Anne Hettinga, directeur Arriva

Arriva-topman: weinig gedaan aan liberalisering spoor

Arriva-directeur Anne Hettinga had meer verwacht van de plannen van het huidige kabinet voor de liberalisering van het Nederlandse spoor. Hij noemt het ‘buitengewoon teleurstellend’ dat de vier spoorlijnen die in het Regeerakkoord worden genoemd nog op de markt gebracht moeten worden en dat een visie voor wat er op termijn moet gebeuren nog ontwikkeld moet worden.

“Tot nu toe is er aan de liberalisering van het spoor weinig gedaan, terwijl de signatuur veel goeds voorspelde”, vertelt hij tegen BRN Nieuwsradio. In het Regeerakkoord werd gesproken over de kansen van marktwerking op het spoor en werden alvast vier lijnen uit het hoofdrailnet genoemd die aanbesteed zouden kunnen worden.

Voordelen liberalisering spoor

Maar in de praktijk komt daar weinig van terecht, heeft Hettinga in de afgelopen tijd gemerkt. “Marktwerking is een buitengewoon gevoelig onderwerp”, vertelt Hettinga. “De liberalisering is niet meer zo modieus als enkele jaren geleden.” Dit tot zijn teleurstelling, omdat hij denkt dat de voordelen van liberalisering in het openbaar vervoer in de afgelopen vijftien jaar bewezen zijn. “Het kabinet moet zijn beloftes waarmaken. Ze hebben de plannen zelf op papier gezet.”

Onlangs werd in een uitgebreid rapport van ESB door verschillende partijen twijfels geplaatst bij marktwerking op het spoor. Onder andere Bert van Wee van de TU Delft zei na veel gesprekken van mening te zijn veranderd en tegenwoordig niet langer voorstander te zijn van liberalisering. Nederland zou te klein zijn om het spoor in kavels op te knippen en die apart aan te besteden. Hettinga noemt die conclusie apart. “Arriva heeft 80 procent van de aanbestede lijnen gewonnen en ik heb hem niet gesproken.”

Regeerakkoord

Volgens de Arriva-directeur is de vrees voor marktwerking ongegrond. Het gaat het er met name om dat er regionale lijnen weggehaald worden bij het hoofdrailnet om dit laatste netwerk verder te verbeteren. “Er zijn echt lijnen – meer dan de vier die in het Regeerakkoord zijn genoemd – die we rustig van het hoofdrailnet kunnen loskoppelen ten gunste van het regionale bus en trein en overige vervoer, zonder dat je schade toebrengt aan de rest van het netwerk.”

Hij benadrukt dat met name reizigers daar veel baat bij hebben. Een groot deel van de reizigers reist geen lange afstanden tussen de Randstad en de regio, maar gebruiken juist de trein voor korte afstanden in het regionale netwerk. Hij verwijst verder naar de regionale lijnen die onder vleugels van NS niet rendabel waren, terwijl Arriva wel een succes van ze heeft weten te maken.

ACM

Eind 2017 gaf NS weer aan ook te willen gaan meedingen naar regionale spoorlijnen. Iets wat Arriva liever niet ziet gebeuren, vanwege de positie die NS heeft op het Nederlandse spoor. De kans dat een regionale spoorvervoerder dan wint, is volgens Arriva veel geringer. Terwijl alle partijen die meedoen in een aanbestedingsproces juist gelijke kansen moeten hebben.

Zelfs de Autoriteit Consumenten en Markt (ACM) adviseerde de overheid eerder om de juiste voorwaarden te creëren, als NS mag meedoen aan regionale aanbestedingen. NS zou namelijk dusdanig veel prikkels hebben om ook die lijnen in eigen beheer te houden dat het doelbewust onder de vraagprijs zou schrijven. Of dat werkelijk zo is, kan de Arriva-directeur niet bevestigen.

Hij noemt het rapport van ACM echter ‘een duidelijk signaal’ en vindt dat de overheid duidelijke regels moet opstellen, waardoor de kans dat dit gebeurt minimaal wordt. Hij zou het liefste zien dat NS niet wordt toegestaan om deel te nemen aan aanbestedingen die de landelijke spoorvervoerder voor meer liberalisering op het spoor moet vrijgeven.

Lees ook:

‘Verdere decentralisatie spoor kent duidelijke risico’s’
NS klaar om mee te dingen naar decentrale lijnen

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur van OVPro en schrijft voor verschillende andere vakbladen van ProMedia Group.

8 reacties op “Arriva-topman: weinig gedaan aan liberalisering spoor”

Arco Sierts|05.11.19|12:06

Hettinga vergeet dat Arriva en de andere private vervoerders verzuimd hebben om tijdig een aantrekkelijke vervoersvisie neer te zetten. De huidige visie van de marktpartijen is nog steeds ‘knippen en afpikken’. Die werkte voor losse regiolijntjes best goed, maar de ‘werkzaamheids-grens’ van het knipconcept is voor de klant bereikt.
Hettinga c.s. had strategisch moeten overstappen van een ‘knip-‘ naar een ‘plak-visie’: bijv. vanuit Enschede-Zutphen en Amf-Ede door naar Arnhem, parallel aan NS.

Arco Sierts|05.11.19|12:16

De discussie moet vooral gaan over ‘klantwerking’: wat pakt het beste uit voor de klant? Marktwerking is goed beschouwd niks anders dan een sturingstechnische discussie die afleidt van waar het werkelijk om draait: de klant. Doordat Hettinga politiek doorzeurt over marktwerking en verder knippen, negeert hij z’n allerbelangrijkste taak als concurrerende vervoerder, te weten: substantieel betere vervoersoplossingen voor NL bedenken, verkopen en realiseren!

Arco Sierts|05.11.19|12:38

Eigenlijk is het doodsimpel: als de private treiners geen aantrekkelijke vervoers-vernieuwingen (a la Rail-21) in de aanbieding hebben, dan halen we onze kaas wel bij de vertrouwde gele kaasboer. Ook DAT is marktwerking.
Als ondernemer moet je de concurrent altijd 2 slagen voor zijn. Dat is Arriva c.s. niet gelukt: men heeft verzuimd om tijdig een nieuwe strategie te ontwikkelen. Een ondernemer zeurt niet bij de politiek, maar gaat aan de slag en wint de slag – met nieuw & beter voor de klant.

Wiebe Goossen|05.11.19|13:00

Omdat bij NS toevallig alle aandelen in handen van de overheid zijn, is het natuurlijk niet zo dat NS géén ‘marktpartij’ zou zijn. Anderzijds is die ‘liberalisering’ nou niet direct gunstig uitgepakt, als je het voortdurend in- en uitchecken bij wisseling van vervoerder voor ogen houdt. Bovendien komt dit geklaag wat vreemd over: het lijkt erop dat NS zoveel mogelijk vliegen moet worden afgevangen en naar de duivel met de reiziger…

Pat Rick|06.11.19|16:50

@Arco: de visie voor Arriva is vooral financieel helaas. Nu is het vooral verkoop door DB aan een investeerder. Weinig tijd voor dienstverlening aan reizigers/klanten (allee maar lastig)

Arriva is nu (nog) verlengstuk van staatsmaatschappij DB, die dan weer in eigen land weer Keolis, van de Franse staatsvervoerder, buiten de deur te werken, wat ook gelukt is in NRW

Eigenlijk is het een schijnliberalisering geweest met de staatsspoorwegmaatschappijen die elders concurreren op arbeidsvoorwaarden

Arco Sierts|06.11.19|22:58

@Pat Rick: “eigenlijk een schijnliberalisering?” Nog sterker: wat is uberhaupt het nut van liberalisering als er geen vrije markt is? Want de spoorklant heeft nog steeds niks te kiezen! Nee, dat moeten steeds meer totaal onkundige ambtenaren en beleidsmedewerkers doen. Welke totaalidioot heeft dit waanzinconcept verzonnen???
Juist: de ambtenarij bij de EUSSR. Onder het mom van liberalisering NOG meer ambtenarij, technoburocratie en macht aan grootbedrijven. De Britten voelen t haarfijn aan.

Pat Rick|07.11.19|14:39

@Arco: liberalisering van het spoor is gewoon slecht uitgevoerd. VVD en D66 hebben dit vooral aangegrepen om de macht van de spoorbonden te breken en arbeidsvoorwaarden uit te kleden

Dit heeft niks met de EU te maken. Britten betalen buitengewoon veel voor hun treinkaartjes en slechte service. Ook weer door slecht beleid van de Conservatieven en Tatcher. Door slechte tabloids krijgt de EU onterecht de schuld van veel zaken en dreigt de UK zich in het verderf te storten. De armsten zijn de dupe

Michel van Rijnberk|27.11.19|18:10

Bla, Bla Hettinga……. Het was een tijdje rustig, maar helaas hij laat weer van zich horen en zoals gewoonlijk alleen maar prietpraat. Bah….

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.