medewerkers op de perrons en dit niet alleen aan NS overlaten. En dan ook de CAO’s gelijk trekken, dat niet de machinisten en controleurs veel minder verdienen dan bij NS. En ook geen subsidies van de provincies. Want als je dan hebt over oneerlijkheid dan hebben hun dus een voordeel

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.